Για τους ανθρώπους που ζουν με σκλήρυνση κατά πλάκας, η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να επιδεινώσει σημαντικά τα συμπτώματα της νόσου. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα σε όσους εμφανίζουν το σύνδρομο Uhthoff, μια κατάσταση που συνδέεται συχνά με τη σκλήρυνση κατά πλάκας και προκαλεί προσωρινή επιδείνωση των νευρολογικών συμπτωμάτων όταν αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος.
Ένας από αυτούς τους ασθενείς είναι ο 40χρονος Αυστριακός Μεξ Μίλνερ, ο οποίος περιγράφει το πρόσφατο κύμα καύσωνα που έπληξε την Ευρώπη ως «πραγματικά σοβαρό», καθώς η καθημερινότητά του αλλάζει δραματικά κάθε φορά που ανεβαίνει η θερμοκρασία. Όπως εξηγεί, όταν το θερμόμετρο φτάνει τους 25 βαθμούς Κελσίου, η κινητικότητά του επιδεινώνεται τόσο ώστε δεν μπορεί πλέον να περπατήσει.
Όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 30 βαθμούς, είναι σχεδόν παράλυτος και αναγκάζεται να χρησιμοποιεί ηλεκτρικό αναπηρικό αμαξίδιο. Η σκλήρυνση κατά πλάκας επηρεάζει το νευρικό σύστημα και, σύμφωνα με τον ίδιο, η ζέστη επιβραδύνει τη νευρική αγωγιμότητα.
«Όταν κάνει ζέστη, η ταχύτητα της νευρικής αγωγιμότητας μειώνεται και, κατά συνέπεια, τα σήματα δεν φτάνουν πλέον στους μύες και οι κινήσεις που θα ήθελα να κάνω δεν συμβαίνουν πλέον», αναφέρει ο πρώην σύμβουλος ενέργειας.
Για να αντιμετωπίσει τις υψηλές θερμοκρασίες, έχει κατασκευάσει στην Κάτω Αυστρία μια παθητική κατοικία, σχεδιασμένη ώστε να διατηρεί σταθερή θερμοκρασία περίπου στους 20°C καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (ένα εξαιρετικά ενεργειακά αποδοτικό κτίριο που μειώνει τις ανάγκες θέρμανσης και ψύξης έως και 90%, διατηρώντας σταθερή θερμοκρασία).
Η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Η εμπειρία του αυτή αποτέλεσε και την αφορμή για να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ). Στην αίτηση που κατέθεσε τον Απρίλιο του 2021, υποστηρίζει ότι η Αυστρία δεν έχει θεσπίσει επαρκές νομοθετικό πλαίσιο για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και την προστασία ευάλωτων πολιτών, όπως οι ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας. Παράλληλα, επικρίνει και το αυστριακό δικαστικό σύστημα, υποστηρίζοντας ότι δεν του προσφέρει αποτελεσματική έννομη προστασία.
Σύμφωνα με τη δικηγόρο του, Μιχαέλα Κρέμερ, εάν το Δικαστήριο αποφανθεί υπέρ του, ο Μίλνερ θα είναι το πρώτο άτομο που θα αναγνωριστεί ως άμεσο θύμα των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικό νομικό προηγούμενο για τις 46 χώρες που υπάγονται στη δικαιοδοσία του ΕΔΑΔ, επηρεάζοντας παράλληλα και την κλιματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Κρέμερ χαρακτηρίζει την υπόθεση «σημαντικό ζήτημα» για το Δικαστήριο, εκτιμώντας ότι αυτός είναι και ο λόγος που η διαδικασία έχει διαρκέσει τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι πριν από δύο χρόνια το ΕΔΑΔ εξέδωσε ιστορική απόφαση κατά της Ελβετίας για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων λόγω ανεπαρκούς δράσης απέναντι στην κλιματική αλλαγή, έπειτα από προσφυγή του συλλόγου «Ηλικιωμένες Γυναίκες για την Προστασία του Κλίματος».
Ωστόσο, τότε δεν αναγνώρισε τις τέσσερις ενάγουσες ως άμεσα θύματα. Ο Μίλνερ επιδιώκει ακριβώς αυτό: να αναγνωριστεί ως άτομο που υφίσταται άμεσες συνέπειες από την κλιματική αλλαγή και να μπορεί να ζητήσει λογοδοσία από το κράτος του. Για λόγους ασφαλείας κρατά μυστική τη διεύθυνση κατοικίας του, φοβούμενος εχθρικές αντιδράσεις αντίστοιχες με εκείνες που αντιμετώπισαν οι Ελβετίδες προσφεύγουσες.
Διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν θεωρεί πως η Αυστρία δεν λαμβάνει κανένα μέτρο, αλλά ότι «κάνει πολύ λίγα». «Η κυβέρνηση θα έπρεπε να κάνει περισσότερα και θα μπορούσε», τονίζει, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η υπόθεσή του θα βοηθήσει και άλλους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν παρόμοιες δυσκολίες. Όπως καταλήγει, η ουσιαστική λύση δεν είναι η ατομική προσαρμογή, αλλά η αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
«Δεν θέλω το αυστριακό κράτος να εγκαταστήσει κλιματιστικό στο σπίτι μου ή κάτι τέτοιο. Θέλω μια λύση που να προφυλάσσει τον κόσμο. Μια λύση που να καθιστά τον πλανήτη ένα κατοικήσιμο μέρος για την ανθρωπότητα».
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ, AFP / Φωτογραφία iStock