Η επιδημιολογική εικόνα από τον Ιό του Δυτικού Νείλου στο εσωτερικό της χώρας χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επιβαρυμένη -κυρίως στην Αττική- καθώς 8 ασθενείς δίνουν μάχη για τη ζωή τους σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), ενώ ο αριθμός των νεκρών έχει ήδη φτάσει τους 6.
Η έντονη κυκλοφορία του ιού μέσα στο καλοκαίρι -κυριότερα στις χώρες της λεκάνης της Μεσογείου– αποτυπώνεται καθαρά στα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), τα οποία καταγράφουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική και δυναμική πορεία της λοίμωξης, όπως έχει παραδεχθεί πρόσφατα και ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ.
Στο «στόχαστρο» του ιού που μεταδίδεται από τα κουνούπια βρίσκονται κυρίως οι ηλικιωμένοι, οι οποίοι συνήθως κάνουν ευκολότερα επιπλοκές από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ).
Επίσης, τα μέτρα για την ασφάλεια του αίματος από τον Ιό του Δυτικού Νείλου έχουν επιφέρει και παράπλευρα προβλήματα, καθώς έχουν «στραγγίσει» τις αιμοδοσίες της χώρας από τα αποθέματα αίματος. To γεγονός επισημαίνουν οι ίδιοι οι ασθενείς, οι οποίοι κάνουν δραματική έκκληση για έκτακτη αιμοδοσία.
- Δείτε επίσης: Καλοκαιρινές άδειες και Ιός του Δυτικού Νείλου «στάγγισαν» τις αιμοδοσίες: Σε απόγνωση εκατοντάδες ασθενείς
Στο επίκεντρο του προβλήματος η Αττική
Ειδικότερα, ο επιδημιολογικός χάρτης στη χώρα μας διαμορφώνεται ως εξής:
- Έχουν διαγνωστεί 65 εγχώρια κρούσματα. Η συντριπτική πλειονότητα, συγκεκριμένα 54 ασθενείς (ποσοστό άνω του 80%), παρουσίασαν σοβαρές εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ), όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
- Έξι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους. Όλα τα θύματα ήταν άνω των 65 ετών και κατέληξαν συνεπεία σοβαρών επιπλοκών στο ΚΝΣ.
- Αυτή τη στιγμή νοσηλεύονται 20 ασθενείς. Από αυτούς, η κατάσταση οκτώ (8) νοσηλευομένων κρίνεται εξαιρετικά κρίσιμη και βρίσκονται σε ΜΕΘ, ενώ τέσσερις λαμβάνουν φροντίδα σε Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας (ΜΑΦ).
- Η Αττική βρίσκεται στο «κόκκινο», με την Ανατολική Αττική (Σπάτα, Αρτέμιδα, Μαρκόπουλο, Παλλήνη, Λαυρεωτική) και τα Νότια Προάστια (Γλυφάδα, Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη) να καταγράφουν τη μεγαλύτερη συγκέντρωση μολύνσεων.
Την κρισιμότητα της κατάστασης και την επιδημιολογική έξαρση επιβεβαίωσε πρόσφατα και ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Μιλώντας για την πορεία της νόσου, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου κυρίως για τις περιοχές του Λεκανοπεδίου:
«Είμαστε λίγο παραπάνω από πέρυσι και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προσέχουμε. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι σπάνια κάποιος που θα νοσήσει θα θυμηθεί ότι 4 ημέρες πριν τον τσίμπησε κάποιο κουνούπι. Τα συμπτώματα θα εμφανιστούν μέρες μετά, γιατί χρειάζεται χρόνο ο ιός να πολλαπλασιαστεί και να τα δώσει. Συνήθως προκαλεί μια ασυμπτωματική λοίμωξη, αλλά σε ένα ποσοστό 20% κάνουμε πυρετό σαν απλό κρυολόγημα και σε κάτω από 1% μπορούμε να κάνουμε σοβαρά προβλήματα από τον εγκέφαλο ή τους μήνιγγες».
Ο κ. Βασιλακόπουλος ξεκαθάρισε, επίσης, ότι παρά τις προνυμφοκτονίες που γίνονται την άνοιξη, «είναι αδύνατο να εξαφανίσουμε όλα τα κουνούπια, γιατί οι δόσεις που θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε θα ήταν τοξικές για την υπόλοιπη χλωρίδα».
