Ελληνική μελέτη για την ημικρανία συμπεριλαμβάνεται στις 10 σημαντικότερες του 2025, σύμφωνα με δημοσίευμα της κορυφαίας ιατρικής επιθεώρησης Cephalalgia, την οποία εκδίδει η Διεθνής Εταιρεία Κεφαλαλγίας (IHS).
«Το 2025 χαρακτηρίσθηκε από δύο σημαντικές εξελίξεις στην ιατρική έρευνα στον αληθινό κόσμο για την ημικρανία», σημειώνεται στο δημοσίευμα. «Η πρώτη ήταν η έκδοση των νέων κατευθυντήριων οδηγιών της IHS για την διεξαγωγή μελετών για την ημικρανία. Η δεύτερη η ανάδυση πολλαπλών μελετών στον αληθινό κόσμο».
Όπως επισημαίνεται στο άρθρο, οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες της IHS για τις κλινικές μελέτες αποτελούν αληθινό ορόσημο. Οι μελέτες για την ημικρανία με δεδομένα από την πραγματική ζωή (RWE) παρουσίαζαν μεγάλη διακύμανση όσον αφορά την ποιότητα του σχεδιασμού τους, τις μεθόδους συλλογής στοιχείων και την αυστηρότητα των αναλύσεων των δεδομένων. Τα προβλήματα αυτά περιόριζαν τον αντίκτυπό τους στην κλινική πρακτική και την λήψη αποφάσεων για τις πολιτικές.
Οι νέες οδηγίες αίρουν με άμεσο τρόπο αυτούς τους περιορισμούς, σημειώνεται στο άρθρο. Και αυτό διότι ορίζουν τις απαιτούμενες προδιαγραφές για:
- Τη διαμόρφωση των ερευνητικών ερωτημάτων
- Τον κατάλληλο σχεδιασμό της μελέτης
- Τον καθορισμό των χώρων και του περιβάλλοντος διεξαγωγής, καθώς και των πηγών δεδομένων
- Την εξασφάλιση της αξιόπιστης συλλογής δεδομένων, κυρίως μέσω επικυρωμένων αξιολογήσεων και εκβάσεων αναφερομένων από τους ασθενείς (patient-reported outcomes).
Οι μελέτες στον πραγματικό κόσμο
Οι μελέτες με δεδομένα από την πραγματική ζωή είναι αυτές που δεν διεξάγονται σε ελεγχόμενο περιβάλλον (π.χ. σε ένα εργαστήριο), αλλά βασίζονται σε δεδομένα από την καθημερινή κλινική πρακτική.
Στις μελέτες για την ημικρανία που ξεχωρίζει η επιθεώρηση Cephalalgia, συμπεριλαμβάνονται οι θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα και με μία νέα κατηγορία φαρμάκων που λέγονται gepants.
Η ελληνική μελέτη που συμπεριλαμβάνεται σε αυτές, διεξήχθη σε πανεπιστημιακά και δημόσια νοσοκομεία, καθώς και σε ιδιωτικές κλινικές. Πρόκειται για την μελέτη GRASP Study Group (Greek Research Alliance for the Study of headache and Pain). Τα ευρήματά της δημοσιεύθηκαν τον Αύγουστο του 2025 στην ιατρική επιθεώρηση European Journal of Neurology.
Ο Δρ. Βικελής μίλησε τις προηγούμενες μέρες στο Health Talks του Iatropedia.gr:
Διαβάστε ακόμα Μιχαήλ Βικελής: Η ημικρανία είναι χαμένες μέρες ζωής – Τι αλλάζει στην πρόληψη
Όπως είπε ο επιβλέπων της μελέτης δρ Μιχαήλ Βικελής, νευρολόγος, επιστημονικός σύμβουλος του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία & Κεφαλαλγία Ελλάδας, στο HealthTalks του Iatropedia.gr, στη μελέτη διερευνήθηκε ο αντίκτυπος της διακοπής της αγωγής με μονοκλωνικά αντισώματα μετά από δύο χρόνια θεραπείας. Η υποχρεωτική διακοπή τους είναι συνήθης πρακτική σε πολλές χώρες.
Η ελληνική μελέτη, όμως, έδειξε ότι η τακτική αυτή ενέχει κίνδυνο υποτροπής και μη-βέλτιστης ανταπόκρισης. Στη μελέτη είχαν συμμετάσχει 149 ασθενείς με ημικρανία, οι οποίοι έκαναν θεραπεία με το μονοκλωνικό αντίσωμα φρεμανεζουμάμπη.
«Η μελέτη αμφισβητεί την αναγκαστική διακοπή αυτών των θεραπειών», εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δρ Βικελής. «Κατά την γνώμη μου, μια διακοπή της οποιασδήποτε επιτυχημένης θεραπείας μιας χρόνιας νόσου θα πρέπει να συναποφασίζεται από τον θεράποντα και τον ασθενή, σε ασφαλώς εξατομικευμένη βάση».
Οι επόμενοι στόχοι
Όπως σημειώνεται στην ανασκόπηση του περιοδικού «Cephalalgia» για την ελληνική μελέτη, «αυτές οι πρώιμες παρατηρήσεις απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση για να κατανοηθεί εάν υπάρχουν πιθανές βιολογικές ή συμπεριφορικές συνέπειες που σχετίζονται με τις διακοπές της θεραπείας. Υποδηλώνουν, όμως, ότι η αναγκαστική διακοπή μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις για ορισμένους ασθενείς».
Ο δρ. Βικελής επισημαίνει ότι ένας από τους επόμενους στόχους της ερευνητικής ομάδας είναι η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με το φαινόμενο της υποτροπής. «Είμαστε ήδη σε επαφή με ερευνητικές ομάδες από άλλες χώρες της Ευρώπης, των οποίων την προσοχή τράβηξε η δημοσίευσή μας, για να συνεργαστούμε σε αυτό», κατέληξε.
Φωτογραφία: iStock