Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Υγείας, τα τροχαία ατυχήματα παραμένουν η κύρια αιτία, ενώ οι πτώσεις και τα περιστατικά βίας παρουσιάζουν ανησυχητική αυξητική τάση. Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το γεγονός ότι το τραύμα αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου για τις ηλικιακές ομάδες 0 έως 45 ετών.
Με την ψήφιση του Ν.5173/2025 τον περασμένο Ιανουάριο, η χώρα εισέρχεται σε μια νέα εποχή, στοχεύοντας στην εναρμόνιση με τα διεθνή πρότυπα.
Το νέο στρατηγικό σχέδιο δεν περιορίζεται μόνο στην ίδρυση μονάδων, αλλά εισάγει μια ολιστική προσέγγιση που περιλαμβάνει την αεροδιάσωση, την αναβάθμιση των υποδομών στα ΤΕΠ και τη συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού.
Το πλάνο ανάπτυξης και οι υποδομές
Η ραχοκοκαλιά του νέου συστήματος βασίζεται στη διαστρωμάτωση των υπηρεσιών, ώστε ο ασθενής να μεταφέρεται όχι απλώς στο πλησιέστερο, αλλά στο πλέον κατάλληλο νοσοκομείο για την περίπτωσή του.
Έτσι θα δημιουργηθεί η παρακάτω διστρωμάτωση στις δομές, ανάλογα με τη σοβαρότητα στην αντιμετώπιση του τραύματος, ως εξής:
- Κέντρα Τραύματος Επιπέδου Ι: Θα λειτουργήσουν σε 17 γενικά νοσοκομεία και 2 παιδιατρικά. Πρόκειται για μονάδες υψηλής εξειδίκευσης που μπορούν να διαχειριστούν τα πλέον σύνθετα περιστατικά.
- Κέντρα Τραύματος Επιπέδου ΙΙ: Τα δευτεροβάθμια νοσοκομεία της περιφέρειας θα αναλάβουν αυτόν τον ρόλο, παρέχοντας βασική υποστήριξη και σταθεροποίηση, ακολουθώντας αυστηρά πρωτόκολλα διακομιδής προς τα κέντρα Επιπέδου Ι.
- Αίθουσες Αναζωογόνησης: Με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης, αναβαθμίζονται οι αίθουσες σε 67 νοσοκομεία της επικράτειας. Ήδη στο Ασκληπιείο Βούλας λειτουργεί η πρότυπη αίθουσα, ενώ ακολουθούν το Αττικόν και το ΚΑΤ.
Αεροδιάσωση: Το σύστημα ενισχύεται, επίσης, με τρία ελικόπτερα, δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), για την ταχεία μεταφορά τραυματιών από δύσβατες περιοχές ή την περιφέρεια.
Η στελέχωση και το πρόγραμμα εκπαίδευσης
Η επιτυχία του εγχειρήματος βασίζεται στον ανθρώπινο παράγοντα. Κάθε νοσοκομείο θα διαθέτει πλέον Ομάδες Τραύματος, με σαφώς καθορισμένους ρόλους.
Η λειτουργία οργανωμένων κέντρων επιπέδου Ι έχει αποδειχθεί διεθνώς ότι μπορεί να αυξήσει την επιβίωση των τραυματιών κατά 20-30%. Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό αναμένεται να είναι ακόμη μεγαλύτερο, δεδομένου του χαμηλού σημείου εκκίνησης.
Για τη διασφάλιση της υψηλής ποιότητας υπηρεσιών, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης επαγγελματιών της υγείας, με σκοπό να ειδικευτούν στην αντιμετώπιση του τραύματος.
Ήδη, Έλληνες γιατροί έχουν ήδη ολοκληρώσει εξάμηνη κλινική εκπαίδευση σε κορυφαία κέντρα του εξωτερικού (Γιοχάνεσμπουργκ και Κάλι).
Οι φοιτητές των Ιατρικών Σχολών της χώρας, επίσης, καταρτίζονται πλέον δωρεάν στο διεθνές πρόγραμμα Advanced Trauma Life Support (ATLS), με τη στήριξη του ΙΣΝ.
Ποια είναι τα 19 νοσοκομεία που αποκτούν κέντρα τραύματος
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τα 19 νοσοκομεία που εντάσσονται στο δίκτυο των Κέντρων Τραύματος Επιπέδου Ι είναι τα εξής:
Αττικόν (Αθήνα), ΚΑΤ (Κηφισιά), Ασκληπιείο Βούλας, 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο (Πρότυπη Μονάδα Τραύματος), Ευαγγελισμός (Αθήνα), Γ. Γεννηματάς (Αθήνα), Τζάνειο (Πειραιάς),Παπαγεωργίου (Θεσσαλονίκη), ΑΧΕΠΑ (Θεσσαλονίκη), Ιπποκράτειο (Θεσσαλονίκη), Πανεπιστημιακό Λάρισας, Πανεπιστημιακό Ιωαννίνων, Πανεπιστημιακό Πατρών (Ρίο), Πανεπιστημιακό Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ), Γενικό Νοσοκομείο Χανίων, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» (Παιδιατρικό), Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» (Παιδιατρικό).
Είναι πλέον κοινά αποδεκτό και επιστημονικά τεκμηριωμένο πώς η επιβίωση ενός τραυματία δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη ή την εγγύτητα του πλησιέστερου νοσοκομείου.
Με τα νέα Κέντρα Τραύματος, όταν αυτά ολοκληρωθούν, η χώρα αναμένεται να αποκτήσει τον μηχανισμό εκείνο που μετατρέπει την ελπίδα για ζωή σε ρεαλιστική πιθανότητα, μειώνοντας δραματικά τους θανάτους που μέχρι σήμερα θεωρούσαμε αναπόφευκτους.
Φωτογραφία: iStock