Έντονη ανησυχία προκαλεί στον χώρο της ψυχικής υγείας η κλήση σε προανάκριση όλων των ψυχιάτρων που έχουν εφημερεύσει από την 1η Φεβρουαρίου 2024 στις δημόσιες Ψυχιατρικές Κλινικές της Αττικής. Η εξέλιξη αυτή ήρθε μετά από μηνυτήρια αναφορά της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Βορειοανατολικής Αττικής για «παράβαση καθήκοντος κατ’ εξακολούθηση και έκθεση κατά συρροή», με αφορμή τη διαδικασία εισαγωγής ατόμων κατόπιν εισαγγελικών εντολών.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων και Ψυχολόγων Δημόσιων Δομών Υγείας σε ανακοίνωσή του εκφράζει την αλληλεγγύη του στους ψυχιάτρους και προειδοποιεί για έναν επικίνδυνο δρόμο «ποινικοποίησης της επιστημονικής κρίσης και των θεραπευτικών πράξεων».
Όπως τονίζει, οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας καλούνται σήμερα να λογοδοτήσουν για αποφάσεις που απορρέουν από την άσκηση του επαγγέλματός τους —σε ένα ήδη υπερφορτωμένο και υποστελεχωμένο σύστημα.
Νομική έκθεση και θεσμικό κενό
Το περιστατικό εντάσσεται, σύμφωνα με τον Σύλλογο, σε μια γενικότερη τάση αυξανόμενης νομικής έκθεσης των επαγγελματιών υγείας, η οποία δημιουργεί εύλογη ανησυχία για την ασφάλεια και την ανεξαρτησία των επιστημόνων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην εγκύκλιο με αριθμό πρωτοκόλλου Γ3α/Γ.Π.Οικ.6388 (1/2/2024), που αφορά τη «Διαδικασία εισαγωγής ατόμων κατόπιν εισαγγελικών εντολών».
Αν και η εγκύκλιος εκδόθηκε με σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων των εξεταζόμενων, στην πράξη έχει δημιουργήσει σοβαρές δυσκολίες στην οριοθέτηση των ευθυνών των επαγγελματιών και στην ασφαλή διαχείριση των περιστατικών.
Ζητήματα που ζητούν απαντήσεις
Ο Σύλλογος τονίζει ότι η υπόθεση φέρνει ξανά στο προσκήνιο δομικές αδυναμίες του συστήματος ψυχικής υγείας και θέτει ανοιχτά ερωτήματα που απαιτούν άμεση θεσμική απάντηση:
- Πώς θα αντιμετωπιστεί η έλλειψη κλινών και η υποστελέχωση των ψυχιατρικών τμημάτων;
- Πώς θα ενισχυθεί η πρωτοβάθμια και κοινοτική φροντίδα ψυχικής υγείας, ώστε να μειωθεί η πίεση στα νοσοκομεία και να περιοριστούν οι αναγκαστικές νοσηλείες;
- Πώς θα διαμορφωθεί μια σαφής, δίκαιη και ασφαλής διαδικασία ακούσιας εξέτασης, που θα προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών αλλά και τη νομική κάλυψη των λειτουργών υγείας;
«Η ευθύνη δεν είναι των εργαζομένων»
«Η ενίσχυση των δομών και η θεσμική κατοχύρωση της επαγγελματικής ασφάλειας δεν αποτελούν ευθύνη των μεμονωμένων λειτουργών, αλλά αντικείμενο κεντρικού σχεδιασμού και διατομεακής συνεργασίας», υπογραμμίζει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων.
Ο Σύλλογος καλεί την Πολιτεία να σταματήσει να μεταθέτει τις ευθύνες στους εργαζόμενους και να προχωρήσει άμεσα σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα διασφαλίζουν τη θεσμική και νομική προστασία των επαγγελματιών ψυχικής υγείας.
Κάλεσμα για θεσμική επανεξέταση
Κλείνοντας, ο Σύλλογος επαναλαμβάνει τη σταθερή του θέση υπέρ:
- της ουσιαστικής ενίσχυσης των δημόσιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας,
- της προστασίας των δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών, και
- της θεσμικής κατοχύρωσης της ασφάλειας όλων όσοι εργάζονται στην πρώτη γραμμή της ψυχιατρικής φροντίδας.
Η υπόθεση αναδεικνύει -όπως τονίζεται- ότι η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους ποινικού δικαίου, αλλά με όρους πολιτικής ευθύνης και κοινωνικής μέριμνας.