Ολοκληρώνεται ο κύκλος ανάπτυξης του Health-IQ, της κοινής πρωτοβουλίας του υπουργείου Υγείας και του ΠΟΥ/Ευρώπης για τη βελτίωση της ποιότητας της φροντίδας και την ενίσχυση της ασφάλειας των ασθενών στην Ελλάδα. Στόχος του προγράμματος είναι η καθιέρωση ενός ενιαίου συστήματος αξιολόγησης των υγειονομικών υπηρεσιών, ώστε τα αποτελέσματα να μπορούν να συγκρίνονται και να αξιοποιούνται για στοχευμένες παρεμβάσεις, όπου εντοπίζονται αδυναμίες.
Σήμερα, Τετάρτη (14.10.26), πραγματοποιείται ο απολογισμός τής έως τώρα πορείας του Health-IQ, ενώ στο ίδιο πλαίσιο εκτιμάται ότι θα δοθεί σαφέστερη εικόνα για την επέκταση του στο σύνολο του ΕΣΥ.
Η παρουσίαση των πεπραγμένων και των αποτελεσμάτων του προγράμματος, θα διεξαχθεί σε ειδική εκδήλωση με τη συμμετοχή του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Ειρήνης Αγαπηδάκη, του υφυπουργού Υγείας Μάριου Θεμιστοκλέους και του Δρ Gundo Weiler, εκπροσώπου του ΠΟΥ στην Ελλάδα.
Στον απολογισμό αναμένεται, μεταξύ άλλων, να αποτιμηθούν:
- κατά πόσο η ψηφιακή πλατφόρμα Quality-for-All, ένα από τα βασικά εργαλεία του Health-IQ, κατάφερε να συγκεντρώσει και να ενοποιήσει δεδομένα από διαφορετικές πηγές, ώστε να μπορούν να αξιοποιούνται στη λήψη αποφάσεων,
- η εμπειρία των επαγγελματιών υγείας από την εφαρμογή του προγράμματος
- η εκπαίδευση του προσωπικού που κλήθηκε να χρησιμοποιήσει το νέο σύστημα στην πράξη,
- το τεχνικό, επιστημονικό και ακαδημαϊκό έργο που παρήχθη στο πλαίσιο του προγράμματος, καθώς και οι διάλογοι πολιτικής που πραγματοποιήθηκαν,
- και το κατά πόσο δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις ώστε η μέτρηση της ποιότητας να γίνει σταθερή διαδικασία μέσα στο ΕΣΥ.
Πώς λειτουργεί το Health-IQ
Στην πράξη, το Health-IQ επιχειρεί να αντλήσει μετρήσιμα και συγκρίσιμα δεδομένα από τη λειτουργία των μονάδων υγείας. Η αξιολόγηση αφορά διαφορετικές πλευρές της καθημερινής λειτουργίας του συστήματος, όπως:
- την ασφάλεια των ασθενών, με στοιχεία που αφορού για παράδειγμα ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις και τήρηση πρωτοκόλλων,
- την επιχειρησιακή λειτουργία, όπως η διάρκεια νοσηλείας, η πληρότητα των κλινών και η δραστηριότητα στα ΤΕΠ,
- τη διαχείριση πόρων και προσωπικού, με δεδομένα για στελέχωση, δαπάνες και αποδοτικότητα,
- την πρόσβαση στις υπηρεσίες και την εμπειρία του ασθενούς, δηλαδή πόσο εύκολα και γρήγορα εξυπηρετείται ο πολίτης.
Για να συγκεντρωθεί και να αξιοποιηθεί αυτός ο όγκος πληροφοριών, χρησιμοποιείται η ψηφιακή πλατφόρμα Quality-for-All («Ποιότητα για Όλους»). Η πλατφόρμα λειτουργεί ως κεντρικό σημείο συγκέντρωσης, ενοποιώντας δεδομένα που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα και υπηρεσίες ( ΗΔΙΚΑ, ΕΟΠΥΥ, υπ. Υγείας ).
Η Quality-for-All βασίζεται σε 190 δείκτες, οι οποίοι, σύμφωνα με την πρόσφατη ενημέρωση του ΠΟΥ, αφορούν τέσσερις ευρύτερες κατηγορίες:
- τη χρηματοδότηση,
- τους διαθέσιμους πόρους,
- την παροχή φροντίδας
- και τα αποτελέσματα στην υγεία των ασθενών
Πώς η ανάλυση δεδομένων μετατρέπεται σε πράξη
Η συνδυαστική αυτή ανάλυση επιτρέπει τη βαθύτερη κατανόηση των προβλημάτων, καθώς κάθε δείκτης αξιολογείται σε άμεση συνάρτηση με τη βαρύτητα των περιστατικών, την πληρότητα της μονάδας και τη στελέχωση. Με τον τρόπο αυτό, οι διοικήσεις των νοσοκομείων, οι Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ) και το Υπουργείο Υγείας αποκτούν τη δυνατότητα για:
- Αντικειμενική σύγκριση: Εντοπίζεται, για παράδειγμα, γιατί μια μονάδα παρουσιάζει χαμηλότερα ποσοστά λοιμώξεων σε σχέση με μια άλλη, ώστε να μεταφέρονται άμεσα οι καλές πρακτικές.
