Η παγκόσμια πρόοδος στη μείωση των θανάτων νεογνών, παιδιών και εφήβων που μπορούν να προληφθούν επιβραδύνεται ανησυχητικά, σύμφωνα με σειρά μελετών που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The BMJ. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι, εάν η σημερινή πορεία δεν αλλάξει, πολλές χώρες δεν θα καταφέρουν να επιτύχουν τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ για την παιδική επιβίωση έως το 2030.
Για τις ανάγκες της έρευνας αναλύθηκαν στοιχεία από 200 χώρες και περιοχές για την περίοδο 1990-2024, προκειμένου να καταγραφούν οι τάσεις θνησιμότητας από τη γέννηση έως την ηλικία των 24 ετών και να εντοπιστούν τα σημεία όπου η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί.
Σχεδόν 5 εκατομμύρια θάνατοι παιδιών κάτω των 5 ετών το 2024
Στις μελέτες συμμετείχαν επιστήμονες από τη UNICEF, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και το Τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΗΕ.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι, αν και οι θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών έχουν μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες, το 2024 έχασαν τη ζωή τους περίπου 4,9 εκατομμύρια παιδιά. Σχεδόν οι μισοί από αυτούς τους θανάτους αφορούσαν νεογνά.
Οι κυριότερες αιτίες θανάτου ήταν οι επιπλοκές από πρόωρο τοκετό, που συνδέθηκαν με περίπου 860.000 θανάτους, και οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, οι οποίες ευθύνονταν για περίπου 660.000 θανάτους. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε στην υποσαχάρια Αφρική και τη Νότια Ασία.
Παιδική επιβίωση – Η πρόοδος μετά το 2015 επιβραδύνθηκε σημαντικά
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μείωση της θνησιμότητας στα παιδιά κάτω των πέντε ετών ήταν πολύ ταχύτερη την περίοδο 2000-2015 απ’ ό,τι τα τελευταία χρόνια.
Συγκεκριμένα, το ποσοστό θνησιμότητας μειωνόταν κατά μέσο όρο κατά 3,9% ετησίως έως το 2015. Ωστόσο, την περίοδο 2015-2024 ο ρυθμός αυτός υποχώρησε στο 1,5%.
Εάν η επιβράδυνση στην παιδική επιβίωση συνεχιστεί, οι ερευνητές εκτιμούν ότι έως το 2030 θα σημειωθούν ακόμη 27,3 εκατομμύρια θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών, ενώ περίπου 60 χώρες δεν θα καταφέρουν να πετύχουν τους διεθνείς στόχους για τη μείωση της παιδικής θνησιμότητας.
Αυξημένη ανησυχία και για τους εφήβους
Στην ηλικιακή ομάδα 5-19 ετών καταγράφηκαν περίπου 1,3 εκατομμύρια θάνατοι το 2024.
Σχεδόν οι μισοί θάνατοι παιδιών ηλικίας 5-14 ετών συνδέθηκαν με λοιμώδη νοσήματα, περιγεννητικά και διατροφικά αίτια. Παράλληλα, περισσότερα από 113.000 παιδιά και έφηβοι έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία δυστυχήματα.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η πρόοδος παραμένει άνιση μεταξύ χωρών, περιοχών, ηλικιακών ομάδων και φύλων, γεγονός που διευρύνει τις υγειονομικές ανισότητες.
Έκκληση για πολιτική δέσμευση και χρηματοδότηση
Παρά τους περιορισμούς που σχετίζονται με την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των δεδομένων σε ορισμένες χώρες, οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι μελέτες προσφέρουν την πληρέστερη μέχρι σήμερα εικόνα για την παιδική και εφηβική θνησιμότητα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Καταλήγουν ότι απαιτείται άμεση ενίσχυση της πολιτικής δέσμευσης και της χρηματοδότησης για την πρόληψη θανάτων που μπορούν να αποφευχθούν. Σε συνοδευτικό άρθρο γνώμης, ειδικοί χαρακτηρίζουν την επιβράδυνση της προόδου κατά την τελευταία δεκαετία «μια εξελισσόμενη παγκόσμια τραγωδία» και καλούν τις πλούσιες χώρες να αυξήσουν σημαντικά τη διεθνή αναπτυξιακή βοήθεια για την προστασία της υγείας των παιδιών.
Φωτογραφία: istock