Οι μυοκαρδιοπάθειες αποτελούν μια ομάδα σοβαρών παθήσεων που προσβάλλουν τον καρδιακό μυ και μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία. Παρότι συνδέονται με καρδιακή ανεπάρκεια, επικίνδυνες αρρυθμίες και αιφνίδιο καρδιακό θάνατο, συχνά παραμένουν αδιάγνωστες για χρόνια, καθώς τα συμπτώματά τους είναι είτε ήπια είτε αποδίδονται σε άλλες αιτίες.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι μυοκαρδιοπάθειες αποτελούν την κυριότερη αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε ασθενείς ηλικίας κάτω των 35 ετών, ενώ συγκαταλέγονται και στις βασικές αιτίες μεταμόσχευσης καρδιάς.
Με στόχο την ενημέρωση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας, η Ομάδα Εργασίας Μυοκαρδιοπαθειών, Βασικής Έρευνας και Κληρονομικών Παθήσεων της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ) υλοποιεί πανελλαδική εκστρατεία ευαισθητοποίησης για τις παθήσεις αυτές.
Μυοκαρδιοπάθειες – Όταν τα συμπτώματα περνούν απαρατήρητα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την πορεία των ασθενών. Συμπτώματα όπως η δύσπνοια, η εύκολη κόπωση, η ζάλη, το λαχάνιασμα ή το αίσθημα βάρους στο στήθος συχνά δεν αξιολογούνται σωστά, με αποτέλεσμα η νόσος να εντοπίζεται καθυστερημένα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η πρώτη εκδήλωση της πάθησης μπορεί να είναι ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος.
Οι συχνότερες μορφές μυοκαρδιοπάθειας, όπως η υπερτροφική και η διατατική μυοκαρδιοπάθεια, έχουν συχνά κληρονομικό υπόβαθρο. Για τον λόγο αυτό, όταν διαγνωστεί ένα μέλος της οικογένειας, συστήνεται έλεγχος και στους συγγενείς πρώτου βαθμού.
Οι αιτίες και ο ρόλος της κληρονομικότητας
Πολλές μυοκαρδιοπάθειες οφείλονται σε γενετικές μεταβολές που επηρεάζουν τη δομή και τη λειτουργία της καρδιάς και μπορούν να μεταβιβαστούν από γενιά σε γενιά.
Παράλληλα, στην εμφάνιση της νόσου μπορεί να συμβάλουν και άλλοι παράγοντες, όπως ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις, αυτοάνοσα νοσήματα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, αλλά και συγκεκριμένες φαρμακευτικές θεραπείες, όπως ορισμένα αντικαρκινικά φάρμακα.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 1 στους 250 ανθρώπους πάσχει από διατατική μυοκαρδιοπάθεια, ενώ η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια εκτιμάται ότι αφορά περίπου 1 στους 500.
Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή;
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο και τη βαρύτητα της νόσου. Συχνότερα εμφανίζονται:
- Δύσπνοια και λαχάνιασμα
- Εύκολη κόπωση και μειωμένη αντοχή
- Οίδημα (πρήξιμο) στα πόδια και στους αστραγάλους
- Ζάλη ή επεισόδια λιποθυμίας, ιδιαίτερα κατά τη σωματική άσκηση
Σε ορισμένες περιπτώσεις, δυστυχώς, η πρώτη εκδήλωση της νόσου μπορεί να είναι ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος.
Δράσεις ενημέρωσης σε τρεις μεγάλες πόλεις
Στο πλαίσιο της εκστρατείας, που πραγματοποιεί η Ομάδα Εργασίας Μυοκαρδιοπαθειών, Βασικής Έρευνας και Κληρονομικών Παθήσεων της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ), στις 24 Ιουνίου, θα πραγματοποιηθούν ενημερωτικές δράσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο Κρήτης. Καρδιολόγοι, μέλη της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, θα βρίσκονται σε ειδικά περίπτερα ενημέρωσης, παρέχοντας πληροφορίες για τα συμπτώματα, τους παράγοντες κινδύνου, τη σημασία του οικογενειακού ελέγχου και τις σύγχρονες δυνατότητες διάγνωσης και θεραπείας.
Παράλληλα, θα λειτουργήσουν Open Day Clinics στην Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας (24 Ιουνίου), στην Καρδιολογική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων (25 Ιουνίου) και στη Β΄ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων (29 Ιουνίου).
Η εκστρατεία ενημέρωσης επιδιώκει να αναδείξει:
- Τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης μέσω τακτικού καρδιολογικού ελέγχου.
- Τον ρόλο της ιατρικής ακριβείας και των γενετικών εξετάσεων στην εξατομικευμένη φροντίδα των ασθενών.
- Την αναγκαιότητα οικογενειακού ελέγχου όταν διαγιγνώσκεται μυοκαρδιοπάθεια σε μέλος της οικογένειας.
- Την πρόληψη του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου μέσα από την ενημέρωση, την έγκαιρη αναγνώριση και τη συστηματική παρακολούθηση ατόμων υψηλού κινδύνου.
Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία τονίζει ότι σήμερα υπάρχουν οι δυνατότητες έγκαιρης διάγνωσης, γενετικού ελέγχου και αποτελεσματικής αντιμετώπισης πολλών μορφών μυοκαρδιοπάθειας. Ωστόσο, η έλλειψη ενημέρωσης εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο.
Η αναγνώριση της νόσου σε πρώιμο στάδιο επιτρέπει τη στενή ιατρική παρακολούθηση, τη λήψη προληπτικών μέτρων και την εφαρμογή εξατομικευμένων θεραπειών, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών και αιφνίδιου καρδιακού θανάτου.
Φωτογραφία: istock