Το βακτήριο χλαμύδιο της πνευμονίας (Chlamydia pneumoniae), ένα κοινό, ενδοκυττάριο βακτήριο που προκαλεί λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, μπορεί να διεισδύσει στα μάτια και το εγκέφαλο, να παραμείνει εκεί για χρόνια και ενδεχομένως να συμβάλλει στην επιδείνωση της νόσου Αλτσχάιμερ,
Σύμφωνα με μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, τα βακτήρια αυτά μπορούν να παραμείνουν «κρυμμένα» στον αμφιβληστροειδή για χρόνια, προκαλώντας μια χρόνια λοίμωξη, που συχνά περνά απαρατήρητη. Ταυτόχρονα δε πυροδοτούν τη φλεγμονώδη διαδικασία που επιδεινώνει τη νόσο Αλτσχάιμερ
Η έγκαιρη καταπολέμηση της λοίμωξης ή ο έλεγχος της φλεγμονής που αυτή πυροδοτεί, ενδέχεται να επιβραδύνουν την εξέλιξη των συμπτωμάτων. Επιπλέον, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ο εντοπισμός του βακτηρίου στον αμφιβληστροειδή θα μπορούσε να αποτελέσει μια μη επεμβατική μέθοδο για την πρώιμη διάγνωση του Αλτσχάιμερ.
Πώς έγινε η μελέτη
Για τη διεξαγωγή της μελέτης, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένη απεικόνιση, γενετικές εξετάσεις και ανάλυση πρωτεϊνών για να εξετάσουν τον ιστό του αμφιβληστροειδούς από 104 άτομα. Ορισμένα από αυτά με φυσιολογική γνωστική λειτουργία, ορισμένα με ήπια γνωστική εξασθένηση και ορισμένα με νόσο Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές παρατήρησαν τα εξής:
- Υψηλά επίπεδα μικροβίου: Όσοι έπασχαν από Αλτσχάιμερ είχαν πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση του βακτηρίου στα μάτια και τον εγκέφαλο σε σχέση με τους υγιείς.
- Σύνδεση με τη σοβαρότητα: Όσο μεγαλύτερη ήταν η εστία του μικροβίου, τόσο πιο έντονα ήταν τα συμπτώματα της νόσου.
- Γενετική προδιάθεση: Το μικρόβιο ήταν πιο κοινό σε άτομα που έφεραν το γονίδιο APOE4, το οποίο αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για το Αλτσχάιμερ.
Αλτσχάιμερ – Τι απέδειξαν οι επιστήμονες
Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες απέδειξαν ότι αυτό το βακτήριο μπορεί να εγκατασταθεί στον αμφιβληστροειδή (στο πίσω μέρος του ματιού). Εκεί, προκαλεί μια συνεχή φλεγμονή που οδηγεί στη σταδιακή καταστροφή των νευρικών κυττάρων και, τελικά, στην έκπτωση των νοητικών λειτουργιών.
«Το ότι εντοπίσαμε το βακτήριο σε πολλές διαφορετικές εξετάσεις και δείγματα, γεγονός που δείχνει ότι η παρουσία του δεν είναι τυχαία, μάς βοήθησε να ανακαλύψουμε μια μέχρι τώρα άγνωστη σχέση ανάμεσα στη βακτηριακή λοίμωξη, τη φλεγμονή και τη φθορά των νευρικών κυττάρων», δήλωσε η Μάγια Κορόνιο-Χαμαουί, καθηγήτρια Νευροχειρουργικής, Νευρολογίας και Βιοϊατρικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Επιστημών Υγείας Cedars-Sinai και κύρια συγγραφέας της μελέτης.
«Το μάτι μπορεί να μας δώσει πληροφορίες για το τι συμβαίνει στον εγκέφαλο. Η μελέτη δείχνει ότι η βακτηριακή λοίμωξη στον αμφιβληστροειδή και η χρόνια φλεγμονή σχετίζονται με τις αλλοιώσεις στον εγκέφαλο και μπορούν να μας βοηθήσουν να προβλέψουμε την πορεία της νόσου».
- Διαβάστε επίσης – Αλτσχάιμερ: Διαλειμματική νηστεία και κετογονική δίαιτα στη μάχη για την επιβράδυνση της νόσου
Αλτσχάιμερ – Σύνδεση με τη φλεγμονή και τι σημαίνει αυτό για τη διάγνωση και τη θεραπεία
Οι ερευνητές δοκίμασαν το βακτήριο Chlamydia pneumoniae τόσο σε ανθρώπινα νευρικά κύτταρα στο εργαστήριο όσο και σε ποντίκια που είχαν Αλτσχάιμερ. Και στις δύο περιπτώσεις είδαν το ίδιο αποτέλεσμα. Όταν υπήρχε μόλυνση από το βακτήριο, αυξανόταν η φλεγμονή στον εγκέφαλο, πέθαιναν περισσότερα νευρικά κύτταρα και χειροτέρευε η μνήμη και η σκέψη.
Με απλά λόγια, το βακτήριο κάνει τη νόσο να εξελίσσεται πιο γρήγορα. Η μόλυνση ανάγκασε τον οργανισμό να παράγει περισσότερη β-αμυλοειδή πρωτεΐνη, την ουσία που συσσωρεύεται στον εγκέφαλο των ασθενών με Αλτσχάιμερ και καταστρέφει τα νευρικά κύτταρα.
Όπως εξήγησε ο ερευνητής Τίμοθι Κρόδερ, αυτή η ανακάλυψη είναι σημαντική γιατί δείχνει ότι η νόσος δεν επιδεινώνεται μόνο λόγω ηλικίας ή φθοράς του εγκεφάλου, αλλά μπορεί να χειροτερεύει και εξαιτίας μιας χρόνιας λοίμωξης και της φλεγμονής που αυτή προκαλεί.
Όπως τόνισε ο Κρόδερ, αυτό ανοίγει έναν νέο δρόμο για θεραπεία. «Αν καταφέρουμε να αντιμετωπίσουμε τη μόλυνση με αντιβιοτικά ή να μειώσουμε τη φλεγμονή με ειδικά φάρμακα, ίσως μπορέσουμε να επιβραδύνουμε την εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ.
»Παράλληλα, η έρευνα δείχνει ότι το μάτι και συγκεκριμένα ο αμφιβληστροειδής, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας απλός και ανώδυνος τρόπος για να παρακολουθούμε την πορεία της νόσου και να εντοπίζουμε άτομα που έχουν αυξημένο κίνδυνο».
Φωτογραφία: istock