Το 30% των αντιγριπικών εμβολίων έχει ήδη διανεμηθεί στα φαρμακεία της χώρας, καθώς η νέα περίοδος εμβολιασμού ξεκίνησε στις 2 Οκτωβρίου. Φέτος αναμένεται να εισαχθούν στην Ελλάδα συνολικά 3,64 εκατ. δόσεις, έναντι 3,5 εκατ. την προηγούμενη περίοδο.
«Υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων», αναφέρει ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) Μανόλης Κατσαράκης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξητική τάση στον αντιγριπικό εμβολιασμό.
Συγκεκριμένα, την περίοδο 2023-2024 χορηγήθηκαν από τα φαρμακεία περίπου 1,4 εκατ. δόσεις, το 2024-2025 περίπου 1,92 εκατ., ενώ την περίοδο 2025-2026 οι δόσεις έφτασαν τα 2,04 εκατ.
Ποια αντιγριπικά εμβόλια είναι διαθέσιμα
Για τη φετινή περίοδο διατίθενται διαφορετικά είδη τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων:
- TIVe: τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο, που παρασκευάζεται με επώαση σε αυγά όρνιθας.
- TIVc: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο που παρασκευάζεται σε κυτταροκαλλιέργειες. Μπορεί να χορηγηθεί και σε άτομα που έχουν εμφανίσει σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση στο αυγό, από την ηλικία των 6 μηνών.
- TIV-HD: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης.
- aTIV: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό MF59.
- LAIV: τριδύναμο εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό, το οποίο χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά και εφήβους.
Τα ενισχυμένα εμβόλια TIV-HD και aTIV έχουν υψηλότερη ανοσογονικότητα και συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, καθώς και σε άτομα 18-64 ετών που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου.
Εάν δεν υπάρχει διαθέσιμο ενισχυμένο εμβόλιο για άτομα 65 ετών και άνω, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε διαθέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο.
Όπως δήλσε ο κ. Κατσαράκης, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, έχουν εισαχθεί περίπου 460.000 ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια.
Τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους χωρίς ιατρική συνταγή, ενώ για τα ενισχυμένα απαιτείται ιατρική συνταγή.
Το ρινικό εμβόλιο για τα παιδιά
Για δεύτερη χρονιά κυκλοφορεί το ρινικό εμβόλιο, με περίπου 200.000 δόσεις, αριθμός αυξημένος σε σχέση με πέρυσι.
Το ρινικό εμβόλιο περιλαμβάνει ζώντα εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά ηλικίας από 2 έως κάτω των 18 ετών.
Δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά που:
- έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή έχουν ιστορικό βρογχικού άσθματος,
- έχουν ανοσοκαταστολή,
- λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη.
- Σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 2-18 ετών που ζουν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συστήνεται το αδρανοποιημένο ενέσιμο εμβόλιο.
Εάν, ωστόσο, χορηγηθεί το ζων εξασθενημένο εμβόλιο, συστήνεται αποφυγή επαφής με το ευάλωτο άτομο για επτά ημέρες.
Όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου. Το ρινικό εμβόλιο χορηγείται από παιδιάτρους.
Πότε συστήνεται ο εμβολιασμός
Η περίοδος εμβολιασμού στην Ελλάδα προτείνεται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, καθώς χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης.
Ωστόσο, εάν ο εμβολιασμός δεν πραγματοποιηθεί σε αυτό το διάστημα, μπορεί να γίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης.
Η δραστηριότητα της γρίπης στην Ελλάδα συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, χωρίς να είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια η έναρξη του επιδημικού κύματος.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνει μία δόση ετησίως. Εξαίρεση αποτελούν βρέφη και παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο μία δόση. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτούνται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών.
Για το LAIV, σε παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν προηγουμένως εμβολιαστεί κατά της εποχικής γρίπης απαιτείται δεύτερη δόση μετά από τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες.
Ποιοι πρέπει να εμβολιάζονται κατά προτεραιότητα
Στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται κατά προτεραιότητα ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνονται:
- άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω,
- βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών,
- ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα,
- άτομα με ανοσοκαταστολή ή μεταμοσχεύσεις,
- άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο,
- άτομα με νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα,
- άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.
Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνονται επίσης οι έγκυες, οι λεχώνες και οι θηλάζουσες, όσοι φροντίζουν ή διαμένουν με ευάλωτα άτομα, κλειστοί και ευάλωτοι πληθυσμοί, καθώς και εργαζόμενοι σε δομές υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.
Ο κ. Κατσαράκης επισημαίνει ότι, παράλληλα με τον αντιγριπικό εμβολιασμό, οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες και για άλλα εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, όπως εκείνα κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.
Φωτογραφία: istock