Το νέο μέτρο για τη διάθεση των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) μέσω των ιδιωτικών φαρμακείων τέθηκε σε εφαρμογή στα μέσα Φεβρουαρίου του 2026, με κεντρικό στόχο την απλοποίηση της πρόσβασης των ασθενών στις θεραπείες τους και την αποσυμφόρηση των δομών του ΕΟΠΥΥ.
Ωστόσο, δεν έχει ακόμα ομαλοποιηθεί η λειτουργία του, καθώς η πραγματικότητα που καταγράφεται τον πρώτο μήνα δημιουργίας του νέου συστήματος αναδεικνύει σοβαρές δυσλειτουργίες.
Τα στατιστικά είναι αποκαλυπτικά της κατάστασης: από τις περίπου 24.000 μηνιαίες συνταγές ΦΥΚ, μόλις 1.600 (περίπου το 6,5%) διατέθηκαν μέσω της νέας οδού, ενώ ο στόχος που έχει τεθεί είναι 66.000 συνταγές μηνιαίως.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, όπου μόνο τέσσερα από τα 288 τοπικά φαρμακεία έχουν εκτελέσει συνταγές ΦΥΚ.
Αντί για μια γρήγορη και απρόσκοπτη ροή, το εγχείρημα έχει μετατραπεί σε έναν ψηφιακό και γραφειοκρατικό λαβύρινθο, τόσο για τους πολίτες που αναζητούν την αγωγή τους, όσο και για τους φαρμακοποιούς που καλούνται να διαχειριστούν τις τεχνικές αστοχίες των κρατικών συστημάτων.
ΦΥΚ: Η πολυδαίδαλη διαδικασία και τα εμπόδια για τους ασθενείς
Η μεταρρύθμιση προσέκρουσε αρχικά στην ίδια τη φύση της διαδικασίας που σχεδιάστηκε για την εξυπηρέτηση των πολιτών. Αντί για την άμεση εκτέλεση της συνταγής, όπως παραδοσιακά ισχύει στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, ο ασθενής καλείται πλέον να πλοηγηθεί σε ένα απαιτητικό ψηφιακό περιβάλλον με αυστηρούς κόφτες, σύμφωνα με τους φαρμακοποιούς.
Ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Λάρισας περιγράφει τον πυρήνα του προβλήματος, που έχει τελικό αποδέκτη τον ασθενή:
«Η διαδικασία που προβλέπει το νέο σύστημα απαιτεί από τον ασθενή να εισέλθει σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, να ταυτοποιηθεί με τους προσωπικούς κωδικούς taxisnet και να επιλέξει τον τρόπο διάθεσης του φαρμάκου καθώς και το φαρμακείο παραλαβής. Στη συνέχεια ο ίδιος ενεργοποιεί τη διαδικασία διακίνησης του φαρμάκου. […] Σε περιπτώσεις όπου οι ίδιοι δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τα βήματα της διαδικασίας, συχνά αναγκάζονται να μοιράζονται τους προσωπικούς τους κωδικούς με συγγενείς ή φροντιστές, γεγονός που εγείρει ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων».
Φαρμακοποιοί Λάρισας: Αιτήματα απορρίπτονται και ταλαιπωρούν ασθενείς
Οι κυριότερες «παγίδες» που προκαλούν ταλαιπωρία και απορρίψεις αιτημάτων των ασθενών συνοψίζονται στα εξής:
- Ο κανόνας των 15 ημερών: Το σύστημα «κλειδώνει» και δεν επιτρέπει την καταχώριση νέου αιτήματος εάν δεν έχει παρέλθει αυστηρά το διάστημα των 15 ημερών από την εκτέλεση της προηγούμενης συνταγής.
- Γραφειοκρατικές παραλείψεις: Συχνά τα αιτήματα απορρίπτονται λόγω ελλιπών ιατρικών γνωματεύσεων, γεγονός που αναγκάζει τον ασθενή να επιστρέψει στον γιατρό του.
- Αυστηρότητα στις εξουσιοδοτήσεις: Εάν ο ασθενής δεν μπορεί να παραλάβει το φάρμακο αυτοπροσώπως, η παραμικρή παράλειψη στην υπεύθυνη δήλωση εξουσιοδότησης προς τρίτα πρόσωπα οδηγεί σε απόρριψη της διαδικασίας.
