Για δεκαετίες, η δημόσια συζήτηση γύρω από την υγεία στην Ελλάδα και την Ευρώπη μονοπωλείται από μία και μόνο λέξη: το «κόστος». Ωστόσο, το φάρμακο καινοτομίας, παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα συστήματα υγείας παγκοσμίως, το αντιμετωπίζουν ως επιβαρή δαπάνη, αποδεικνύεται ότι είναι στρατηγική επένδυση με τεράστια απόδοση.
Νέα μελέτη, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με τον καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Columbia, Frank R. Lichtenberg, ποσοτικοποιεί για πρώτη φορά τον αντίκτυπο των νέων φαρμάκων σε 29 ευρωπαϊκές χώρες (2014-2022) και αναδεικνύει την υγεία ως βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης.
Η αιχμή του δόρατος των ευρημάτων αφορά τη χώρα μας. Το εντυπωσιακότερο ίσως στοιχείο της έρευνας είναι ο πολλαπλασιαστής της επένδυσης (Return on Investment). Συγκεκριμένα η έρευνα αποδεικνύει πώς στην Ελλάδα, για κάθε 1 ευρώ που επενδύεται στα καινοτόμα φάρμακα, επιστρέφονται 5,98 ευρώ στην κοινωνία και την οικονομία. Αυτός ο δείκτης απόδοσης ξεπερνά ελαφρώς και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος διαμορφώνεται στο 5,67.
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της επίδρασης, αρκεί να δούμε τα αποτελέσματα μιας στοχευμένης επένδυσης 93 εκατ. ευρώ (σε τιμές καταλόγου) στη φαρμακευτική καινοτομία στη χώρα μας, η οποία οδήγησε σε εντυπωσιακή αποσυμφόρηση του ΕΣΥ και τόνωση του ΑΕΠ.
Φάρμακο και καινοτομία: Αύξηση του οφέλους στην οικονομία ύψους 430 ευρώ
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη μελέτη WiFOR:
- Αποφεύχθηκαν 25,6 χιλιάδες έτη δυνητικής ζωής που θα είχαν χαθεί: Το γεγονός αυτό ισοδυναμεί με τη διατήρηση του πλήρους προσδόκιμου ζωής (81,3 έτη) για 313 ανθρώπους στην Ελλάδα.
- Καταγράφηκαν 252,4 χιλιάδες λιγότερες ημέρες νοσηλείας: Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στην απελευθέρωση 691 νοσοκομειακών κλινών για έναν ολόκληρο χρόνο. Πρακτικά, αυτό μεταφράζεται σε περισσότερο από το 70% της συνολικής δυναμικότητας κλινών του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός».
- Τόνωση της οικονομίας: Η αύξηση της παραγωγικότητας επέφερε οικονομικό όφελος ύψους 430 εκατ. ευρώ, νούμερο που αντιστοιχεί σχεδόν στο 0,2% του ελληνικού ΑΕΠ.
- Άμεση εξοικονόμηση πόρων: Η μείωση των νοσηλειών επέφερε εξοικονόμηση 127 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί με το 1,5% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης της χώρας.
Τι υποστηρίζει η ιατρική κοινότητα και η βιομηχανία
Πέρα από τους στεγνούς αριθμούς, η κλινική πραγματικότητα επιβεβαιώνει την τεράστια αξία της καινοτομίας.
Όπως υπογράμμισε ο πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Στέλιος Λουκίδης, οι καινοτόμες θεραπείες μείωσαν τους παροξυσμούς κατά 80% και τις νοσηλείες κατά 90% σε ασθενείς με σοβαρό άσθμα.
Αντίστοιχα, ο πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, Εμμανουήλ Σαλούστρος, επεσήμανε την εντυπωσιακή μείωση των θανάτων από καρκίνο χάρη στην πρόληψη και τις νέες θεραπείες, ενώ ο πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, έκανε λόγο για μια περίοδο «έκρηξης της καινοτομίας» στον τομέα του διαβήτη.
ΣΦΕΕ: Καθυστερεί η πρόσβαση των ασθενών στις καινοτόμες θεραπείες
Οι εκπρόσωποι της φαρμακευτικής βιομηχανίας από την πλευρά τους κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις καθυστερήσεις στην πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες.
Στην Ευρώπη, οι ασθενείς ενδέχεται να περιμένουν κατά μέσο όρο πάνω από 500 ημέρες, την ώρα που σχεδόν τα μισά καινοτόμα φάρμακα δεν φτάνουν ποτέ στους Ευρωπαίους.
Ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, τοποθετήθηκε ξεκάθαρα επί του θέματος, αναφέροντας χαρακτηριστικά:«Η μελέτη του WiFOR επιβεβαιώνει ότι οι επενδύσεις στην υγεία δεν αποτελούν κόστος, αλλά μοχλό ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα περιβάλλον που θα ενισχύει την καινοτομία και θα διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, Μιχάλης Χειμώνας, ανέδειξε τις ευρύτερες συνέπειες των πολιτικών αποφάσεων:
«Η υποχρηματοδότηση της υγείας και του φαρμάκου αποτελεί πολιτική επιλογή με αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη και την ευημερία της χώρας. Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την ανάγκη για μια βιώσιμη πολιτική που θα στηρίζει την υγεία και την οικονομία. Η Ελλάδα πρέπει να πάρει τις αποφάσεις της πάνω σε αυτό το θέμα».
Σε μια περίοδο που η Ευρώπη βλέπει το μερίδιό της στις παγκόσμιες επενδύσεις Έρευνας και Ανάπτυξης να συρρικνώνεται, τα ευρήματα της μελέτης WifOR – σύμφωνα με τους ομιλητές- λειτουργούν ως αυστηρή υπενθύμιση: «Η στέρηση της καινοτομίας δεν αποτελεί «εξοικονόμηση», αλλά μια επικίνδυνη υποθήκευση της δημόσιας υγείας και της εθνικής οικονομίας»