Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ) βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα παρατεταμένο διοικητικό αδιέξοδο, αποτέλεσμα μιας αλληλουχίας εκλογικών διαδικασιών, προσφυγών στη Δικαιοσύνη, δικαστικών αποφάσεων και διοικητικών εμπλοκών. Οι εκλογές του 2022 ακυρώθηκαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ τα αποτελέσματα των αρχαιρεσιών που ακολούθησαν δεν επικυρώθηκαν από το υπουργείο Υγείας. Έτσι, ο ΠΙΣ εξακολουθεί να διοικείται από όργανα περιορισμένης διάρκειας, έως ότου ολοκληρωθεί νέα σύννομη εκλογική διαδικασία.
Εκτιμώντας ότι η εκκρεμότητα αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί, ο Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε την πρόθεσή του να θεσπίσει διαδικασία που θα του επιτρέπει να ορίζει Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή, όταν τα αποτελέσματα των εκλογών του ΠΙΣ δεν επικυρώνονται. Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με τον υπουργό, ο Σύλλογος θα μπορεί να οδηγείται σε νέες αρχαιρεσίες χωρίς να δημιουργούνται εκ νέου ζητήματα νομιμότητας.
Η εξαγγελία προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, ο οποίος έκανε λόγο για παρέμβαση στο αυτοδιοίκητό του και θεσμική εκτροπή με νομοθετική μεθόδευση. Ο ΠΙΣ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση, αντί να λύνει το πρόβλημα, διεκδικεί τη δυνατότητα να διορίζει τη διοίκηση του κορυφαίου θεσμικού οργάνου των γιατρών. Στο πλευρό του τάχθηκαν και άλλοι επιστημονικοί και θεσμικοί φορείς.
Παρά τις αντιδράσεις, ο υπουργός προχώρησε στην κατάθεση της διάταξης στη Βουλή, όπου ακολούθησε σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση. Υπερασπιζόμενος δε την επιλογή του, ο Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε ότι στόχος του είναι να αντιμετωπιστεί το «διοικητικό χάος» που έχει δημιουργηθεί στον ΠΙΣ εξαιτίας των αλλεπάλληλων δικαστικών προσφυγών
Σύσσωμη η αντιπολίτευση τάχθηκε κατά της ρύθμισης, ενώ το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας, η οποία απορρίφθηκε από την Ολομέλεια, δίνοντας το πράσινο φως για την προώθηση της διάταξης.
- Διαβάστε επίσης -Βουλή – ΠΙΣ: Ανοίγει ο δρόμος για τη διάταξη της προσωρινής διοίκησης – Παρέμβαση από την Επιτροπή Ευρωπαίων Ιατρών
Τι προβλέπεται
Η τροπολογία προβλέπει ότι, όταν οι εκλογές του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου δεν επικυρώνονται για λόγους νομιμότητας ύστερα από δικαστική απόφαση, ο υπουργός Υγείας θα μπορεί να ορίζει επταμελή Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή, καθώς και προσωρινά τα υπόλοιπα βασικά όργανα του Συλλόγου.
Η προσωρινή διοίκηση θα αποτελείται από εκλέκτορες των Ιατρικών Συλλόγων που συμμετέχουν στη Γενική Συνέλευση του ΠΙΣ. Αποστολή της θα είναι να κινήσει αμέσως τις διαδικασίες για τη διεξαγωγή νέων εκλογών και, μέχρι τότε, να φροντίζει μόνο για την εύρυθμη διοικητική και οικονομική λειτουργία του Συλλόγου.
Η θητεία της θα μπορεί να διαρκεί έως έξι μήνες, με δυνατότητα μίας παράτασης έως τρεις ακόμη μήνες σε εξαιρετικές περιπτώσεις.
Να σημειωθεί ότι ως τις αρχές Σεπτεμβρίου θα πρέπει να προκηρυχθούν εκλογές για νέα διοίκηση, καθώς ήδη οι περισσότεροι τοπικοί ιατρικοί σύλλογοι έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία εκλογής των εκλεκτόρων για το δευτεροβάθμιο όργανό τους.
Το μέτωπο των αντιδράσεων
ΠΙΣ: «Η διοίκηση των γιατρών δεν διορίζεται»
Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος χαρακτηρίζει τη ρύθμιση θεσμική εκτροπή και νομοθετική μεθόδευση, υποστηρίζοντας ότι ανοίγει τον δρόμο για ευθεία παρέμβαση της πολιτικής ηγεσίας στο αυτοδιοίκητό του.
