Οι οδηγίες χρήσης των φαρμάκων μπορεί να μοιάζουν απλές και κατανοητές σε όσους τις γράφουν ή/και τις δίνουν, αλλά όχι και στους τελικούς αποδέκτες τους, τους ασθενείς, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.
Σε μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι πολλοί ασθενείς δεν καταλαβαίνουν τι ακριβώς εννοούν οι γιατροί όταν λένε «να το παίρνεις πρωί και βράδυ» ή «με γεμάτο στομάχι». Τι ώρα είναι το «πρωί» και τι το «βράδυ»; «Γεμάτο στομάχι» σημαίνει μαζί με το φαγητό ή μετά από αυτό; Και πόση ώρα αργότερα, αν ισχύει το «μετά»;
Εξίσου μυστηριώδεις είναι για πολλούς και οι διαγνώσεις που κάνουν οι γιατροί. Όταν εκείνοι ανιχνεύουν μία νέα ασθένεια και τους ενημερώνουν, δεν κατορθώνουν πάντοτε να συγκρατήσουν όσα ακούνε.
Το επακόλουθο είναι να κάνουν λάθη κατά τη λήψη των φαρμάκων τους και κατά την τήρηση των οδηγιών του γιατρού.
Ο ένας στους τρεις
Το αξιοσημείωτο της νέας μελέτης είναι ότι αυτή η δυσκολία δεν αφορά ηλικιωμένους που ενδεχομένως πάσχουν και από πολλαπλά νοσήματα. Η σχετική μελέτη διεξήχθη σε νεαρούς ενήλικες και μεσήλικες. Ωστόσο ακόμα και σε αυτές τις ηλικίες, ο ένας στους τρεις αδυνατούσε:
- Να διαβάσει σωστά τις οδηγίες χρήσης των φαρμάκων
- Να θυμηθεί λεπτομέρειες από την επίσκεψή του στον γιατρό για τη διάγνωση μιας χρόνιας πάθησης
- Να καταλάβει τις οδηγίες για τη χρήση φαρμάκων που έδινε ο γιατρός
«Δεν πιστεύαμε ότι θα υπήρχε τόσο διαδεδομένο πρόβλημα. Ανακαλύψαμε όμως ότι πολλοί άνθρωποι φθάνουν στα 50 τους χρόνια δίχως να είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι ώστε να παράσχουν βασική φροντίδα στην υγεία τους», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Abigail Vogeley, από το Πανεπιστήμιο Northwestern στο Σικάγο.
Προγενέστερες μελέτες είχαν δείξει ότι το ίδιο πρόβλημα έχουν και περισσότεροι από τους μισούς ηλικιωμένους. Ωστόσο η παρούσα μελέτη είναι η πρώτη που εστιάζει σε νεαρούς ενήλικες και μεσήλικες.
Η μελέτη
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of General Internal Medicine. Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν το επίπεδο της λεγόμενης εγγραμματοσύνης υγείας στις ηλικίες όπου θεωρητικώς θα ήταν υψηλότερη.
Η εγγραμματοσύνη υγείας είναι η ικανότητα ενός ανθρώπου να αποκτά, να επεξεργάζεται, να αξιολογεί και να κατανοεί βασικές πληροφορίες και οδηγίες για την υγεία του. Οι δεξιότητες αυτές είναι απαραίτητες για να διαχειριστεί κάποιος χρόνιες παθήσεις που συχνά αρχίζουν στην νεαρή και μέση ηλικία, όπως:
- Η υψηλή χοληστερόλη
- Ο σακχαρώδης διαβήτης
- Η υπέρταση
Στη μελέτη εντάχθηκαν 942 εθελοντές, ηλικίας 35 έως 64 ετών. Όλοι τους είχαν επισκεφθεί τουλάχιστον μία φορά τον γιατρό κατά τους 12 μήνες πριν δηλώσουν συμμετοχή στη μελέτη ή είχαν προγραμματισμένο ραντεβού εντός των επόμενων 6 μηνών.
Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήματα των ερευνητών. Εκτέλεσαν επίσης διάφορα τεστ:
- Διάβασαν τις οδηγίες χρήσης φαρμάκων και τους ζητήθηκε να τις ερμηνεύσουν (π.χ. το φάρμακο λαμβάνεται μαζί με φαγητό; επιτρέπεται η κατανάλωση αλκοόλ; επιτρέπεται η έκθεση στον ήλιο;)
- Είδαν ένα βίντεο για την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και ύστερα έπρεπε να θυμηθούν τις οδηγίες του γιατρού
- Διάβασαν έντυπες οδηγίες από γιατρό και κλήθηκαν να τις ερμηνεύσουν
Τα ευρήματα
Όπως έδειξαν οι απαντήσεις, το 32,5% των συμμετεχόντων είχαν περιορισμένη εγγραμματοσύνη υγείας. Ειδικότερα, το 13,2% είχαν χαμηλή και το 19,3% οριακή ικανότητα να κατανοούν τις οδηγίες υγείας.
Η χαμηλή εγγραμματοσύνη υγείας σχετιζόταν με το χαμηλό εισόδημα, το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και με την ανεργία.
Οι συμμετέχοντες που δεν μπορούσαν να καταλάβουν τις οδηγίες των γιατρών και των φαρμάκων έτειναν να έχουν περισσότερα χρόνια προβλήματα υγείας. Τους συνταγογραφούνταν επίσης περισσότερα φάρμακα. Τέλος είχαν χειρότερες επιδόσεις στα τεστ που αξιολογούσαν τη μνήμη τους για τα θέματα υγείας.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι «οι νέοι δεν προετοιμάζονται επαρκώς για να φροντίσουν την υγεία τους, όταν παραστεί ανάγκη», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Michael Wolf, καθηγητής Γενικής Εσωτερικής Παθολογίας στο Northwestern.
Φωτογραφία: iStock