Ένα παγωμένο αναψυκτικό, ένας φραπέ, μια γρανίτα ή ένας χυμός μοιάζουν με την ιδανική λύση για να δροσιστούμε στην παραλία. Ωστόσο, αυτό που ζητά πραγματικά ο οργανισμός μετά από ώρες κάτω από τον ήλιο δεν είναι απαραίτητα ένα γλυκό ρόφημα, αλλά νερό και – σε ορισμένες περιπτώσεις – ηλεκτρολύτες. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η δίψα δεν αντιμετωπίζεται πάντα με τον σωστό τρόπο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος αφυδάτωσης, ακόμη κι όταν πίνουμε αρκετά υγρά.
Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν ιδρώνουμε
Ο ιδρώτας είναι ο φυσικός μηχανισμός με τον οποίο το σώμα διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία του. Καθώς εξατμίζεται από το δέρμα, απομακρύνει τη θερμότητα και μας προστατεύει από την υπερθέρμανση.
Μαζί με τον ιδρώτα, όμως, δεν χάνουμε μόνο νερό. Αποβάλλονται επίσης ηλεκτρολύτες, κυρίως νάτριο και σε μικρότερο βαθμό κάλιο, χλώριο και μαγνήσιο. Όσο υψηλότερη είναι η θερμοκρασία, όσο περισσότερη ώρα παραμένουμε στον ήλιο ή όσο εντονότερη είναι η σωματική δραστηριότητα – για παράδειγμα ένα παιχνίδι ρακετών ή beach volley – τόσο μεγαλύτερες είναι οι απώλειες.
Αν αυτές δεν αναπληρωθούν, μπορεί να εμφανιστούν πονοκέφαλος, έντονη κόπωση, ζάλη, μυϊκές κράμπες, μειωμένη συγκέντρωση και αίσθημα εξάντλησης.
Το νερό είναι συνήθως αρκετό
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους που περνούν μερικές ώρες στην παραλία, το απλό νερό είναι η καλύτερη επιλογή για ενυδάτωση.
Οι διεθνείς επιστημονικές οδηγίες αναφέρουν ότι τα ειδικά ποτά με ηλεκτρολύτες δεν είναι απαραίτητα για κάποιον που απλώς κολυμπά ή χαλαρώνει στη θάλασσα. Μια ισορροπημένη διατροφή καλύπτει συνήθως τις ανάγκες του οργανισμού σε μέταλλα.
Η εικόνα αλλάζει όταν υπάρχει πολύωρη και έντονη άσκηση, εργασία σε υψηλές θερμοκρασίες ή υπερβολική εφίδρωση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αναπλήρωση ηλεκτρολυτών μπορεί να είναι χρήσιμη.
Οι παγίδες των γλυκών και παγωμένων ροφημάτων
Πολλοί θεωρούν ότι ένας χυμός, ένα αναψυκτικό ή μια γρανίτα ενυδατώνουν όσο και το νερό. Στην πραγματικότητα, μπορεί να περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, ενώ τα αλκοολούχα κοκτέιλ και η υπερβολική κατανάλωση καφέ μπορούν να οδηγήσουν σε ανεπαρκή αναπλήρωση των απωλειών, ιδιαίτερα όταν υποκαθιστούν το νερό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποκλείσουμε εντελώς αυτά τα ροφήματα. Το πρόβλημα ξεκινά όταν γίνονται η κύρια πηγή υγρών κατά τη διάρκεια μιας ζεστής ημέρας.
Ακόμη και τα πολύ παγωμένα ποτά, παρότι προσφέρουν στιγμιαία αίσθηση δροσιάς, δεν μειώνουν ουσιαστικά τη θερμοκρασία του σώματος ούτε αντιμετωπίζουν την αφυδάτωση καλύτερα από το νερό.
Πότε χρειάζονται πραγματικά οι ηλεκτρολύτες
Τα αθλητικά ποτά ή τα διαλύματα ηλεκτρολυτών δεν είναι απαραίτητα για όλους.
Μπορεί να φανούν χρήσιμα όταν:
- η έντονη άσκηση διαρκεί περισσότερο από μία ώρα,
- υπάρχει πολύ μεγάλη απώλεια ιδρώτα,
- εμφανίζονται μυϊκές κράμπες λόγω παρατεταμένης έκθεσης στη ζέστη,
- υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αφυδάτωσης, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού.
Για τη μεγάλη πλειονότητα των λουόμενων, πάντως, η καλύτερη στρατηγική παραμένει η συχνή κατανάλωση νερού και ένα ελαφρύ γεύμα που περιλαμβάνει φυσικές πηγές καλίου και νατρίου, όπως φρούτα, λαχανικά και λίγους αλατισμένους ξηρούς καρπούς.
Τι πρέπει να έχετε μαζί σας στην παραλία
Ένα θερμός ή παγούρι με δροσερό νερό είναι η σημαντικότερη «προμήθεια» για μια ημέρα στη θάλασσα.
Εξίσου καλές επιλογές είναι τα φρούτα με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, όπως το καρπούζι, το πεπόνι, τα ροδάκινα και τα σταφύλια, καθώς και ελαφριά σνακ που δεν επιβαρύνουν τον οργανισμό.
Οι ειδικοί συνιστούν να μην περιμένουμε να διψάσουμε για να πιούμε νερό. Η δίψα είναι ήδη ένα πρώιμο σημάδι ότι ο οργανισμός έχει αρχίσει να αφυδατώνεται.
Έτσι, το καλοκαίρι, δεν αρκεί να πίνουμε «κάτι». Σημασία έχει τι πίνουμε. Τα γενικά δροσερά ροφήματα μπορεί να προσφέρουν στιγμιαία απόλαυση, όμως δεν αντικαθιστούν το νερό που χάνει ο οργανισμός με τον ιδρώτα.
Η σωστή ενυδάτωση παραμένει η πιο απλή και αποτελεσματική ασπίδα απέναντι στη ζέστη, βοηθώντας το σώμα να λειτουργεί φυσιολογικά ακόμη και τις πιο θερμές ημέρες του καλοκαιριού.
Πηγή: WHO, Oxford Academic