Σήμερα, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, στις 11:00 π.μ., στο Μποδοσάκειο Μέγαρο, οι Υπουργοί Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παραχωρούν διυπουργική συνέντευξη Τύπου προκειμένου να εξειδικεύσουν το «νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media)».
Σε μια προσπάθεια να αναχαιτιστεί η ραγδαία εξάρτηση των παιδιών από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και να προστατευθεί η ψυχική τους υγεία, η ελληνική παρέμβαση προγραμματίζεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Ο νόμος φέρνει ριζικές αλλαγές στο ψηφιακό τοπίο για τους μαθητές και αποτελεί την κορύφωση μιας στρατηγικής που ξεκίνησε με την απαγόρευση των κινητών στα σχολεία.
Ο νέος νόμος πλέον θέτει ξεκάθαρα όρια χρήσης στους ανήλικους κάτω των 15 ετών.
Συγκεκριμένα, αναμένεται να απαγορευτεί εντελώς η πρόσβαση στις πλατφόρμες SM για όσα παιδιά έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2012 και μετά.
Περιορισμοί θα ισχύσουν, ωστόσο, και για τους εφήβους άνω των 15 ετών και έως την ενηλικίωση τους, στα 18 χρόνια.
Συγκεκριμένα, για τις ηλικίες από 15 έως 18 ετών, η δημιουργία και διατήρηση λογαριασμού θα επιτρέπεται αποκλειστικά με τη ρητή συγκατάθεση των γονέων.
Σε ποιες πλατφόρμες θα μπει «λουκέτο» για τους ανήλικους – Ο ρόλος του Kids Wallet
Τα μέτρα στην Ελλάδα αφορούν δίκτυα όπως το Instagram, το TikTok, το Facebook και το Snapchat, αφήνοντας ωστόσο εκτός τις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων (π.χ. Viber, WhatsApp), ώστε να μην αποκοπεί η βασική επικοινωνία των παιδιών μεταξύ τους.
Το ελληνικό σχέδιο για να μην μείνει η απαγόρευση «στα χαρτιά» δίνει βαρύτητα στον μηχανισμό ταυτοποίησης της ηλικίας. Αντί να μεταφερθεί το βάρος του ελέγχου αποκλειστικά στις ίδιες τις πλατφόρμες, η Ελλάδα επιλέγει να αξιοποιήσει κρατικά εργαλεία και συγκεκριμένα αυτό του Kids Wallet, η χρήση του οποίου θα καταστεί υποχρεωτική.
Το συγκεκριμένο ψηφιακό εργαλείο, το οποίο έχει τεθεί σε λειτουργία ήδη από τον Νοέμβριο του 2025, λειτουργεί ως ένας μηχανισμός ταυτοποίησης και επαλήθευσης της ηλικίας του παιδιού.
Με την επιλογή αυτή -την οποία το ελληνικό κράτος χρησιμοποίησε και για την απαγόρευση πώλησης προϊόντων καπνού και αλκοόλ σε ανήλικους- επιχειρείται να εξασφαλιστεί μια αξιόπιστη διαδικασία, η οποία θα είναι απόλυτα συμβατή με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Ο στόχος είναι διττός: αφενός να δημιουργηθεί ένα ψηφιακό τείχος προστασίας που θα είναι πολύ δύσκολο να παρακαμφθεί από τους ανηλίκους, και αφετέρου να προστατευθούν τα προσωπικά τους δεδομένα από αχρείαστη επεξεργασία εκ μέρους των τεχνολογικών κολοσσών.
Τι ισχύει με την απαγόρευση των social media σε ανήλικους σε άλλες χώρες
Το ζήτημα του ψηφιακού εθισμού –με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη νομική νίκη της 20χρονης Kaley GM, η οποία αποζημιώθηκε πρόσφατα με 3 εκατ. ευρώ από τη Meta επειδή το auto-play και τα likes κατέστρεψαν την ψυχική της υγεία, καθηλώνοντάς την 16 ώρες τη μέρα στην οθόνη– έχει αναγκάσει αρκετές χώρες να λάβουν μέτρα.
Η προσέγγιση, ωστόσο, από χώρα σε χώρα διαφέρει σημαντικά. Πάμε να δούμε τι ισχύει σε άλλες χώρες του κόσμου:
- Αυστραλία: Αποτελεί το πιο αυστηρό παγκόσμιο πείραμα. Απαγόρευσε πλήρως την πρόσβαση σε νέους κάτω των 16 ετών και ανάγκασε τις ίδιες τις τεχνολογικές πλατφόρμες να βρουν τρόπο ταυτοποίησης της ηλικίας, απειλώντας τες με εξοντωτικά πρόστιμα εάν αποτύχουν.
- Γαλλία: Υιοθετεί ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο ελεγχόμενης πρόσβασης. Θέτει ως όριο τα 15 έτη, απαιτώντας από εκεί και κάτω γονική συναίνεση, επιχειρώντας να μην αποκόψει εντελώς τους εφήβους από τον δημόσιο ψηφιακό διάλογο.
- Ασία (Ινδονησία και Μαλαισία): Με βασικά επιχειρήματα την προστασία από τον εθισμό και το ακατάλληλο περιεχόμενο, εφαρμόζουν αυστηρούς περιορισμούς για κάτω των 16 ετών. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν το τεχνικό πρόβλημα της ασφαλούς επαλήθευσης της ηλικίας χωρίς την παραβίαση των προσωπικών δεδομένων.
- Ηνωμένο Βασίλειο: Ακολουθεί το δόγμα του «safety by design». Το κράτος δεν ρίχνει το βάρος στην απαγόρευση εισόδου των χρηστών, αλλά απαιτεί από τις ίδιες τις πλατφόρμες να ανασχεδιάσουν τα προϊόντα τους ώστε να μην είναι δομικά εθιστικά ή τοξικά για τους ανηλίκους.
- Ευρωπαϊκή Ένωση και ΗΠΑ: Η Ε.Ε. δεν προκρίνει τις οριζόντιες απαγορεύσεις, αλλά εστιάζει στην ασφαλή λειτουργία των μέσων και τον περιορισμό της στοχευμένης διαφήμισης (αν και χώρες όπως η Ισπανία και η Δανία εξετάζουν αυστηρότερα όρια). Στις ΗΠΑ, το νομικό πλαίσιο παραμένει κατακερματισμένο ανά πολιτεία, αφήνοντας την ουσιαστική ρύθμιση στις δικαστικές αίθουσες μέσα από αγωγές.
Η συζήτηση τώρα στρέφεται τόσο για την Ελλάδα όσο και για τον υπόλοιπο κόσμο, στην πρακτική εφαρμογή. Και το μεγάλο στοίχημα και για την Ελλάδα είναι αυτό. Η επιτυχία του μέτρου, δηλαδή, θα κριθεί στην πράξη από το κατά πόσο τα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας θα αποδειχθούν πραγματικά απαραβίαστα, καθώς, είναι γνωστό πώς ο ψηφιακός κόσμος προσφέρει πολλές κερκόπορτες.