Η δυτική και νοτιοδυτική Ευρώπη βιώνει τις τελευταίες ημέρες ένα ασυνήθιστα θερμό τέλος Μαΐου, έναν πρώιμο καύσωνα, με θερμοκρασίες που σε αρκετές περιοχές θυμίζουν μέσα καλοκαιριού. Η ζέστη επηρεάζει κυρίως ένα μεγάλο μέρος της Ιβηρικής Χερσονήσου, τη Γαλλία και τη Βρετανία, οδηγώντας τις υγειονομικές και μετεωρολογικές αρχές σε αυξημένη επιφυλακή.
🌡️ Alertes canicule en France, record de température à Londres: une partie de l’Europe est traversée par une vague de chaleur exceptionnelle pour un mois de mai, traduction du changement climatique sur un continent qui se réchauffe plus vite qu’ailleurs.
➡️… pic.twitter.com/ceSmsxlWdY
— Agence France-Presse (@afpfr) May 26, 2026
Σε πολλές περιοχές της Ευρώπης οι θερμοκρασίες κινούνται 10–15°C πάνω από τα κανονικά επίπεδα για την εποχή, ενώ τοπικά οι αποκλίσεις φτάνουν ακόμη και τους 16°C. Το Παρίσι και τμήματα της Γαλλίας καταγράφουν από τις μεγαλύτερες θετικές αποκλίσεις, ενώ Βερολίνο, Λισαβόνα και Μαδρίτη κινούνται επίσης σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της εποχής.
Να σημειωθεί, ότι στη Βρετανία η περαμένη Δευτέρα ήταν η πιο ζεστή καταγεγραμμένη ημέρα του Μαΐου, τουλάχιστον από το 1931.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται, μέχρις ώρας τουλάχιστον, στο επίκεντρο του ακραίου κύματος ζέστης, ωστόσο και στη χώρα μας καταγράφεται αισθητή άνοδος της θερμοκρασίας. Σύμφωνα με το Meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, τις τελευταίες ημέρες ο υδράργυρος ξεπέρασε τοπικά τους 35°C, κυρίως σε περιοχές της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας, ενώ οι μετεωρολόγοι σημειώνουν ότι οι τιμές κινούνται λίγο υψηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα για τα τέλη Μαΐου.
Από τη Βρετανία έως την Ισπανία, η Ευρώπη σε επιφυλακή
Στη Βρετανία, η UK Health Security Agency εξέδωσε κίτρινη προειδοποίηση για την υγεία για μεγάλο μέρος της Αγγλίας. Καλούνται δε οι υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας να προετοιμαστούν για πιθανές επιπτώσεις σε ηλικιωμένους και ευάλωτες ομάδες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι θερμοκρασίες σε ορισμένες περιοχές αναμένεται να φτάσουν τους 28°C έως 30°C.
Στη Γαλλία, η Météo-France προειδοποίησε για θερμοκρασίες που θα ξεπεράσουν τους 30°C σε αρκετές περιοχές της χώρας. Στη νοτιοδυτική Γαλλία ο υδράργυρος αναμένεται να κινηθεί ακόμη υψηλότερα, με τις γαλλικές αρχές παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου.
Επιπλέον, οι Αρχές υποστηρίζουν ότι τουλάχιστον επτά άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους από περιστατικά που σχετίζονται με τις υψηλές θερμοκρασίες.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στην Πορτογαλία, όπου η εθνική μετεωρολογική υπηρεσία προειδοποίησε για θερμοκρασίες που πλησιάζουν τους 35°C σε περιοχές της ενδοχώρας. Την ίδια ώρα, η Ιταλία βρίσκεται επίσης αντιμέτωπη με ασυνήθιστα υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες, με τις αρχές να λαμβάνουν ήδη προληπτικά μέτρα. Χαρακτηριστική είναι η απόφαση της περιφέρειας της Ρώμης, που προβλέπει απαγόρευση βαριάς εργασίας σε εξωτερικούς χώρους κατά τις μεσημεριανές ώρες μέχρι τον Σεπτέμβριο.