Σύμφωνα με τον ΠΙΣ, η διάταξη δεν επιτρέπει στον υπουργό Υγείας μόνο να ορίσει την προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή, αλλά και τα προσωρινά μέλη του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμβουλίου Ιατρών και της Εξελεγκτικής Επιτροπής. Πρόκειται, όπως επισημαίνει, για βασικά θεσμικά όργανα τα οποία κανονικά αναδεικνύονται από την ιατρική κοινότητα.
Η διοίκηση του Συλλόγου υποστηρίζει ότι έχει συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και έχει ήδη δρομολογήσει νέες εκλογές. Θεωρεί, επομένως, ότι δεν υπάρχει λόγος να αντικατασταθεί από επιτροπή, τα μέλη της οποίας θα επιλέξει ο υπουργός Υγείας.
Στον πυρήνα της αντίδρασής του, βρίσκεται η θέση ότι ο ΠΙΣ είναι αυτοδιοικούμενο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και ότι η διοίκησή του πρέπει να εκλέγεται από τους εκπροσώπους των γιατρών. Η κρατική εποπτεία, υποστηρίζει, πρέπει να περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας και δεν μπορεί να επεκτείνεται στην επιλογή των προσώπων που θα ασκούν διοίκηση.
Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης: Ερωτήματα για τον χρόνο της παρέμβασης
Ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης έκανε λόγο για διάταξη με χαρακτηριστικά «φωτογραφικής νομοθέτησης». Έθεσε επίσης ερωτήματα για τη χρονική στιγμή της παρέμβασης, καθώς οι τοπικοί Ιατρικοί Σύλλογοι έχουν ήδη εκλέξει τους εκπροσώπους τους και οι νέες εκλογές του ΠΙΣ έχουν προγραμματιστεί. Παράλληλα, κάλεσε την ιατρική κοινότητα να προχωρήσει ενωμένη σε απολύτως νόμιμες αρχαιρεσίες, ώστε να μην υπάρξει νέα αμφισβήτηση.
Στο ίδιο μέτωπο οι Ιατρικοί Σύλλογοι Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
Οι πρόεδροι των Ιατρικών Συλλόγων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης υποστήριξαν ότι το αυτοδιοίκητο αποτελεί βασική εγγύηση για την ανεξάρτητη λειτουργία του ΠΙΣ. Τόνισαν ότι η εποπτεία του υπουργείου Υγείας δεν μπορεί να μετατρέπεται σε παρέμβαση στη δημοκρατική λειτουργία του Συλλόγου και ζήτησαν την απόσυρση κάθε διάταξης που επιτρέπει πολιτικό έλεγχο της διοίκησής του.
Οι οδοντίατροι προειδοποιούν για ευρύτερο προηγούμενο
Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία εξέφρασε την πλήρη στήριξή της στον ΠΙΣ, σημειώνοντας ότι ο διορισμός προσωρινής διοίκησης αποτελεί ανησυχητική θεσμική εξέλιξη. Κατά την ΕΟΟ, η ρύθμιση μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο κρατικής παρέμβασης και σε άλλους αυτοδιοικούμενους επιστημονικούς συλλόγους.
Οι Δικηγορικοί Σύλλογοι: Η εποπτεία δεν είναι πολιτικός έλεγχος
Η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος υποστήριξε ότι η διάταξη παραβιάζει την αυτοτέλεια των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου σωματειακού χαρακτήρα.
Ιδιαίτερη κριτική άσκησε στο γεγονός ότι δεν προβλέπονται σαφή κριτήρια για την επιλογή των μελών της προσωρινής διοίκησης. Προειδοποίησε ακόμη ότι η ρύθμιση μπορεί να αποτελέσει επικίνδυνο προηγούμενο και για άλλους επιστημονικούς φορείς.
Η ευρωπαϊκή ιατρική κοινότητα ζητά διάλογο
Η Μόνιμη Επιτροπή Ευρωπαίων Ιατρών, CPME, εξέφρασε με επιστολή της την αντίθεσή της στον διορισμό προσωρινής διοίκησης στον ΠΙΣ και κάλεσε την κυβέρνηση να ανακαλέσει το μέτρο.
