Μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται ευρέως για να κάνει τα πλαστικά πιο εύκαμπτα συνδέθηκε με περισσότερα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με αυτισμό και Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) σε μικρά παιδιά.
Πρόκειται για τον DEHP, έναν φθαλικό εστέρα που μπορεί να υπάρχει σε προϊόντα από βινύλιο, σωλήνες, κουρτίνες μπάνιου, ορισμένες συσκευασίες και ιατρικό εξοπλισμό. Επειδή δεν παραμένει σταθερά δεσμευμένος στο πλαστικό, μπορεί να περάσει στο περιβάλλον, στα τρόφιμα και τελικά στον ανθρώπινο οργανισμό.
Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Med και βασίστηκε σε δεδομένα της αυστραλιανής Barwon Infant Study.
Τι βρήκαν στις εγκύους και στα παιδιά
Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από 847 μητέρες και τα παιδιά τους. Στην 36η εβδομάδα της εγκυμοσύνης οι γυναίκες έδωσαν δείγμα ούρων, από το οποίο υπολογίστηκε η έκθεσή τους στον DEHP.
Μετά τη γέννηση εξετάστηκε DNA από το αίμα του ομφάλιου λώρου. Οι επιστήμονες αναζήτησαν αλλαγές στη λεγόμενη μεθυλίωση του DNA.
Με απλά λόγια, πρόκειται για έναν μηχανισμό που μπορεί να επηρεάσει το πόσο ενεργό είναι ένα γονίδιο, χωρίς να αλλάζει το ίδιο το DNA. Είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους το περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των γονιδίων.
Τα παιδιά αξιολογήθηκαν στη συνέχεια στις ηλικίες των 2 και 4 ετών. Όσα είχαν εκτεθεί σε υψηλότερα επίπεδα DEHP πριν από τη γέννησή τους εμφάνιζαν συχνότερα ορισμένα συμπεριφορικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με αυτισμό και ΔΕΠΥ. Η συσχέτιση ήταν πιο καθαρή στα αγόρια.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης ένα σύνολο αλλαγών στη μεθυλίωση γονιδίων που θα μπορούσε να εξηγεί μέρος αυτής της σχέσης.
Αυτισμός και ΔΕΠΥ – Οι περιορισμοί της μελέτης
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή, γατί πρόκειται για μελέτη παρήρησης. Επομένως, δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας – αποτελέσματος, αλλά μόνο συσχέτιση.
Επιπλέον, τα παιδιά δεν διαγνώστηκαν με αυτές τις διαταραχές. Οι ερευνητές κατέγραψαν συμπεριφορικά χαρακτηριστικά μέσα από ερωτηματολόγια που συμπλήρωσαν οι γονείς.
Υπάρχουν και άλλοι περιορισμοί. Η έκθεση στον DEHP εκτιμήθηκε από ένα μόνο δείγμα ούρων της μητέρας και όχι από άμεση μέτρηση της ουσίας στο έμβρυο.
Ο αυτισμός και η ΔΕΠΥ είναι σύνθετες νευροαναπτυξιακές καταστάσεις στις οποίες συμμετέχουν πολλοί γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ένας μεμονωμένος παράγοντας, όπως η έκθεση σε ένα χημικό, δεν μπορεί από μόνος του να εξηγήσει γιατί ένα παιδί θα εμφανίσει ή όχι μια τέτοια διαταραχή.
Τα ευρήματα, όμως, προσθέτουν ένα ακόμη κομμάτι στα δεδομένα που εξετάζουν πώς η έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να επηρεάζει την ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Φωτογραφία: istock