Το Πάσχα για τα παιδιά συνδέεται με δώρα, λαμπάδες, σοκολατένια αυγά και παιχνίδια. Η εικόνα είναι γνώριμη: πολλά ερεθίσματα μαζί, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Αν και όλα αυτά γίνονται με πρόθεση να πάρουν χαρά, το αποτέλεσμα δεν είναι πάντα αυτό που περιμένουμε.
Στην πράξη, όταν τα ερεθίσματα είναι πολλά, η χαρά μπορεί να μετατραπεί σε υπερένταση ή ακόμη και σε εκνευρισμό. Όχι γιατί το παιδί είναι κακότροπο, αλλά επειδή έτσι λειτουργεί ο εγκέφαλός του.
Πώς επηρεάζουν τα πολλά ερεθίσματα τον παιδικό εγκέφαλο
Ο εγκέφαλος των παιδιών βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη και δεν έχει την ίδια ικανότητα ρύθμισης με αυτήν των ενηλίκων. Όταν λοιπόν δέχεται πολλά ερεθίσματα ταυτόχρονα, δυσκολεύεται να τα επεξεργαστεί και να τα «φιλτράρει». Και όταν τα ερεθίσματα ξεπερνούν αυτό που μπορεί να διαχειριστεί, το παιδί μπαίνει σε κατάσταση υπερδιέγερσης.
Η έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά αποδίδουν καλύτερα όταν το περιβάλλον τους είναι πιο «απλό» και λιγότερο φορτωμένο με ερεθίσματα. Σε μια χαρακτηριστική μελέτη, παιδιά που είχαν λιγότερα παιχνίδια διαθέσιμα έπαιζαν για περισσότερη ώρα και με μεγαλύτερη συγκέντρωση σε κάθε δραστηριότητα
Αυτό δείχνει ότι όταν τα ερεθίσματα είναι πολλά, η προσοχή διασπάται πιο εύκολα. Το παιδί μετακινείται από το ένα στο άλλο, χωρίς να προλαβαίνει να επεξεργαστεί ή να απολαύσει αυτό που έχει μπροστά του.
Στην πράξη, αυτό μπορεί να φαίνεται ως ανυπομονησία, συνεχής εναλλαγή δραστηριοτήτων ή δυσκολία να ηρεμήσει, όχι επειδή «δεν περνάει καλά», αλλά επειδή δέχεται περισσότερα ερεθίσματα απ’ όσα μπορεί να διαχειριστεί εκείνη τη στιγμή.
Ο ρόλος της σοκολάτας και της ζάχαρης
Στο πασχαλινό σκηνικό προστίθεται και η κατανάλωση ζάχαρης, κυρίως μέσα από σοκολατένια αυγά και γλυκά. Αν και η σχέση ζάχαρης και υπερκινητικότητας δεν είναι τόσο απλή όσο συχνά πιστεύεται, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά.
Σύμφωνα με επιστημονικές ανασκοπήσεις, η μεγάλη πρόσληψη ζάχαρης σχετίζεται με αυξομειώσεις στην ενέργεια και τη διάθεση των παιδιών. Όταν αυτό συνδυάζεται με πολλά ερεθίσματα, η ένταση μπορεί να αυξηθεί.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Η λύση δεν είναι να στερηθούν τα παιδιά τα δώρα, αλλά να υπάρχει μέτρο και ρυθμός. Λιγότερα δώρα, δοσμένα σε διαφορετικές στιγμές, βοηθούν το παιδί να τα απολαύσει περισσότερο.
Επίσης, η δημιουργία μικρών «παύσεων» μέσα στη μέρα δίνει χρόνο στον εγκέφαλο να ηρεμήσει και να επεξεργαστεί όσα έχουν προηγηθεί. Ακόμη και ένα ήσυχο διάστημα χωρίς έντονα ερεθίσματα μπορεί να κάνει διαφορά.
Φωτογραφία: istock