- Ψηφιακός αναλφαβητισμός: Στην πράξη, ο φόρτος της ψηφιακής ταυτοποίησης και υποβολής μετακυλίεται στα ίδια τα φαρμακεία, τα οποία καλούνται να διεκπεραιώσουν τη διαδικασία για λογαριασμό των ασθενών που αδυνατούν να χειριστούν την πλατφόρμα.
Τα συστημικά κενά της ΗΔΙΚΑ και ο εγκλωβισμός των φαρμακοποιών
Από την πλευρά τους, οι φαρμακοποιοί δεν έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο την καθοδήγηση των πολιτών, αλλά και ένα παράλληλο -εκτός του καθιερωμένου πλαισίου της φαρμακευτικής αγοράς σύστημα διανομής- χωρίς τοπική αποθεματοποίηση, όπως συνέβαινε πάντα με τις φαρμακαποθήκες.
Το σημαντικότερο ωστόσο πρόβλημα που προέκυψε αφορά τις σοβαρές δυσλειτουργίες της ΗΔΙΚΑ, οι οποίες αφήνουν νομικά και επαγγελματικά εκτεθειμένους τους ίδιους τους επιστήμονες υγείας.
Όπως επισημαίνεται, το ηλεκτρονικό σύστημα συνταγογράφησης επιτρέπει την εκτέλεση συνταγών για φάρμακα που χρειάζονται ηλεκτρονική προέγκριση (ΣΗΠ), τα οποία δεν δικαιούνται να χορηγούν τα ιδιωτικά φαρμακεία, χωρίς να εμφανίζει απολύτως κανένα προειδοποιητικό μήνυμα ή ηλεκτρονικό «κόφτη».
Το αποτέλεσμα είναι οι φαρμακοποιοί να εκτελούν καλόπιστα τις συνταγές και στη συνέχεια να διώκονται πειθαρχικά. Απαιτήθηκε η παρέμβαση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου τελικά, για να μην επιβληθούν κυρώσεις στους φαρμακοποιούς.
ΦΣΑ: «Απολογούμαστε για προβλήματα της ΗΔΙΚΑ»
Η επιστολή του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής (ΦΣΑ) προς τον Υπουργό Υγείας είναι ενδεικτική της έντασης που έχει δημιουργηθεί:
«Πρόσφατα, αρκετά μέλη μας δέχθηκαν έγγραφη ειδοποίηση από τον ΕΟΠΥΥ να απολογηθούν γιατί εκτέλεσαν συνταγές με φάρμακα που δεν έπρεπε να χορηγήσουν από το φαρμακείο τους (π.χ. Ajovy). […] Κατά την εκτέλεση των συνταγών όμως, δεν εμφανίστηκε κανένας περιορισμός ή προειδοποιητικό μήνυμα από την ΗΔΙΚΑ. Για ποιο λόγο το ηλεκτρονικό σύστημα επέτρεψε την εκτέλεση τέτοιων συνταγών, παρασύροντας τα μέλη μας σε «ατόπημα» (σύμφωνα με τον ΕΟΠΥΥ), γεγονός που σήμερα τους υποβάλλει σε τεράστια αναστάτωση και ταλαιπωρία; Δεν είναι λογικό τα μέλη μας να καλούνται σε απολογία για εκτέλεση συνταγών, από τη στιγμή που το ίδιο το ηλεκτρονικό σύστημα δεν εμφανίζει κανέναν περιορισμό ή προειδοποίηση κατά την εκτέλεσή τους».
Το συνολικό εγχείρημα, παρά τις αγαθές προθέσεις για αποκέντρωση της διανομής των ΦΥΚ, φαίνεται να πάσχει στον σχεδιασμό και την τεχνική του υλοποίηση, προβλήματα που μπορεί βέβαια στην πορεία να εξομαλυνθούν.
Δείτε επίσης:
Ναύπλιο: 46χρονος πέθανε από αλλεργικό σοκ μετά από τσίμπημα μέλισσας
Βιταμίνη Κ2: Τα οφέλη για την καρδιά, τα οστά και την πήξη του αίματος