Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές κύμα υψηλών θερμοκρασιών, ενώ ο Ιούλιος, ο θερμότερος μήνας του έτους, αναμένεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις συνθήκες εργασίας. Η κλιματική κρίση μεταβάλλει πλέον ουσιαστικά το εργασιακό περιβάλλον, καθιστώντας τη θερμική καταπόνηση μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
Απέναντι στη νέα αυτή πραγματικότητα, το ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. – Ελληνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, απαντά με έναν νέο οδηγό για τη Θερμική Καταπόνηση στον Χώρο Εργασίας. Ένα επιστημονικό εργαλείο που συγκεντρώνει τα πλέον πρόσφατα δεδομένα και τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, προσφέροντας πρακτικές και άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις για επιχειρήσεις και εργαζόμενους.
Η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε, κας Ρένα Μπαρδάνη, τονίζει πώς η θερμική καταπόνηση είναι εδώ και δεν αποτελεί απλώς μια μελλοντική πρόκληση:
«Είναι μια καθημερινή πραγματικότητα που επηρεάζει την υγεία, την ασφάλεια και την παραγωγικότητα εκατομμυρίων εργαζομένων. Οι ακραίες θερμοκρασίες που καταγράφονται ολοένα και συχνότερα στη χώρα μας και σε ολόκληρη την Ευρώπη επιβάλλουν αυξημένη εγρήγορση και υπεύθυνη στάση από όλους μας, καθώς η κλιματική κρίση μεταβάλλει ριζικά τις συνθήκες εργασίας και απαιτεί άμεση προσαρμογή.
Στο ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. επενδύουμε διαρκώς στην παραγωγή επιστημονικά τεκμηριωμένης γνώσης και στην ανάπτυξη σύγχρονων εργαλείων που υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους στην πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων», επισημαίνει.
Θερμική καταπόνηση: 1 στους 3 εργαζόμενους στην Ελλάδα εκτίθεται σε ακραία ζέστη
Τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Ένας στους πέντε εργαζόμενους στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εκτεθεί σε ακραία ζέστη κατά την εργασία του, ενώ στον ευρωπαϊκό Νότο – με την Ελλάδα στις πρώτες θέσεις – το ποσοστό φτάνει τον έναν στους τρεις.
Με σημερινά στοιχεία του Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχουν καταγραφεί περισσότεροι από 1.300 «υπερβάλλοντες θάνατοι» από τις 21 Ιουνίου, οι οποίοι συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες στην Ευρώπη. Σε παγκόσμιο επίπεδο το 71% του εργατικού δυναμικού, εκτίθενται σε υπερβολική θερμότητα, με αποτέλεσμα 22,85 εκατομμύρια τραυματισμούς και σχεδόν 19.000 θανάτους κάθε χρόνο.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 90% της έκθεσης και το 80% των εργατικών ατυχημάτων συμβαίνουν εκτός των επίσημων περιόδων καύσωνα, λόγω της καθημερινής συσσώρευσης θερμικής καταπόνησης.
Παράλληλα, η παραγωγικότητα μειώνεται κατά 2,3% για κάθε επιπλέον βαθμό Κελσίου πάνω από τους 19°C, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εργατικών ατυχημάτων, βιομηχανικών πυρκαγιών και υλικών ζημιών.
Πώς μπορούν να προστατευτούν οι εργαζόμενοι
Η νέα έκδοση του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. περιλαμβάνει προτάσεις για την αποτελεσματική πρόληψη της θερμικής καταπόνησης, όπως:
- Οργάνωση της εργασίας με μεταφορά των πιο απαιτητικών εργασιών στις δροσερότερες ώρες της ημέρας και καθιέρωση συχνών διαλειμμάτων σε σκιερούς ή κλιματιζόμενους χώρους.
- Σταδιακό εγκλιματισμό των εργαζομένων, ιδιαίτερα για όσους προσλαμβάνονται ή επιστρέφουν μετά από απουσία.
- Τεχνικά μέτρα, όπως ενίσχυση του αερισμού, σκίαση, θερμική μόνωση και χρήση μικροκλιματικών δεικτών, όπως ο WBGT.
- Συνεχή πρόσβαση σε δροσερό πόσιμο νερό και εκπαίδευση για την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας.
- Επιλογή κατάλληλων, ελαφριών και διαπνέοντων Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ).
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ομάδες εργαζομένων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, όπως όσοι απασχολούνται στη γεωργία, στις κατασκευές, στη βιομηχανία, σε χυτήρια, θερμοκήπια, επαγγελματικές κουζίνες και άλλους χώρους με υψηλό θερμικό φορτίο, καθώς και σε εργαζόμενους με χρόνια νοσήματα ή άλλες ευαλωτότητες.