Το κοκκίνισμα των ματιών μετά από μια βουτιά στην πισίνα αποδίδεται συνήθως στο χλώριο. Το χλώριο πράγματι μπορεί να συμβάλει στον ερεθισμό, αλλά συχνά το πρόβλημα δεν οφείλεται μόνο σε αυτό. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι ουσίες που δημιουργούνται όταν το χλώριο αντιδρά με όσα μεταφέρουν οι λουόμενοι στο νερό, αλλά και άλλοι παράγοντες, όπως το pH της πισίνας.
Χλώριο και χλωραμίνες στην πισίνα: Ποια είναι η διαφορά
Το χλώριο προστίθεται στις πισίνες για να καταστρέφει μικρόβια και να περιορίζει τη μετάδοση λοιμώξεων. Όταν, όμως, έρθει σε επαφή με ιδρώτα, ούρα, βρωμιά, κύτταρα του δέρματος και άλλα οργανικά κατάλοιπα, δημιουργούνται χημικές ενώσεις που ονομάζονται χλωραμίνες.
Οι χλωραμίνες είναι από τις βασικές αιτίες για κοκκίνισμα και φαγούρα στα μάτια. Μπορούν επίσης να περάσουν από το νερό στον αέρα πάνω από την πισίνα. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε κλειστούς χώρους και γίνεται μεγαλύτερο πρόβλημα όταν ο εξαερισμός δεν είναι επαρκής. Τότε μπορεί να ερεθιστούν η μύτη και οι αεραγωγοί, προκαλώντας βήχα ή συριγμό. Μάλιστα, σύμφωνα με το CDC, η χαρακτηριστική έντονη «μυρωδιά χλωρίου» μιας πισίνας συχνά προέρχεται στην πραγματικότητα από χλωραμίνες.
Δεν φταίνε μόνο οι χλωραμίνες
Υπάρχουν και άλλοι λόγοι, ωστόσο, για τους οποίους τα μάτια μπορεί να ερεθιστούν μέσα στην πισίνα. Ο Craig See, MD, οφθαλμίατρος στο Τμήμα Οφθαλμολογίας της Cleveland Clinic στο Οχάιο, εξηγεί ότι σημαντικό ρόλο παίζει το pH του νερού. Εάν είναι πολύ υψηλό ή πολύ χαμηλό, αυξάνεται ο κίνδυνος ερεθισμού των ματιών και του δέρματος.
Cleveland Clinic – Ο Craig See εξηγεί το «μάτι του κολυμβητή»
Επίσης, το νερό της πισίνας έχει μικρότερη συγκέντρωση αλάτων από τα φυσικά δάκρυα. Έτσι, νερό μπορεί να περάσει στα κύτταρα της επιφάνειας του ματιού και να προκαλέσει διόγκωσή τους. Σύμφωνα με τον Dr. See, το λεγόμενο «μάτι του κολυμβητή» φαίνεται να προκύπτει από συνδυασμό χημικού ερεθισμού, ξηροφθαλμίας και διόγκωσης του κερατοειδούς. Μπορεί να προκαλέσει κοκκίνισμα, ξηρότητα, φαγούρα, τσούξιμο ή κάψιμο, φλεγμονή και μερικές φορές θολή όραση.
Γιατί το χλώριο παραμένει απαραίτητο
Το γεγονός ότι το χλώριο και τα προϊόντα που σχηματίζονται από τις αντιδράσεις του μπορούν να ερεθίσουν τα μάτια, δεν σημαίνει ότι το χλώριο πρέπει να λείπει από την πισίνα. Είναι απαραίτητο για την καταστροφή μικροβίων και την πρόληψη λοιμώξεων. Το ζητούμενο είναι η σωστή συγκέντρωσή του, σε συνδυασμό με κατάλληλο pH και σωστή συντήρηση του νερού.
Το χλώριο, πάντως, δεν εξουδετερώνει όλα τα παθογόνα αμέσως. Ορισμένα είναι περισσότερο ανθεκτικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το παράσιτο Cryptosporidium, το οποίο μπορεί να επιβιώσει ακόμη και σε σωστά χλωριωμένο νερό. Πρόκειται όμως για ζήτημα λοιμώξεων από το νερό και όχι για την αιτία του συνηθισμένου κοκκινίσματος των ματιών.
Τι να κάνετε αν τα μάτια κοκκινίσουν
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το «μάτι του κολυμβητή» υποχωρεί μέσα σε λίγες ώρες. Εάν ο ερεθισμός είναι εντονότερος, μπορεί να διαρκέσει μία ή δύο ημέρες, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που κολυμπούν συχνά ή έχουν ήδη ξηροφθαλμία.
Η Cleveland Clinic συνιστά:
- ξεπλύνετε τα μάτια με καθαρό, μη χλωριωμένο νερό,
- χρησιμοποιήστε, εφόσον χρειάζεται, λιπαντικές οφθαλμικές σταγόνες χωρίς συντηρητικά,
- τοποθετήστε κρύα κομπρέσα στα μάτια,
- χρησιμοποιήστε αποστειρωμένο διάλυμα έκπλυσης ματιών, εάν χρειάζεται.
Εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν έπειτα από μερικές ημέρες, χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό ή οφθαλμίατρο.
Πώς να προστατεύσετε τα μάτια σας στην πισίνα
Η καλύτερη προστασία είναι να αποφεύγεται η άμεση επαφή των ματιών με το νερό. Ο Dr. See συμβουλεύει να μην ανοίγουμε τα μάτια κάτω από το νερό χωρίς γυαλιά κολύμβησης και να αποφεύγουμε τους φακούς επαφής στην πισίνα. Μπορεί να παγιδεύσουν νερό κάτω από τον φακό και να επιδεινώσουν την ξηρότητα και τον ερεθισμό. Μετά το κολύμπι βοηθά επίσης το ξέπλυμα του προσώπου με καθαρό νερό, ενώ όσοι έχουν ξηροφθαλμία μπορούν να χρησιμοποιούν λιπαντικές σταγόνες πριν ή μετά την πισίνα.
Η σωστή λειτουργία της πισίνας είναι εξίσου σημαντική: κατάλληλο pH, επαρκής ποσότητα απολυμαντικού, περιορισμός της δημιουργίας χλωραμινών και καλός εξαερισμός, ειδικά στις εσωτερικές εγκαταστάσεις. Έτσι μειώνεται ο ερεθισμός χωρίς να θυσιάζεται ο βασικός ρόλος του χλωρίου στην προστασία από τα μικρόβια.
Φωτογραφία: istock