Ολοένα περισσότεροι άνθρωποι μολύνονται στις ΗΠΑ από έναν επικίνδυνο ιό που μεταδίδουν οι κρότωνες (τσιμπούρια) και ο οποίος έως πρότινος ήταν πολύ σπάνιος.
Ο ιός λέγεται Powassan και έως το 2015 μόλυνε μονοψήφιο αριθμό ανθρώπων κάθε χρόνο. Λόγω της κλιματικής αλλαγής, όμως, τα τσιμπούρια που τον μεταφέρουν εξαπλώνονται ολοένα περισσότερο και πλέον ο αριθμός των περιστατικών έχει σχεδόν τριπλασιασθεί.
Το 2025, λ.χ., καταγράφηκαν 76 κρούσματα, σύμφωνα με τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου & Προλήψεως των Ασθενειών (CDC). Εφέτος έχουν διαγνωστεί ήδη εννέα. Τα πέντε αναφέρθηκαν στη Μασαχουσέτη και τα υπόλοιπα σε Νέα Υόρκη, Ουϊσκώνσιν, Μέιν και Ρόουντ Άιλαντ. Τα δύο από αυτά αναφέρθηκαν την περασμένη εβδομάδα.
Ο ιός Powassan μεταδίδεται από τρία είδη τσιμπουριών στις ΗΠΑ, αλλά κυρίως από τα τσιμπούρια των ελαφιών (είναι αυτά που μεταδίδουν και την μπορρελίωση ή νόσο Lyme). Η αύξηση των κρουσμάτων του σε ανθρώπους ανησυχεί τους επιστήμονες, κυρίως επειδή η μόλυνση γίνεται πολύ γρήγορα.
Για να μεταδοθεί η νόσος Lyme, ένα μολυσμένο τσιμπούρι πρέπει να τρέφεται με το αίμα ενός ανθρώπου επί 16-24 ώρες, εξηγεί η Dr. Catherine Valentine, επίκουρη καθηγήτρια Λοιμωξιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Για να μεταδοθεί όμως ο ιός Powassan, αρκούν 15 λεπτά.
Τα ύποπτα συμπτώματα
Οι περισσότεροι ασθενείς που μολύνονται από τον ιό Powassan δεν εκδηλώνουν συμπτώματα. Εάν αυτά εκδηλωθούν, αρχικά είναι πυρετός, πονοκέφαλος, έμετος και αδυναμία, αναφέρουν τα CDC.
Εντός λίγων εβδομάδων, ο ιός ενδέχεται να εισβάλλει στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Σε τέτοια περίπτωση μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή:
- Του εγκεφάλου (εγκεφαλίτιδα)
- Των προστατευτικών μεμβρανών (μήνιγγες) του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού (μηνιγγίτιδα)
Στα συμπτώματα της σοβαρής νόσου συμπεριλαμβάνονται σύγχυση, απώλεια του συντονισμού των κινήσεων, δυσκολία στην ομιλία και επιληπτικοί σπασμοί. Επειδή τα συμπτώματα αυτά αναπτύσσονται σταδιακά (σε διάστημα ημερών) και όχι αιφνιδίως, μερικές φορές συγχέονται με το εγκεφαλικό επεισόδιο.
Από τους ασθενείς που εκδηλώνουν συμπτώματα, το 15% χάνουν τελικά τη ζωή τους. Οι μισοί από τους επιζώντες, εξ άλλου, απομένουν με μόνιμα νευρολογικά προβλήματα. Αυτά κυμαίνονται από κενά μνήμης έως δυσκολίες στη βάδιση, την ομιλία ή την κατάποση.
Προστατευθείτε από τα τσιμπούρια
Ειδική θεραπεία ή εμβόλιο για τον ιό Powassan δεν υπάρχει. Στους ασθενείς παρέχεται υποστηρικτική φροντίδα, όπως ενδοφλέβια χορήγηση υγρών. Οι γιατροί τους χορηγούν επίσης κορτικοστεροειδή, για να μειώσουν τη φλεγμονή στον εγκέφαλο. Μετά την ανάρρωση, οι ασθενείς μπορεί να χρειασθούν αποκατάσταση.
Δεδομένης της κατάστασης, η μόνη αποτελεσματική θεραπεία για τον ιό είναι η προστασία από τα τσιμπούρια. Οι ειδικοί συνιστούν να μην κυκλοφορούμε σε δάση και ψηλά χόρτα με σορτσάκια και κοντομάνικα. Χρειαζόμαστε παντελόνια που θα μπαίνουν μέσα από τις κάλτσες και πουκάμισα με μακριά μανίκια.
Τα ρούχα πρέπει επίσης να είναι ψεκασμένα με εντομοαπωθητικά με περμεθρίνη, ενώ και το δέρμα πρέπει να προστατεύεται με κατάλληλο εντομοαπωθητικό.
Μετά από κάθε πεζοπορία, εξ άλλου, πρέπει όλα τα ρούχα να πλένονται με καυτό νερό. Πρέπει επίσης να ελέγχεται το δέρμα για τυχόν τσιμπούρια που δεν έχουν γίνει αντιληπτά.
Φωτογραφία: iStock