Η εικόνα στην Ευρώπη: Μόνο πίσω από την Ιταλία η Ελλάδα
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η έκθεση του ECDC (με δεδομένα έως τις 5 Αυγούστου) επιβεβαιώνει την εικόνα του ελληνικού ΕΟΔΥ και δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Όπως προκύπτει και από τον σχετικό χάρτη, η Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο της υγειονομικής απειλής, καθώς οι κλιματολογικές συνθήκες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό των κουνουπιών, δημιουργώντας αυξημένο κίνδυνο μετάδοσης.
Συνολικά, έχουν καταγραφεί 241 εγχώρια κρούσματα σε 7 ευρωπαϊκά κράτη
Πιο συγκεκριμένα:
- Ιταλία: Βρίσκεται στην πρώτη θέση με 139 κρούσματα
- Ελλάδα: Βρίσκεται στη δεύτερη θέση με 61 κρούσματα (με βάση το χρονικό όριο του ECDC κατά την έκδοση της έκθεσης, ενώ σε εθνικό επίπεδο ο αριθμός έχει ήδη φτάσει τα 65)
- Ισπανία: Ακολουθεί με μεγάλη διαφορά, έχοντας καταγράψει 17 κρούσματα
- Βόρεια Μακεδονία: Αναφέρει 13 κρούσματα.
Τον ευρωπαϊκό χάρτη της νόσου συμπληρώνουν η Ρουμανία με 6 κρούσματα, η Γαλλία με 4 και η Γερμανία με μόλις 1 κρούσμα.
Ιός του Δυτικού Νείλου: Οι συστάσεις του ΕΟΔΥ
Δεδομένου ότι δεν υπάρχει εμβόλιο ούτε ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου, οι υγειονομικές αρχές υπογραμμίζουν πως η ατομική προστασία από τα κουνούπια αποτελεί το μοναδικό και πιο ουσιαστικό ανάχωμα.
Οι ειδικοί του ΕΟΔΥ απευθύνουν ισχυρή σύσταση προς τους πολίτες να εντάξουν στην καθημερινότητά τους τα εξής μέτρα:
- Χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών: Εφαρμογή στο ακάλυπτο δέρμα και πάνω από τα ρούχα σκευασμάτων που περιέχουν δραστικές ουσίες (όπως DEET, πικαριδίνη/ικαριδίνη, IR3535).
- Κατάλληλη ένδυση: Ιδιαίτερα κατά τις ώρες μεγαλύτερης δραστηριότητας των κουνουπιών (από το σούρουπο έως την αυγή), προτείνεται η χρήση ρούχων με μακριά μανίκια και παντελόνια, σε ανοιχτά χρώματα και φαρδιά γραμμή.
- Εγκατάσταση και συντήρηση σιτών: Τοποθέτηση αντικουνουπικών πλεγμάτων (σίτες) σε πόρτες, παράθυρα, φεγγίτες και αεραγωγούς, καθώς και τακτικός έλεγχος για τυχόν φθορές που επιτρέπουν την είσοδο εντόμων.
- Εξάλειψη λιμναζόντων νερών: Τα κουνούπια γεννούν τα αυγά τους σε στάσιμα νερά. Απαιτείται σχολαστικό άδειασμα, απομάκρυνση ή αναποδογύρισμα κάθε αντικειμένου που μπορεί να συγκρατήσει νερό, όπως πιατάκια γλαστρών, κουβάδες, παλιά λάστιχα, υδρορροές, ποτίστρες ζώων, ακόμα και άδεια μπουκάλια.
- Προσεκτικό πότισμα: Συστήνεται το πότισμα των φυτών να γίνεται νωρίς το πρωί, ώστε το έδαφος να προλαβαίνει να στεγνώσει πριν τις βραδινές ώρες που τα κουνούπια γίνονται πιο ενεργά.
Όπως επισημαίνεται από τους επιστήμονες του Οργανισμού:
«Τα μέτρα ατομικής προστασίας δεν είναι απλώς μια γενική οδηγία, αλλά το κύριο όπλο μας απέναντι στην εξάπλωση του ιού. Η μείωση των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών γύρω από τις κατοικίες μας, σε συνδυασμό με την προστασία από τα τσιμπήματα, ειδικά για τους ηλικιωμένους και όσους πάσχουν από χρόνια νοσήματα, είναι κρίσιμης σημασίας για την αποτροπή των σοβαρών νευρολογικών επιπλοκών που μπορεί να οδηγήσουν μέχρι και στην Εντατική».