Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η απώλεια δοντιών ενδέχεται να αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας.
Η στοματική υγεία φαίνεται πως έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία για την υγεία του εγκεφάλου από όση πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Νέα επιστημονικά δεδομένα από την Ιαπωνία φέρνουν στο προσκήνιο μια πιθανή σύνδεση ανάμεσα στην απώλεια δοντιών και την άνοια, υποδεικνύοντας ότι η κακή στοματική υγεία ίσως αποτελεί έναν υποτιμημένο παράγοντα κινδύνου για τη γνωστική έκπτωση.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of the American Medical Directors Association, η απώλεια δοντιών ενδέχεται να συμβάλλει στην εμφάνιση περισσότερων περιστατικών άνοιας από ορισμένους ήδη αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου.
Άνοια: Τα αναπάντεχα ευρήματα της μεγάλης ιαπωνικής μελέτης
Ερευνητική ομάδα από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Τοχόκου, στην Ιαπωνία, ανέλυσε στοιχεία από 47.293 ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω, οι οποίοι συμμετείχαν στην ιαπωνική έρευνα Japan Gerontological Evaluation Study. Η παρακολούθησή τους διήρκεσε περίπου εννέα χρόνια, από το 2013 έως το 2022. Στο διάστημα αυτό, 8.247 συμμετέχοντες, δηλαδή το 17,4% του συνόλου, εμφάνισαν άνοια.
Οι ερευνητές εξέτασαν τον αριθμό των φυσικών δοντιών που διατηρούσαν οι συμμετέχοντες, χρησιμοποιώντας τον ως δείκτη της στοματικής τους υγείας. Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτικά: όσο λιγότερα δόντια είχε κάποιος, τόσο υψηλότερη ήταν η συχνότητα εμφάνισης άνοιας.
Συγκεκριμένα, η συχνότητα καταγράφηκε σε 1,63 περιστατικά ανά 100 ανθρωποέτη για όσους είχαν τουλάχιστον 20 δόντια. Το αντίστοιχο ποσοστό αυξανόταν σε 2,31 για όσους είχαν 10-19 δόντια, σε 2,97 για όσους είχαν 1-9 δόντια και έφτανε τα 4,34 για εκείνους που είχαν χάσει όλα τους τα δόντια.
Ακόμη και μετά την προσαρμογή των αποτελεσμάτων ως προς την ηλικία, το φύλο και το εισόδημα, η συσχέτιση παρέμενε σημαντική.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα προέκυψε όταν οι ερευνητές συνέκριναν την απώλεια δοντιών με άλλους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την άνοια, όπως η κατάθλιψη, η κοινωνική απομόνωση, το κάπνισμα και η σωματική αδράνεια.
Με βάση έναν στατιστικό δείκτη που ονομάζεται πληθυσμιακό αποδοτέο κλάσμα (PAF), υπολόγισαν ότι η απώλεια δοντιών θα μπορούσε να αντιστοιχεί στο 7,2% των περιστατικών άνοιας στον πληθυσμό που μελετήθηκε. Το ποσοστό αυτό ήταν το τρίτο υψηλότερο συνολικά, μετά τα καταθλιπτικά συμπτώματα (10,5%) και την κοινωνική απομόνωση (9,4%).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για τους άνδρες. Σε αυτή την ομάδα, η απώλεια δοντιών εμφάνισε το υψηλότερο πληθυσμιακό αποδοτέο κλάσμα από όλους τους παράγοντες που εξετάστηκαν, φτάνοντας το 12%. Στις γυναίκες το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 6,1%.
Άνοια: Πώς επηρεάζει η στοματική υγεία τον εγκέφαλο
Οι επιστήμονες προτείνουν αρκετούς πιθανούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν αυτή τη σύνδεση.
Η απώλεια δοντιών δυσκολεύει τη μάσηση, περιορίζοντας ενδεχομένως τις διατροφικές επιλογές και αυξάνοντας τον κίνδυνο ανεπαρκούς πρόσληψης σημαντικών θρεπτικών συστατικών. Η κακή διατροφή, με τη σειρά της, έχει συσχετιστεί με επιδείνωση της γνωστικής λειτουργίας.
Παράλληλα, η απώλεια δοντιών μπορεί να επηρεάσει την αυτοπεποίθηση, την ομιλία και την κοινωνική ζωή, ενισχύοντας την απομόνωση. Επιπλέον, οι παθήσεις των ούλων και οι χρόνιες φλεγμονές στη στοματική κοιλότητα ενδέχεται να συμβάλλουν στη συστηματική φλεγμονή του οργανισμού, η οποία έχει συνδεθεί με νευροεκφυλιστικές διεργασίες.
Άνοια: Μπορεί η φροντίδα των δοντιών να προστατεύσει από τη γνωστική έκπτωση;
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν πως η απώλεια δοντιών προκαλεί άνοια ούτε ότι η διατήρηση των φυσικών δοντιών προλαμβάνει υποχρεωτικά τη νόσο. Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, ενώ ορισμένα δεδομένα βασίστηκαν σε πληροφορίες που δήλωσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα ενισχύουν την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η στοματική υγεία ως σημαντικό κομμάτι της συνολικής υγείας και της υγιούς γήρανσης.
Η τακτική επίσκεψη στον οδοντίατρο, η σωστή υγιεινή του στόματος και η έγκαιρη αντιμετώπιση της τερηδόνας και της περιοδοντικής νόσου αποκτούν έτσι ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Φωτογραφία: iStock