Η πιο έντονη όμως εικόνα καταγράφεται στην Ισπανία. Η κρατική μετεωρολογική υπηρεσία AEMET προειδοποίησε ότι σε τμήματα της Ανδαλουσίας και της κοιλάδας του Γουαδαλκιβίρ οι θερμοκρασίες ενδέχεται να αγγίξουν ακόμη και τους 39°C έως 40°C. Σύμφωνα με την υπηρεσία, πρόκειται για τιμές, όπως προαναφέρθηκε, έως και 10 βαθμούς υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα για το τέλος Μαΐου.
🌡️ Episodio de temperaturas extraordinariamente altas para mayo.
➡️ Ya se han dado valores habituales en julio en el conjunto del país; pero con el ascenso térmico que se espera a partir del miércoles el calor será propio de la canícula, el período más cálido del año.
1/2 pic.twitter.com/GqICucZHQb
— AEMET (@AEMET_Esp) May 26, 2026
Τι φοβούνται οι ειδικοί για τα νοσοκομεία της Βρετανίας
Ο πρώιμος καύσωνας, έχει επαναφέρει στη Βρετανία τη συζήτηση για το κατά πόσο το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) μπορεί να διαχειριστεί τις αυξανόμενες πιέσεις που προκαλούν οι ολοένα συχνότερες περίοδοι ακραίας ζέστης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, ασθενείς σε βρετανικά νοσοκομεία περιέγραψαν συνθήκες αποπνικτικής ζέστης στους θαλάμους νοσηλείας. Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, ασθενής στο University College Hospital του Λονδίνου κατέγραψε θερμοκρασία 29°C στον θάλαμό της. Επίπεδο δηλαδή σημαντικά υψηλότερο από τις συνιστώμενες θερμοκρασίες για ευάλωτους ασθενείς, σε νοσοκομειακούς χώρους.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η ακραία ζέστη απειλεί όχι μόνο της υγεία των ανθρώπων, αλλά και τη λειτουργία των νοσοκομείων. Κατά τον ιστορικό καύσωνα του 2022 καταγράφηκαν στη Βρετανία περισσότεροι από 3.000 θάνατοι που συνδέθηκαν με τη ζέστη, ενώ μελέτη του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ έδειξε ότι περίπου ένα στα πέντε νοσοκομεία αναγκάστηκε να αναβάλει χειρουργεία λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.
Σύμφωνα με τον Δρ Μαρκ Χάρμπερ, ειδικό σύμβουλο για τη βιωσιμότητα της υγειονομικής περίθαλψης και την κλιματική αλλαγή στο Royal College of Physicians, περίπου το 90% των νοσοκομείων στην Αγγλία αδυνατεί να διατηρήσει ασφαλείς θερμοκρασίες στους θαλάμους νοσηλείας
Οι καύσωνες δοκιμάζουν τις υπηρεσίες υγείας
Οι επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών δεν περιορίζονται μόνο στην αύξηση των περιστατικών θερμοπληξίας ή αφυδάτωσης. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερες μελέτες καταγράφουν σημαντική πίεση στα συστήματα υγείας κατά τη διάρκεια παρατεταμένων επεισοδίων ζέστης. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Lancet Planetary Health και βασίστηκε σε δεδομένα από την Πορτογαλία, έδειξε ότι κατά τη διάρκεια καυσώνων οι ημερήσιες νοσοκομειακές εισαγωγές μπορούν να αυξηθούν σχεδόν κατά 19%, επηρεάζοντας όλες τις ηλικιακές ομάδες και ιδιαίτερα τα παιδιά.
Αντίστοιχα, παλαιότερη έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA), επισημαίνει ότι τα κύματα ζέστης επιβαρύνουν ολοένα και περισσότερο τα ήδη πιεσμένα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας. Στη Γαλλία, κατά τη διάρκεια των καυσώνων του 2022, οι επισκέψεις στα επείγοντα για παθήσεις που σχετίζονται με τη ζέστη, όπως η υπερθερμία, η αφυδάτωση και οι διαταραχές ηλεκτρολυτών, διπλασιάστηκαν. Όσο για τις ιατρικές επισκέψεις, αυτές τριπλασιάστηκαν, σε σχέση με περιόδους χωρίς καύσωνα.
