Η καρδιοπάθεια αρχίζει συχνά δεκαετίες πριν εκδηλωθούν τα πρώτα συμπτώματά της – και μάλιστα πολύ νωρίτερα απ’ όσο θα περίμενε κανείς, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.
Επιστήμονες από την Μαδρίτη και την Κοπεγχάγη υπέβαλλαν σε υπερηχογραφήματα χιλιάδες συμπατριώτες τους, διαπιστώνοντας πως πολλοί είχαν στενώσεις σε κρίσιμες αρτηρίες του σώματός τους ήδη από τα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσής τους!
Οι στενώσεις αυτές ήταν σιωπηρές, δηλαδή δεν προκαλούσαν συμπτώματα. Οφείλονταν όμως στην επικάθηση λιπωδών ιζημάτων στα εσωτερικά τοιχώματα των αρτηριών. Η συσσώρευση αυτή οδηγεί με την πάροδο του χρόνου στην αθηρωματική πλάκα, η οποία με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει στο έμφραγμα και στο εγκεφαλικό.
Η σχετική μελέτη ονομάστηκε REACT. Παρουσιάσθηκε στο πρόσφατο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC 2026). Το συνέδριο διεξήχθη 28 έως 31 Αυγούστου 2026 στο Μόναχο. Ταυτοχρόνως δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση The New England Journal of Medicine.
Η μελέτη
Όπως γράφουν οι ερευνητές, ενέταξαν στη μελέτη τους 16.808 εθελοντές, ηλικίας 18 έως 70 ετών. Κανένας δεν είχε συμπτώματα, ούτε είχε διαγνωστεί με καρδιοπάθεια όταν εντάχθηκε στη μελέτη.
Οι ερευνητές τους υπέβαλλαν όλους σε τρισδιάστατο υπερηχογράφημα καρωτίδων και μηριαίων αρτηριών. Οι καρωτίδες βρίσκονται στον λαιμό και τροφοδοτούν με αίμα τον εγκέφαλο. Οι μηριαίες είναι οι κύριες αρτηρίες των ποδιών.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν επίσης σε αξονική στεφανιαιογραφία, για να ελεγχθούν και οι στεφανιαίες αρτηρίες της καρδιάς τους.
Όπως διαπίστωσαν, το 57,1% των συμμετεχόντων είχαν αθηρωματική πλάκα, χωρίς όμως να παρουσιάσουν συμπτώματα. Ωστόσο δεν την έφεραν μόνον οι ηλικιωμένοι όπως, ίσως θα περίμενε κανείς. Είχαν και πολλοί νέοι, ηλικίας 18 έως 29 ετών και ειδικότερα:
- Το 8,7% των νεαρών ανδρών
- Το 6,7% των νεαρών γυναικών
Από κει και πέρα η συχνότητά της αυξανόταν με την ηλικία, φθάνοντας στο σχεδόν 90% στις ηλικίες 60-70 ετών!
Νωρίτερα στους άνδρες
Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι η συχνότητα της αθηροσκλήρωσης αυξανόταν νωρίτερα στους άνδρες. Ωστόσο οι γυναίκες είχαν πιο απότομες αυξήσεις στην μέση ηλικία, ιδίως στην εποχή της εμμηνόπαυσης.
Όσο εξ άλλου αυξανόταν η ηλικία, τόσο επεκτεινόταν η αθηρωματική πλάκα και αυξανόταν ο όγκος της.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η καρδιοπάθεια αρχίζει πολύ νωρίς στη ζωή. Υποδηλώνουν επίσης ότι δεν αρκεί να υπολογίζεται ο κίνδυνος καρδιοπάθειας που διατρέχει ένας άνθρωπος μόνο με βάση την πίεση, την χοληστερόλη, την ηλικία και το αν καπνίζει, λένε οι ερευνητές.
«Αυτός ο υπολογισμός είναι έμμεσος. Δεν βασίζεται στη γνώση για την παρουσία της αληθινής νόσου που είναι οι αθηρωματικές πλάκες», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Henning Bundgaard, καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.
Πρακτικά αυτό σημαίνει «ότι χάνουμε την ευκαιρία να ανιχνεύσουμε την καρδιοπάθεια νωρίς στην ζωή, αποτρέποντας τα καρδιαγγειακά επεισόδια στους ανθρώπους αυτούς», πρόσθεσε. Το πρόβλημα είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για τους νεαρούς ενήλικες, πρόσθεσε.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα συστηματικά υπερηχογραφήματα από τα χρόνια της ενήλικης ζωής θα μπορούσαν να εντοπίζουν τα άτομα υψηλού κινδύνου που δεν γίνονται αντιληπτά με τους υπάρχοντες τρόπους. Προγραμματίζουν ήδη κλινική μελέτη για να δουν εάν αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να μειώσει τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά.
Φωτογραφία: iStock