Η ευρωπαϊκή οργάνωση υπογράμμισε ότι η ανεξάρτητη και δημοκρατική εκπροσώπηση των γιατρών αποτελεί προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος υγείας και δήλωσε ότι στηρίζει την προσπάθεια της ελληνικής ιατρικής κοινότητας να διαφυλάξει την αυτονομία του ΠΙΣ.
Το χρονικό της κρίσης στον ΠΙΣ
Οι εκλογές του 2022
Η κρίση ξεκίνησε από τις εκλογές του Δεκεμβρίου 2022, στις οποίες πρόεδρος επανεξελέγη ο Αθανάσιος Εξαδάκτυλος. Η εκλογική διαδικασία αμφισβητήθηκε από μέλη του ΠΙΣ και Ιατρικούς Συλλόγους, που υποστήριξαν ότι συμμετείχαν σύλλογοι χωρίς δικαίωμα ψήφου λόγω οικονομικών εκκρεμοτήτων.
Η απόφαση του ΣτΕ
Στα τέλη του 2025 το Συμβούλιο της Επικρατείας έκανε δεκτές τις προσφυγές και ακύρωσε τις εκλογές, κρίνοντας ότι το εκλεκτορικό σώμα δεν είχε συγκροτηθεί σύμφωνα με τον νόμο.
Η παρέμβαση του υπουργείου
Μετά την απόφαση του ΣτΕ, το υπουργείο Υγείας επανέφερε προσωρινά τη διοίκηση που υπήρχε πριν από τις εκλογές του 2022 και όρισε τη διεξαγωγή νέων αρχαιρεσιών. Ο ΠΙΣ αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι το υπουργείο υπερέβη τις αρμοδιότητές του.
Η παραίτηση Εξαδάκτυλου
Μέσα στο κλίμα της αντιπαράθεσης, ο Αθανάσιος Εξαδάκτυλος υπέβαλε την παραίτησή του από την προεδρία στις αρχές του 2026, ανοίγοντας τον δρόμο για νέα σύνθεση της διοίκησης.
Οι εκλογές του Απριλίου 2026 και η νέα εμπλοκή
Μετά την ακύρωση των εκλογών του 2022, το υπουργείο Υγείας όρισε τη διεξαγωγή νέων αρχαιρεσιών, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις 26 Απριλίου 2026. Νέος πρόεδρος του ΠΙΣ εξελέγη ο Βασίλειος Ψυχογυιός.
Ωστόσο, η εκλογική διαδικασία προκάλεσε νέα αντιπαράθεση γύρω από τη σύνθεση του εκλεκτορικού σώματος.
- Δεν συμμετείχαν 18 Ιατρικοί Σύλλογοι, όπως προέκυπτε από την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
- Το προσωρινό Διοικητικό Συμβούλιο απέκλεισε επιπλέον 12 Ιατρικούς Συλλόγους, επικαλούμενο οικονομικές εκκρεμότητες. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ), ο μεγαλύτερος της χώρας, καθώς και άλλοι μεγάλοι σύλλογοι.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν να διεξάγονται εκλογές χωρίς τη συμμετοχή συλλόγων που εκπροσωπούν τη μεγάλη πλειονότητα των γιατρών της χώρας. Είχε μάλιστα προειδοποιήσει ότι, εάν αποκλείονταν οι επιπλέον 12 σύλλογοι, δεν θα επικύρωνε το αποτέλεσμα των αρχαιρεσιών. Τελικά, το υπουργείο δεν επικύρωσε τις εκλογές, κρίνοντας ότι δεν είχαν εφαρμοστεί πλήρως η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις.
Από την πλευρά του, ο ΠΙΣ αμφισβήτησε την απόφαση του υπουργείου και υποστήριξε ότι είχε συμμορφωθεί με τις δικαστικές κρίσεις.
Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένας νέος κύκλος σύγκρουσης. Η διοίκηση του ΠΙΣ προγραμμάτισε νέες εκλογές, ενώ η κυβέρνηση έκρινε ότι απαιτείται νομοθετική παρέμβαση, ώστε η διαδικασία να οργανωθεί από προσωρινή διοίκηση της οποίας η νομιμοποίηση δεν θα μπορούσε να αμφισβητηθεί.
Φωτογραφία: istock