Τέλος, μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025, εκτιμά ότι οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης επεκτείνονται σε ολόκληρο το φάσμα της υγειονομικής περίθαλψης. Αυξάνουν κατακόρυφα τις ιατρικές επισκέψεις, τις συνταγογραφήσεις και, εν τέλει, το συνολικό οικονομικό κόστος για τα εθνικά συστήματα υγείας.
Τι είναι τελικά ο «θερμικός θόλος» που προκαλεί το κύμα ζέστης
Οι μετεωρολόγοι αποδίδουν το φαινόμενο του πρώιμου καύσωνα, σε έναν ισχυρό «θερμικό θόλο» (heat dome). Ένα εκτεταμένο σύστημα υψηλών πιέσεων που εγκαθίσταται πάνω από μια περιοχή και λειτουργεί σαν «καπάκι» στην ατμόσφαιρα.
Όταν συμβαίνει αυτό, ο θερμός αέρας εγκλωβίζεται κοντά στην επιφάνεια του εδάφους και δεν μπορεί να διαφύγει προς τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Ταυτόχρονα, η ηλιακή ακτινοβολία συνεχίζει να θερμαίνει το έδαφος και τον αέρα, με αποτέλεσμα η θερμότητα να συσσωρεύεται καθημερινά και οι θερμοκρασίες να αυξάνονται προοδευτικά.
Σύμφωνα με το βρετανικό Met Office, οι θερμικοί θόλοι μπορούν να διατηρηθούν για αρκετές ημέρες ή και εβδομάδες, προκαλώντας παρατεταμένα κύματα ζέστης σε μεγάλες γεωγραφικές περιοχές. Αντίστοιχη εξήγηση δίνει και η αμερικανική NOAA, η οποία περιγράφει το φαινόμενο ως μια περιοχή υψηλής πίεσης που «παγιδεύει» τη θερμότητα και εμποδίζει τη φυσιολογική κυκλοφορία των αέριων μαζών.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι θερμικοί θόλοι δεν είναι νέο φαινόμενο. Ωστόσο, σε έναν πλανήτη που θερμαίνεται, τα επεισόδια αυτά τείνουν να εκδηλώνονται πάνω σε ήδη υψηλότερες θερμοκρασίες βάσης, γεγονός που αυξάνει την ένταση και τις επιπτώσεις τους.
Καύσωνας – Πόσο συνδέεται το φαινόμενο με την κλιματική αλλαγή;
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι κανένα μεμονωμένο κύμα ζέστης δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, η υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης τέτοιων ακραίων φαινομένων, αλλά και την έντασή τους.
Σύμφωνα με κλιματολόγους που μίλησαν στον Guardian, τα ολοένα συχνότερα και ισχυρότερα επεισόδια ζέστης στην Ευρώπη, αποτελούν σαφή ένδειξη της μεταβολής του κλίματος.
Χαρακτηριστική είναι και η κοινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S) και του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO). Η έκθεση αναφέρει ότι η Ευρώπη παραμένει η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η Ευρώπη θερμαίνεται περίπου δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ τα κύματα καύσωνα γίνονται ολοένα συχνότερα και εντονότερα σε μεγάλο μέρος της ηπείρου.
Παράλληλα, ειδικοί τονίζουν ότι τα σημερινά κύματα ζέστης δεν είναι μόνο συχνότερα αλλά και πιο πρώιμα μέσα στο έτος. Όπως σημειώνουν οι επιστήμονες που μίλησαν στον Guardian, η κλιματική αλλαγή λειτουργεί σαν «πολλαπλασιαστής» των ακραίων φαινομένων, αυξάνοντας την πιθανότητα αλλά και τη σοβαρότητα τέτοιων επεισοδίων ζέστης.
Ένα καλοκαίρι που οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά
Για πολλούς επιστήμονες, το κύμα ζέστης που πλήττει σήμερα την Ευρώπη δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο καιρικό γεγονός. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια και αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης προσαρμογής των πόλεων, των υποδομών και των συστημάτων υγείας σε θερμοκρασίες που μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες θεωρούνταν μάλλον αδύνατες για την εποχή.
Εξωτερική φωτογραφία: Photo by Pablo Esparza/Anadolu Agency via Getty Images
Εσωτερική φωτογραφία: istock