Μέχρι τώρα πιστεύαμε ότι, καθώς μεγαλώνουμε, οι μύς χάνουν σταδιακά την ικανότητά τους να αναγεννώνται επειδή μειώνονται οι ουσίες που ενεργοποιούν την επιδιόρθωσή τους. Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο Kyushu της Ιαπωνίας προτείνει μια διαφορετική εξήγηση. Το πρόβλημα ίσως δεν είναι ότι ο οργανισμός σταματά να παράγει τις ουσίες που επισκευάζουν τους μύες, αλλά ότι αυτές αλλοιώνονται με την ηλικία και δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν σωστά
Οι ερευνητές εντόπισαν μια θειούχο ένωση, η οποία φαίνεται να προστατεύει μία από τις σημαντικότερες πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην αναγέννηση των μυών. Το εύρημα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Scientific Reports και, αν επιβεβαιωθεί σε ανθρώπους, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες θεραπείες κατά της μυϊκής αδυναμίας που σχετίζεται με τη γήρανση ή την παρατεταμένη ακινησία.
Η πρωτεΐνη που «ξυπνά» τα βλαστοκύτταρα των μυών
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται μια πρωτεΐνη που ονομάζεται HGF (ηπατοκυτταρικός αυξητικός παράγοντας). Παρά το όνομά της, η πρωτεΐνη αυτή δεν δρα μόνο στο ήπαρ.
Στους σκελετικούς μύες, η HGF λειτουργεί σαν σήμα συναγερμού. Όταν γυμναζόμαστε ή όταν ένας μυς τραυματίζεται, η πρωτεΐνη απελευθερώνεται και ενεργοποιεί τα λεγόμενα δορυφορικά κύτταρα. Αυτά είναι μικρά, μονοπύρηνα βλαστικά κύτταρα που βρίσκονται κολλημένα στην επιφάνεια των μυϊκών ινών και είναι υπεύθυνα για την αποκατάσταση και την ανάπτυξή τους.
Με απλά λόγια, η HGF λέει στα βλαστοκύτταρα ότι ήρθε η ώρα να «ξυπνήσουν», να πολλαπλασιαστούν και να επισκευάσουν τον μυ.
Μύες – Τι αλλάζει με την ηλικία
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι με την πάροδο των χρόνων η πρωτεΐνη δεν εξαφανίζεται, αλλά υφίσταται μια χημική αλλοίωση που ονομάζεται νίτρωση.
Κατά τη διαδικασία αυτή, ορισμένα σημεία της πρωτεΐνης μεταβάλλονται και η HGF δυσκολεύεται να συνδεθεί με τα κύτταρα που πρέπει να ενεργοποιήσει. Το αποτέλεσμα είναι ότι το σήμα επιδιόρθωσης εξασθενεί.
Η βλάβη φαίνεται να επηρεάζει ιδιαίτερα τις μυϊκές ίνες ταχείας συστολής, δηλαδή εκείνες που μας βοηθούν να σηκωθούμε γρήγορα από μια καρέκλα, να ανέβουμε σκάλες ή να αποφύγουμε μια πτώση.
Η ουσία που λειτούργησε σαν «ασπίδα»
Οι ερευνητές δοκίμασαν δύο αντιοξειδωτικές ενώσεις που περιέχουν θείο. Η μία από αυτές, η λιποϊκή τρισουλφίδη (LASSS), αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική.
Στα εργαστηριακά πειράματα, η ουσία όχι μόνο περιόρισε τη χημική αλλοίωση της HGF, αλλά έκανε την πρωτεΐνη να συνδέεται ακόμη πιο ισχυρά με τα μυϊκά βλαστοκύτταρα.
Οι επιστήμονες ονόμασαν αυτή τη μορφή «Super HGF», επειδή φάνηκε να είναι πιο ανθεκτική στις βλάβες που προκαλεί η γήρανση.
«Πιστεύαμε ότι οι τρισουλφιδικές ενώσεις θα μπορούσαν να προστατεύσουν την πρωτεΐνη, αλλά δεν περιμέναμε ότι θα ενίσχυαν τόσο πολύ τη δράση της», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Ριουίτσι Τατσούμι.
Τι έδειξαν τα πειράματα στα ζώα
Για να διαπιστώσουν αν η προστατευτική δράση της ουσίας λειτουργεί και σε ζωντανούς οργανισμούς, οι ερευνητές πραγματοποίησαν πειράματα σε ποντίκια με μυϊκή ατροφία λόγω ακινησίας.
Τα ζώα που είχαν λάβει τη συγκεκριμένη ένωση εμφάνισαν σημαντικά λιγότερες βλάβες στην HGF σε σύγκριση με όσα δεν είχαν λάβει θεραπεία.
Το εύρημα υποδηλώνει ότι, στο μέλλον, οι επιστήμονες ίσως μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τη μυϊκή φθορά όχι αντικαθιστώντας τις πρωτεΐνες που χάνονται, αλλά προστατεύοντας εκείνες που ήδη υπάρχουν.
Προς το παρόν, πάντως, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, ώστε να διαπιστωθεί αν η μέθοδος μπορεί πράγματι να βοηθήσει ηλικιωμένους, ασθενείς που παραμένουν για μεγάλο διάστημα στο κρεβάτι ή ανθρώπους που έχουν χάσει μυϊκή μάζα λόγω αδράνειας.
ΠΗΓΗ: Nature – Scientific Reports
Φωτογραφία: istock