Iatropedia

Πλασμαφαίρεση: Οι σοβαροί κίνδυνοι και οι αυστηρές προϋποθέσεις – Τι επισημαίνουν οι νεφρολόγοι του ΑΠΘ

Η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης εξηγεί πότε εφαρμόζεται η θεραπεία, σε ποιες μονάδες πρέπει να πραγματοποιείται και ποιες σοβαρές επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι, έχει ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από την πλασμαφαίρεση και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες πρέπει να πραγματοποιείται.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής, ο τραγουδιστής φέρεται να υπέστη ανακοπή ενώ βρισκόταν στο ιατρείο για τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη, με την έρευνα να εξετάζει πλέον εάν και σε ποιο στάδιο είχε ήδη ξεκινήσει η πλασμαφαίρεση.

Με αφορμή την υπόθεση, η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης εξηγεί τι ακριβώς είναι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση και σε ποιες παθήσεις εφαρμόζεται.

Στην ειδική μονάδα της Κλινικής η μέθοδος πραγματοποιείται εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια. Οι ειδικοί αναλύουν επίσης ποιοι είναι οι κίνδυνοί της και γιατί απαιτεί οργανωμένο νοσοκομειακό περιβάλλον και εξειδικευμένο προσωπικό.

Η Κλινική ξεκαθαρίζει, με σχετική ανάρτηση στο facebook, ότι η πλασμαφαίρεση δεν είναι θεραπεία «ευεξίας» ούτε μια απλή ιατρική πράξη. Πρόκειται για εξειδικευμένη μέθοδο εξωσωματικής κυκλοφορίας, η οποία χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες σοβαρές παθήσεις και εφαρμόζεται με σαφείς ενδείξεις και συγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα.

Πρόκειται για μέθοδο κατά την οποία το αίμα του ασθενούς περνά από ειδικό κύκλωμα, διαχωρίζεται το πλάσμα από τα κύτταρα του αίματος και απομακρύνονται ουσίες που συμμετέχουν στην εκδήλωση της νόσου, όπως αυτοαντισώματα ή ανοσοσυμπλέγματα. Το πλάσμα που αφαιρείται αντικαθίσταται με ειδικό υγρό αναπλήρωσης.

Η θεραπεία χρησιμοποιείται, σύμφωνα με την Κλινική, σε σοβαρές νεφρικές, αιματολογικές, νευρολογικές και ανοσολογικές παθήσεις, καθώς και σε ορισμένες περιπτώσεις μεταμόσχευσης. Οι ενδείξεις της καθορίζονται από διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και δεν αποφασίζονται αυθαίρετα.

Γιατί απαιτεί οργανωμένο νοσοκομειακό περιβάλλον

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον χώρο στον οποίο πρέπει να πραγματοποιείται η θεραπεία. Η Κλινική αναφέρει κατηγορηματικά ότι η πλασμαφαίρεση «δεν γίνεται σε εξωτερικά ιατρεία, κέντρα υγείας ή μικρά νοσοκομεία».

Στην Ελλάδα, όπως εξηγεί, πραγματοποιείται σε οργανωμένα τριτοβάθμια νοσοκομεία, κυρίως σε Μονάδες Τεχνητού Νεφρού και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ειδικές αιματολογικές μονάδες ή Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.

Δεν πρόκειται επίσης για μια απλή διαδικασία κατά την οποία ο ασθενής συνδέεται σε ένα μηχάνημα και αποχωρεί λίγες ώρες αργότερα. Κατά κανόνα απαιτεί ειδική αγγειακή πρόσβαση, συχνά μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα, ο οποίος τοποθετείται από εξειδικευμένους γιατρούς.

Η Α’ Νεφρολογική Κλινική επισημαίνει ακόμη ότι η θεραπεία συνήθως δεν ολοκληρώνεται σε μία συνεδρία. Ανάλογα με τη νόσο και την κατάσταση του ασθενούς, μπορεί να απαιτούνται επαναλαμβανόμενες συνεδρίες σε διάστημα ημερών ή εβδομάδων.

Ποιοι αποφασίζουν για την πλασμαφαίρεση

Η απόφαση για τη θεραπεία, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν μπορεί να λαμβάνεται από οποιονδήποτε γιατρό.

Απαιτείται αξιολόγηση από γιατρούς με εμπειρία στις συγκεκριμένες παθήσεις, ενώ η συνταγογράφηση, η προετοιμασία και η επίβλεψή της πραγματοποιούνται από εξειδικευμένους νεφρολόγους σε τριτοβάθμια νοσοκομεία. Η ίδια η διαδικασία εκτελείται από ειδικά εκπαιδευμένο νοσηλευτικό προσωπικό με εμπειρία στα συγκεκριμένα μηχανήματα.

Οι επιπλοκές που μπορεί να εμφανιστούν

Η Κλινική προειδοποιεί επίσης ότι η πλασμαφαίρεση δεν είναι θεραπεία χωρίς κινδύνους.

Κατά τη διάρκειά της ή μετά την ολοκλήρωσή της μπορεί να εμφανιστούν πτώση της αρτηριακής πίεσης, διαταραχές των ηλεκτρολυτών –με χαρακτηριστικό παράδειγμα την υπασβεστιαιμία– αλλά και διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας.

Μπορεί επίσης να προκληθούν αλλεργικές ή ακόμη και αναφυλακτικές αντιδράσεις. Επειδή απομακρύνεται πλάσμα, υπάρχει ακόμη κίνδυνος να επηρεαστούν οι παράγοντες πήξης του αίματος και να εμφανιστεί αιμορραγική διάθεση ή αιμορραγία.

Γι’ αυτό, όπως τονίζεται, η θεραπεία πρέπει να πραγματοποιείται με συνεχή και στενή παρακολούθηση του ασθενούς σε ειδικά οργανωμένη μονάδα.

Το βασικό μήνυμα της Α’ Νεφρολογικής Κλινικής είναι σαφές: η πλασμαφαίρεση αποτελεί θεραπεία για συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες ιατρικές ενδείξεις, απαιτεί ειδικό πρωτόκολλο, κατάλληλο νοσοκομειακό περιβάλλον και έμπειρο προσωπικό.

Μάλιστα, καλεί το κοινό να είναι ιδιαίτερα προσεκτικό απέναντι σε διαφημίσεις ή επαγγελματίες που παρουσιάζουν τη μέθοδο ως θεραπεία «ευεξίας» ή την προσφέρουν εκτός των προβλεπόμενων συνθηκών.

Φωτογραφία: EUROKINISSI