Σύμφωνα με τη δεύτερη έκθεση κατάστασης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 2 Απριλίου 2026, οι υγειονομικές επιπτώσεις ξεπερνούν τους άμεσους τραυματισμούς από τους βομβαρδισμούς, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο μείγμα περιβαλλοντικής μόλυνσης, εξάπλωσης λοιμώξεων και πλήρους αδυναμίας φροντίδας χρόνιων ασθενών.
Η κατάσταση περιγράφεται ως δραματική, με τον ΠΟΥ να καταγράφει συστηματικές επιθέσεις σε υγειονομικές δομές, γεγονός που παραβιάζει κάθε έννοια διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και στερεί από εκατομμύρια ανθρώπους τη βασική πρόσβαση στην περίθαλψη.
«Οι συνολικές απειλές για την υγεία παραμένουν σταθερά υψηλές: κίνδυνοι που σχετίζονται με τραύματα, διακοπή της πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη, εξάπλωση νόσων μεταξύ των εκτοπισμένων πληθυσμών και ραδιολογικοί, πυρηνικοί και βιομηχανικοί χημικοί κίνδυνοι, συμπεριλαμβανομένων των πιθανών επιπτώσεων στην περιβαλλοντική υγεία», επισημαίνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
Τα θύματα σε αριθμούς έως 1 Απριλίου
Η έκθεση παρουσιάζει μια αποκαλυπτική εικόνα της έκτασης της κρίσης:
- Ιράν: Καταγράφεται το βαρύτερο τίμημα με 1.937 νεκρούς, 25.819 τραυματίες και πάνω από 3,2 εκατομμύρια εκτοπισμένους.
- Λίβανος: Οι νεκροί ανέρχονται σε 1.268, ενώ οι εκτοπισμένοι ξεπερνούν το 1,1 εκατομμύριο, δημιουργώντας μια πρωτοφανή πίεση στις υποδομές φιλοξενίας.
- Ισραήλ: Αναφέρονται 19 θάνατοι και 6.286 τραυματισμοί.
- Ιράκ: Μετρά ήδη 100 νεκρούς και 300 τραυματίες.
Στο στόχαστρο τα νοσοκομεία και το ιατρικό προσωπικό
Ένα από τα πιο «μελανά» σημεία της σύρραξης είναι οι επιβεβαιωμένες επιθέσεις σε υπηρεσίες υγείας.
Ο Λίβανος βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της βίας με 92 επαληθευμένες επιθέσεις, οι οποίες προκάλεσαν τον θάνατο 53 ανθρώπων και τον τραυματισμό 137.
Στο Ιράν, οι επιθέσεις ανήλθαν σε 23, ενώ ακόμη και το τοπικό γραφείο του ΠΟΥ υπέστη ζημιές από κοντινές εκρήξεις στα τέλη Μαρτίου.
ΠΟΥ: Περιβαλλοντική υγεία και «μαύρη βροχή»
Οι επιπτώσεις της σύγκρουσης δεν περιορίζονται στο πεδίο των μαχών. Η καταστροφή διυλιστηρίων και ενεργειακών μονάδων έχει προκαλέσει:
- Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η καύση καυσίμων έχει οδηγήσει στο φαινόμενο της «μαύρης βροχής», με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να παρουσιάζουν σοβαρούς ερεθισμούς στο δέρμα και τα μάτια, καθώς και οξεία αναπνευστικά προβλήματα.
- Μη μεταδιδόμενα νοσήματα: Η έλλειψη ινσουλίνης στον Λίβανο έχει λάβει διαστάσεις κρίσης, ενώ οι καρκινοπαθείς και οι νεφροπαθείς που χρειάζονται αιμοκάθαρση βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα του θανάτου λόγω των διακοπών στη λειτουργία των κέντρων φροντίδας.
Η απειλή των επιδημιών
Στους χώρους συγκέντρωσης των εκτοπισμένων, οι συνθήκες υγιεινής είναι επισφαλείς. Ο ΠΟΥ προειδοποιεί για αυξημένο κίνδυνο έξαρσης υδατογενών και αναπνευστικών νοσημάτων, καθώς η πρόσβαση σε καθαρό νερό είναι περιορισμένη.
Παράλληλα, η ψυχική υγεία του πληθυσμού δοκιμάζεται σκληρά, με το ιατρικό προσωπικό να προσπαθεί να προσφέρει ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε ανθρώπους που έχουν χάσει τα πάντα.
Οικονομική ασφυξία
Η ανταπόκριση στην κρίση απαιτεί τεράστιους πόρους. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι χρειάζονται άμεσα:
- 30 εκατομμύρια δολάρια για την περιφερειακή παρέμβαση (Ιράν, Λίβανο, Ιράκ, Ιορδανία, Συρία) έως τον Αύγουστο του 2026.
- Επιπλέον 37 εκατομμύρια δολάρια ειδικά για τον Λίβανο, ώστε να στηριχθούν οι δημόσιες υπηρεσίες υγείας που καταρρέουν.
Η διεθνής κοινότητα καλείται να δράσει άμεσα, καθώς η παράταση της σύρραξης δεν αυξάνει μόνο τον αριθμό των θυμάτων στα πεδία των μαχών, αλλά υποθηκεύει τη δημόσια υγεία ολόκληρης της περιοχής για τα επόμενα χρόνια.
Φωτογραφία: iStock