Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις 40άρηδες και 50άρηδες δεν μπορούν να αναγνωρίσουν ούτε έναν παράγοντα του τρόπου ζωής ή ιατρική πάθηση που αυξάνει τον κίνδυνο για άνοια, σύμφωνα με μία νέα δημοσκόπηση.
Σχεδόν επτά στους δέκα δεν γνωρίζουν ότι παίζει καθοριστικό ρόλο η υπέρταση. Ακόμα λιγότεροι, δε, γνωρίζουν ότι είναι επικίνδυνη η υψηλή χοληστερόλη ή η καθιστική ζωή.
Επιπλέον, μόλις ο ένας στους πέντε γνωρίζει ότι στο 45% των περιπτώσεων η άνοια σχετίζεται με 14 τροποποιήσιμους παράγοντες του τρόπου ζωής και επομένως μπορεί να προληφθεί.
Η εκτεταμένη αυτή άγνοια εμποδίζει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να λάβουν τα μέτρα που θα προστατεύσουν την υγεία του εγκεφάλου τους, προειδοποιεί η η βρετανική Εταιρεία Νόσου Αλτσχάιμερ (Alzheimer’s Society).
Η άνοια είναι η έβδομη κυριότερη αιτία θανάτου στον κόσμο, αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ). Σε ετήσια βάση, διαγιγνώσκονται 10 εκατομμύρια νέα κρούσματα. Η πιο συχνή αιτία της είναι η νόσος Αλτσχάιμερ, που συμβάλλει στο 60-70% των περιστατικών.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου
Σύμφωνα με έκθεση για την άνοια που δημοσιεύθηκε το 2024 στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet, υπάρχουν 14 τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν τον κίνδυνο για άνοια. Είναι οι εξής:
- Υπέρταση
- Απώλεια της ακοής
- Αυξημένη «κακή» (ή LDL) χοληστερόλη
- Παχυσαρκία
- Κάπνισμα
- Καθιστική ζωή
- Τύπου 2 διαβήτης
- Υψηλή κατανάλωση αλκοόλ
- Κατάθλιψη
- Κοινωνική απομόνωση
- Τραυματική κάκωση εγκεφάλου
- Ατμοσφαιρική ρύπανση
- Προβλήματα οράσεως που δεν αντιμετωπίζονται
- Χαμηλή μόρφωση νωρίς στη ζωή
Αν και δεν υπάρχουν σίγουροι τρόποι για να προληφθεί η άνοια, τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι η καταπολέμηση αυτών των παραγόντων μπορεί να αποτρέψει ή να επιβραδύνει σχεδόν τα μισά περιστατικά άνοιας, τονίζει η Alzheimer’s Society.
Τι έδειξε η νέα δημοσκόπηση
Για να καταπολεμήσει όμως κάποιους αυτούς τους παράγοντες, πρέπει πρώτα να μάθει ότι απειλούν την υγεία του εγκεφάλου του.
Η νέα δημοσκόπηση της Alzheimer’s Society διεξήχθη σε 1.393 ενήλικες από τη Βρετανία. Το 26% όσων είχαν ηλικία άνω των 40 ετών δεν γνώριζαν κανέναν από τους προαναφερθέντες παράγοντες κινδύνου για άνοια
Επιπλέον, μόλις το 21% είχαν ενημερωθεί για τη δυνατότητα καθυστέρησης ή αποτροπής του 45% των κρουσμάτων της.
Λιγότεροι από ένας στους τρεις (το 32%) γνώριζαν ότι η υπέρταση είναι επικίνδυνη για το μυαλό. Και αυτό παρότι είναι ένας από τους σημαντικότερους, τροποποιήσιμους παράγοντες.
Μόλις το 24% εξ άλλου γνώριζαν τον ολέθριο ρόλο της υψηλής χοληστερόλης. Και μόλις το 21% τον ρόλο της βαρηκοΐας και της απώλειας ακοής.
Ωστόσο σημαντικό ποσοστό των ερωτηθέντων βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για άνοια. Το 40%, λ.χ., είπαν ότι η ακοή τους έχει μειωθεί την τελευταία πενταετία. Και το 18% είπαν ότι μιλούν με άνθρωπο εκτός σπιτιού μία φορά την εβδομάδα ή σπανιότερα.
Οι κρίσιμες ηλικίες
Οι ειδικοί της Alzheimer’s Society τονίζουν ότι οι ηλικίες από 45 έως 65 ετών είναι κρίσιμες για την προστασία από την άνοια. Αν καταπολεμηθούν σε αυτές τις ηλικίες οι παράγοντες κινδύνου, οι πιθανότητες αναπτύξεώς της μειώνονται σημαντικά, τονίζουν. Και ζητούν περισσότερη ενημέρωση για τους πολίτες, ώστε να αρχίσουν να προστατεύουν την υγεία του εγκεφάλου τους.
Φωτογραφία: iStock