- Έγκαιρη παρέμβαση: Αν ένας δείκτης «κοκκινίσει» (π.χ. απότόμη αύξηση στον χρόνο αναμονής στα ΤΕΠ), η ΥΠΕ μπορεί να επεμβαίνει προληπτικά με ενίσχυση προσωπικού ή αναδιοργάνωση των ροών, πριν το τμήμα οριακά καταρρεύσει.
- Τεκμηριωμένες αποφάσεις: Οι προσλήψεις, οι μετακινήσεις προσωπικού και η κατανομή των κονδυλίων παύουν να γίνονται «στα τυφλά», στηριζόμενες πλέον σε αντικειμενικά δεδομένα των 195 δεικτών.
Πώς υλοποιήθηκε η πιλοτική φάση
Το Health-IQ, που ξεκίνησε το 2023, υλοποιείται από τον ΠΟΥ/Ευρώπης, μέσω του Γραφείου του για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας.
Στη δοκιμαστική φάση συμμετείχαν επτά δημόσια νοσοκομεία και έξι Κέντρα Υγείας από έξι Υγειονομικές Περιφέρειες, επιλεγμένα με κριτήριο τη γεωγραφική τους διασπορά, τα διαφορετικά επίπεδα περίθαλψης και την ετοιμότητα των πληροφοριακών τους συστημάτων.
- Νοσοκομειακές μονάδες: Ιπποκράτειο, Λαϊκό και Αττικόν (Αττική), ΑΧΕΠΑ και Παπαγεωργίου (Θεσσαλονίκη), Γενικό Νοσοκομείο Πέλλας και Βενιζέλειο (Ηράκλειο).
- Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας: Κέντρα Υγείας Αμαρουσίου, Αλεξάνδρας, Περιστερίου, Αγίων Αναργύρων–Νέας Φιλαδέλφειας, Αρεόπολης και Ηρακλείου.
Η εφαρμογή δεν περιορίστηκε μόνο στην τεχνική δοκιμή της πλατφόρμας. Παράλληλα, 468 επαγγελματίες υγείας συμμετείχαν σε εκπαιδευτικές δράσεις γύρω από την ποιότητα και την ασφάλεια, ενώ αξιολογήθηκε ο τρόπος καταγραφής των πρωτογενών στοιχείων στις μονάδες, καθώς η αξιοπιστία του κάθε δείκτη εξαρτάται άμεσα από την ποιότητα των δεδομένων.
Χαρτογράφηση της διαδρομής του ασθενούς
Ένα ιδιαίτερο και ουσιαστικό σκέλος του Health-IQ εστίασε στη συνολική εμπειρία του ασθενούς όταν καλείται να μετακινηθεί ανάμεσα σε διαφορετικά επίπεδα του συστήματος. Αναλύθηκε και χαρτογραφήθηκε αναλυτικά η διαδρομή των πολιτών με καρκίνο του πνεύμονα, πνευμονική υπέρταση και άνοια, από την πρώτη τους επαφή με μια δομή υγείας έως τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη μακροχρόνια παρακολούθηση. Η διαδικασία αυτή ανέδειξε συγκεκριμένες καθυστερήσεις, οργανωτικά κενά και ακάλυπτες ανάγκες, τα οποία εντάσσονται στα συμπεράσματα που αναμένονται σήμερα.
Ο σχεδιασμός για την επόμενη μέρα
Ο στρατηγικός σχεδιασμός του ΠΟΥ για το Health-IQ δεν εξαντλείται στα νοσοκομεία. Προβλέπει τη σταδιακή ενσωμάτωση δεικτών ποιότητας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα, τη μακροχρόνια φροντίδα, την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων, καθώς και στους τομείς της Δημόσιας και Ψυχικής Υγείας.
Η ουσία, πάντως, θα κριθεί στην πράξη: στο αν η κοινή μέτρηση της ποιότητας και η αξιοποίηση των δεδομένων μπορούν να οδηγήσουν σε πιο έγκαιρες παρεμβάσεις, καλύτερη οργάνωση των υπηρεσιών και πιο ασφαλή φροντίδα για τον ασθενή.
Φωτογραφία: istock