Οι 250.000 πολίτες που εντοπίστηκαν μέσω του προγράμματος, ζουσαν μέχρι σήμερα με υπέρταση χωρίς να έχουν την παραμικρή ιδέα, κυκλοφορώντας καθημερινά με επικίνδυνα υψηλή αρτηριακή πίεση, ενώ ο αριθμός αυτός στην πραγματικότητα είναι κατά πολύ μεγαλύτερος.
Ο αριθμός αυτός, αν και σοκαριστικός, έρχεται να επιβεβαιώσει με τον πιο δραματικό τρόπο τις εκτιμήσεις των ειδικών: η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί ένα τεράστιο και συχνά υποτιμημένο πρόβλημα δημόσιας υγείας στην Ελλάδα, με 1 στους 3 ασθενείς να ζει με τη νόσο χωρίς να το γνωρίζει. Η απουσία προειδοποιητικών συμπτωμάτων, μάλιστα, καθιστά την τακτική μέτρηση με πιεσόμετρο και τις προληπτικές εξετάσεις τον μοναδικό τρόπο έγκαιρης διάγνωσης.
Η αξία του προληπτικού ελέγχου αποδείχθηκε σωτήρια μέσα από το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», και όχι μόνο επειδή εντόπισε 250.000 πολίτες με αδιάγνωστη υπέρταση, παράγοντας που πυροδοτεί συχνά καρδιαγγειακά συμβάματα.
Παράλληλα έστειλε εγκαίρως στο χειρουργείο πάνω από χίλιους ανυποψίαστους πολίτες που κινδύνευαν άμεσα με οξύ καρδιαγγειακό επεισόδιο.
Αναφερόμενη στα συγκεκριμένα ευρήματα, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, δήλωσε πώς χάρη στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω» χάθηκαν ζωές στο «και πέντε»:
«Είχαμε 1.163 περιπτώσεις ανθρώπων που υποβλήθηκαν σε στεφανιογραφίες, stent, το γνωστό «μπαλονάκι». Ήταν άνθρωποι που είχαν πρόβλημα, δεν το γνώριζαν και, έπειτα από μια απλή εξέταση αίματος, οδηγήθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες στο χειρουργείο. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουμε μια εξέταση που δεν συνταγογραφείται από τους γιατρούς μας. Πρόκειται για την εξέταση Lp(a), μια πρωτεΐνη που σχετίζεται με την κληρονομική προδιάθεση για αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Όταν διαπιστώνεται αυξημένη τιμή στους γονείς, εξετάζουμε και τα παιδιά, διότι σε αυτή την περίπτωση αυξάνεται σημαντικά ο καρδιαγγειακός κίνδυνος».
- Δείτε επίσης – Αρτηριακή πίεση: Νέες οδηγίες για να την κρατάτε σε φυσιολογικά επίπεδα – Τι να προσέχετε
Η επιδημιολογική εικόνα στην Ελλάδα
Στη χώρα μας, η νόσος παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη ή ανεπαρκώς ελεγχόμενη, δημιουργώντας ένα κρίσιμο κενό στην πρόληψη.
Όπως αναδεικνύεται και μέσα από τα στοιχεία του μεγαλύτερου διεθνούς προγράμματος ευαισθητοποίησης που υλοποιείται σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης, του προγράμματος ΜΜΜ (May Measurement Month), τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα την περασμένη άνοιξη:
- Περίπου 3 εκατομμύρια άτομα στην Ελλάδα υποφέρουν από υπέρταση
- 1 στους 3 υπερτασικούς ασθενείς είναι αδιάγνωστος, κυκλοφορώντας καθημερινά με επικίνδυνα υψηλή αρτηριακή πίεση
- Μόνο 1 στους 3 έχει καταφέρει να πετύχει καλή ρύθμιση της πίεσης με τη σωστή θεραπευτική αγωγή
Η αυξημένη πίεση τις περισσότερες φορές εντοπίζεται εντελώς τυχαία, σε έναν απλό έλεγχο ρουτίνας ή -ακόμα χειρότερα- τη στιγμή μιας οξείας καρδιαγγειακής κρίσης, στερώντας πολύτιμο χρόνο από τη σωτήρια θεραπευτική παρέμβαση.
- Δείτε επίσης – Αρρύθμιστη υπέρταση: Το μέγεθος του προβλήματος και ο νέος σύμμαχος στην αντιμετώπισή της
Υπέρταση: Ο «σιωπηλός δολοφόνος»
Είναι γνωστό πλέον, εδώ και πολλά χρόνια, πώς τις περισσότερες περιπτώσεις η υψηλή αρτηριακή πίεση δεν προκαλεί κανένα απολύτως σύμπτωμα, μέχρι τη στιγμή που θα εκδηλωθούν σοβαρές ή και θανατηφόρες επιπλοκές, όπως έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο ή σοβαρή νεφρική βλάβη. Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαίο, που οι επιστήμονες αποκαλούν τη νόσο «σιωπηλό δολοφόνο».
Σύμφωνα, άλλωστε, με το πόρισμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για το 2025, η υπέρταση παραμένει η κορυφαία απειλή παγκοσμίως, καθώς ευθύνεται για περισσότερους θανάτους από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα κινδύνου.
Πιο συγκεκριμένα, τα διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι η υπέρταση ευθύνεται για το:
- 16% του συνόλου των θανάτων
- 53% των καρδιαγγειακών θανάτων
- 58% των θανάτων από εγκεφαλικό επεισόδιο
- 31% των θανάτων από νεφρική ανεπάρκεια
Ενώ ταυτόχρονα προκαλεί καρδιακή ανεπάρκεια και άνοια.
Ποια είναι τα δεδομένα που καθιστούν την υπέρταση και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο μια διαρκή απειλή
Το «τυφλό» σημείο με την υπέρταση, το οποίο την καθιστά επικίνδυνη είναι το γεγονός πώς σε αντίθεση με άλλες παθήσεις, δεν έχει διακριτά συμπτώματα. Σπάνια προκαλεί πονοκεφάλους, ζάλη ή ρινορραγίες και μόνο στα αρχικά στάδια. Μόνο η τακτική μέτρηση με πιεσόμετρο μπορεί να αποκαλύψει την πραγματική εικόνα, καθιστώντας τον προληπτικό έλεγχο ζωτικής σημασίας.
Καθοριστικός είναι ο ρόλος της κληρονομικότητας. Το οικογενειακό ιστορικό αυξάνει ραγδαία τον κίνδυνο. Ειδικοί δείκτες, όπως η πρωτεΐνη Lp(a), συνδέονται άμεσα με την κληρονομική προδιάθεση, υποδεικνύοντας αυξημένη πιθανότητα για έμφραγμα ή εγκεφαλικό μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Ταυρόχρονα η νόσος προκαλεί «αθόρυβες φθορές» στον οργανισμό: Η χρόνια, αρρύθμιστη πίεση καταστρέφει σταδιακά το ενδοθήλιο των αγγείων οδηγώντας σε αρτηριοσκλήρυνση, ενώ ταυτόχρονα υπερφορτώνει τον καρδιακό μυ.
*Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τον γιατρό σας
Φωτογραφία: iStock