Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για τον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, εξέδωσε η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS). Σε αυτές συνιστάται για πρώτη φορά μία εξέταση αίματος για την έγκαιρη ανίχνευση της νόσου.
Οι οδηγίες τονίζουν πως η ηλικία έναρξης του προσυμπτωματικού ελέγχου παραμένουν τα 45 έτη για τους ανθρώπους μέσου κινδύνου. Η προληπτική εξέταση πρέπει να συνεχίζεται έως τα 75 έτη, εφ’ όσον κάποιος έχει προσδόκιμο ζωής πάνω από μία δεκαετία ακόμα.
Σύμφωνα με τις οδηγίες, η κολονοσκόπηση είναι η πιο αποτελεσματική εξέταση για προληπτικό έλεγχο του παχέος εντέρου. Όσοι, όμως, προτιμούν να την αποφύγουν, έχουν και άλλες εναλλακτικές επιλογές – με τα όποια μειονεκτήματά τους.
Η νεώτερη από αυτές τις επιλογές είναι η εξέταση αίματος. Προς το παρόν υπάρχει μόνο μία (έχει την εμπορική ονομασία Shield). Η εξέταση αυτή διενεργείται με αιμοληψία από τον γιατρό. Ανιχνεύει στο αίμα θραύσματα από το DNA των καρκινικών κυττάρων. Συνιστάται σε όσους δεν επιθυμούν ή δεν ολοκληρώνουν τον κύριο προληπτικό έλεγχο με κολονοσκόπηση.
Η ACS τονίζει ότι σε σύγκριση με τα καθιερωμένα τεστ κοπράνων, η εξέταση αίματος έχει χαμηλότερη ευαισθησία όσον αφορά:
- Τις προχωρημένες, προκαρκινικές αλλοιώσεις στο παχύ έντερο
- Τον αρχικού σταδίου (στάδιο Ι ή 1) καρκίνο του παχέος εντέρου
Μελέτες προβλέπουν ότι η εξέταση από μόνη της θα είναι λιγότερο αποτελεσματική στη μείωση της συχνότητας και των θανάτων από τον καρκίνο αυτό, προσθέτει η ACS. Για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητά της, κάθε θετικό τεστ πρέπει να συνοδεύεται από κολονοσκόπηση, τονίζει. Αυτή πρέπει να γίνει κατά προτίμησιν εντός 6 μηνών από το θετικό αποτέλεσμα.
Εκτός από αυτήν την εξέταση, εξ άλλου, αναμένεται να υπάρξουν και άλλες ανάλογες.
Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του παχέος εντέρου δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση CA: A Cancer Journal for Clinicians.
Σε αυτές προστίθενται νέας γενιάς τεστ κοπράνων, που διενεργούνται κατ’ οίκον. Τα τεστ κοπράνων πρέπει γενικώς να επαναλαμβάνονται μία φορά κάθε 1 έως 3 χρόνια, αναλόγως με το τεστ και εφ’ όσον δεν υπάρξει ύποπτο εύρημα.
Σωτήριος ο προληπτικός έλεγχος
Ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του παχέος εντέρου είναι σωτήριος. Μελέτες έχουν δείξει ότι το ποσοστό επιβίωσης υπερβαίνει το 90% όταν η νόσος ανιχνεύεται σε αρχικό στάδιο. Ωστόσο μόλις ο 1 στους 3 ενήλικες, που θα έπρεπε να κάνει συστηματικά προσυμπτωματικές εξετάσεις, σπεύδει να τις κάνει.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος είναι πλέον πιο απαραίτητος παρά ποτέ. Και αυτό διότι η συγκεκριμένη μορφή καρκίνου αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από κακοήθη νόσο στις ηλικίες κάτω των 50 ετών.
«Πρέπει να αυξήσουμε την έμφαση που δίνουμε στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου», δήλωσε ο επιδημιολόγος καρκίνου Dr. Robert Smith, επιβλέπων συγγραφέας των νέων οδηγιών. «Προσφέροντας περισσότερα διαγνωστικά εργαλεία στις αναθεωρημένες οδηγίες μας, επιτρέπουμε σε περισσότερους ενήλικες να συμμετάσχουν στις σωτήριες εξετάσεις».
Οι απεικονιστικές εξετάσεις
Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες τονίζουν, όπως προαναφέρθηκε, ότι η τακτική κολονοσκόπηση είναι η πιο αποτελεσματική εξέταση στο πλαίσιο του προσυμπτωματικού ελέγχου. Υπάρχουν όμως και άλλες απεικονιστικές επιλογές. Συνοπτικά όλες οι απεικονιστικές επιλογές είναι:
- Κολονοσκόπηση. Πρέπει να επαναλαμβάνεται μία φορά κάθε 10 χρόνια, εφ’ όσον δεν έχει παθολογικά ευρήματα
- Εύκαμπτη σιγμοειδοσκόπηση. Είναι μία διαδικασία που μοιάζει με την κολονοσκόπηση, αλλά ελέγχει μόνον το κατώτερο τμήμα του παχέος εντέρου. Αυτό το τμήμα λέγεται σιγμοειδές κόλον. Η εξέταση πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε 5 χρόνια, εφ’ όσον δεν έχει παθολογικά ευρήματα
- Αξονική κολονογραφία (ή εικονική κολονοσκόπηση). Είναι μία εξέταση που διενεργείται σε αξονικό τομογράφο. Δημιουργούνται τρισδιάστατες εικόνες του παχέος εντέρου (κόλον έντερο και ορθό) για να εντοπιστούν πολύποδες ή καρκίνος. Η εξέταση πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε 5 χρόνια, εφ’ όσον δεν έχει παθολογικά ευρήματα
Όσοι είναι αυξημένου ή υψηλού κινδύνου για καρκίνο παχέος εντέρου, μπορεί να χρειάζονται συστηματικό προληπτικό έλεγχο πριν από τα 45 τους χρόνια. Μπορεί επίσης να χρειάζονται πιο συχνό έλεγχο. Το ποια από τις απεικονιστικές εξετάσεις χρειάζονται, θα το αποφασίσουν μαζί με τον γιατρό τους.
Οι άνθρωποι ηλικίας άνω των 85 ετών δεν χρειάζονται προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, προσθέτει η ACS.
Φωτογραφία: iStock