Δύο φάρμακα και ένα εμβόλιο που χρησιμοποιούνται για άλλες παθήσεις είναι οι καλύτεροι υποψήφιοι για την πρόληψη ή και τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ, αναφέρει διεθνής ομάδα επιστημόνων.
Σε μεγάλη μελέτη που πραγματοποίησαν κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ένα εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα (Zostavax) είναι το πιο πολλά υποσχόμενο φάρμακο κατά της νόσου. Ισχυρά δεδομένα ότι θα μπορούσαν να βοηθήσουν υπάρχουν και για:
- Την σιλδεναφίλη (βιάγκρα). Είναι το γνωστό «μπλε χαπάκι» που χορηγείται για την στυτική δυσλειτουργία. Είναι επίσης εγκεκριμένη για την πνευμονική αρτηριακή υπέρταση
- Την ριλουζόλη (riluzole). Χορηγείται για την πλαγία μυατροφική σκλήρυνση (ALS)
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι μία ιδιαιτέρως συχνή νευροεκφυλιστική πάθηση για την οποία δυστυχώς δεν υπάρχει ακόμα θεραπεία. Τα τελευταία χρόνια κερδίζει διαρκώς έδαφος η επαναστόχευση φαρμάκων (drug repurposing). Με τον όρο αυτό περιγράφεται η εξεύρεση εγκεκριμένων φαρμάκων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για άλλες ασθένειες.
Η επαναστόχευση φαρμάκων αποτελεί έναν ταχύτερο, ασφαλέστερο και πιο αποδοτικό τρόπο εξεύρεσης νέας θεραπείας για τη νόσο Αλτσχάιμερ και πολλές άλλες παθήσεις.
Η νέα μελέτη
Στη νέα μελέτη, 21 ειδικοί στην άνοια από πανεπιστήμια, νοσοκομεία και φαρμακευτικές εταιρείες εξέτασαν τα επιστημονικά δεδομένα για 80 εγκεκριμένα φάρμακα, για να βρουν αν και ποια είναι πιθανότερο να θεραπεύουν ή να προλαμβάνουν τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Μετά από αρκετούς γύρους προσεκτικής αξιολόγησης των έως τώρα μελετών γι’ αυτά, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τρία φάρμακα είναι οι επικρατέστεροι υποψήφιοι.
Κάθε ένα από αυτά στοχεύει βιολογικούς μηχανισμούς που εμπλέκονται στη νόσο Αλτσχάιμερ. Επιπλέον, μελέτες σε κυτταρικές σειρές και σε ζωικά μοντέλα είχαν ενθαρρυντικά ευρήματα κατά της νόσου. Είναι τέλος ασφαλή φάρμακα, όπως αποδεικνύει η χρήση τους από άλλους ασθενείς.
Τα ευρήματα της ερευνητικής προσπάθειας δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Alzheimer’s Research and Therapy.
Γιατί επελέγησαν
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, το εμβόλιο του έρπητα ζωστήρα επελέγη διότι μελέτες έχουν δείξει ότι ο ιός του έρπη σχετίζεται με την άνοια. Είναι γνωστό, εξηγούν, ότι ορισμένες αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα παίζουν ρόλο στη νόσο Αλτσχάιμερ. Το εμβόλιο αλληλεπιδρά με το ανοσοποιητικό με τρόπο που θα μπορούσε να προστατεύσει από ορισμένες από αυτές τις αλλαγές.
Αντίστοιχα, η σιλδεναφίλη έχει φανεί να προστατεύει τα νευρικά κύτταρα. Μειώνει επίσης τη συσσώρευση της πρωτεΐνης ταυ (tau) στον εγκέφαλο. Η συσσώρευση αυτή αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της νόσου Αλτσχάιμερ. Επιπλέον, πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι η σιλδεναφίλη βελτιώνει τη νοητική λειτουργία. Αυτό εκτιμάται πως οφείλεται στην διέγερση της ροής αίματος στον εγκέφαλο.
Τέλος, πειράματα στο εργαστήριο έδειξαν ότι η ριλουζόλη βελτιώνει τις νοητικές λειτουργίες. Μειώνει επίσης τα επίπεδα της πρωτεΐνης ταυ.
Από τα τρία φάρμακα, το εμβόλιο εκτιμάται ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να αποδώσει. Και αυτό διότι απαιτούνται το μέγιστο 2 δόσεις, ενώ έχει πολύ ισχυρό προφίλ ασφαλείας. Προγενέστερες μελέτες σε ανθρώπους (κλινικές μελέτες) έχουν δείξει ότι σχετίζεται με μείωση κατά 16% του κινδύνου αναπτύξεως άνοιας.
Οι εμπειρογνώμονες εισηγούνται να διεξαχθούν τώρα κλινικές μελέτες με αυτά τα φάρμακα ειδικά για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Με αυτές θα εξακριβωθεί αν και πώς μπορούν να βοηθήσουν τους πάσχοντες.
Φωτογραφία: iStock