Ένα βήμα πιο κοντά στη σταδιοποίηση της νόσου Αλτσχάιμερ με τη βοήθεια μιας απλής εξέτασης αίματος, βρίσκονται οι επιστήμονες.
Η εξέταση δοκιμάστηκε σε περισσότερους από 1.000 εθελοντές, κατορθώνοντας να ξεχωρίσει ποιοι είχαν νοητική διαταραχή και ποιοι είχαν άνοια λόγω νόσου Αλτσχάιμερ.
Τα ευρήματα της εξέτασης συγκρίθηκαν στη συνέχεια με τομογραφίες εκπομπής ποζιτρονίων (PET scan), στις οποίες υποβλήθηκαν οι συμμετέχοντες.
Η εξέταση μπορεί τελικά να αποτελέσει μία φθηνότερη, λιγότερο επεμβατική εναλλακτική λύση στις τομογραφίες εγκεφάλου και τις παρακεντήσεις στην σπονδυλική στήλη. Οι εξετάσεις αυτές είναι απαραίτητες έως τώρα για να αξιολογηθεί η έκταση της νόσου Αλτσχάιμερ.
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Neurology. Όπως γράφουν οι ερευνητές, η εξέτασή τους μετρά δύο μορφές της πρωτεΐνης ταυ (tau) στο αίμα. Η πρωτεΐνη αυτή παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της νόσου, καθώς ορισμένες μορφές της δημιουργούν νευροϊνιδιακά συμπλέγματα στον εγκέφαλο των πασχόντων.
Η μη φυσιολογική αυτή διαδικασία αρχίζει πολύ νωρίς στην πορεία της νόσου, ακόμα και σε προκλινικό ή πρόδρομο στάδιο. Όσο, δε, εξελίσσεται, τόσο αυξάνονται τα επίπεδα της πρωτεΐνης ταυ στο αίμα, όπου μπορούν να μετρηθούν.
Η νέα μελέτη
Στη νέα μελέτη, εντάχθηκαν συνολικώς 1.028 εθελοντές. Η μέση ηλικία τους ήταν τα 73 έτη και οι μισοί ήταν γυναίκες. Οι 383 από τους εθελοντές είχαν φυσιολογική νοητική λειτουργία. Οι 182 έπασχαν από ήπια νοητική διαταραχή, η οποία συχνά εξελίσσεται σε νόσο Αλτσχάιμερ.
Άλλοι 151 είχαν διαγνωσθεί με άνοια λόγω νόσου Αλτσχάιμερ και οι 156 είχαν άλλου είδους νευροεκφυλιστικές ασθένειες.
Οι ερευνητές υπέβαλλαν τους εθελοντές τους σε αναλύσεις της πρωτεΐνης ταυ στο αίμα τους, καθώς και σε PET scan.
Όπως διαπίστωσαν, τα επίπεδα των δύο μορφών της πρωτεΐνης ταυ στο αίμα τους, συμφωνούσαν σε ποσοστό 84-91% με τα ευρήματα του PET scan, τόσο για τη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ, όσο και για τη σταδιοποίησή της. Συμφωνούσαν επίσης με τα συμπτώματα των ασθενών.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα κριτήρια της αμερικανικής Εταιρείας Νόσου Αλτσχάιμερ (Alzheimer’s Association), η ασθένεια έχει τέσσερα στάδια. Αυτά το αρχικό, το πρώιμο, το ενδιάμεσο και το προχωρημένο. Τα στάδια αυτά αναγνωρίζονται με την εξέταση για διαφορετικούς συνδυασμούς παθολογικών πρωτεϊνών, που αναπτύσσονται κατά τη νόσο.
Στην παρούσα μελέτη μετρήθηκαν οι πρωτεΐνες p-tau217 και eMTBR-tau243. «Τα ευρήματα (της παρούσας μελέτης) υποστηρίζουν τη δυνατότητα σταδιοποίησης με βάση το πλάσμα (του αίματος) ως δείκτη της σοβαρότητας της νόσου. Απαιτούνται όμως περαιτέρω έρευνες, πριν από την κλινική εφαρμογή», σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.
Φωτογραφία: iStock