Με νέα ενημέρωσή της, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) επανέρχεται στο θέμα των ελέγχων στον χώρο της Υγείας. Η νέα παρέμβαση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη δημοσιοποίηση στοιχείων για τις αδειοδοτήσεις και τους ελέγχους σε ιδιωτικές δομές υγείας, με αφορμή όσα ανέδειξε η υπόθεση θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη.
- Διαβάστε επίσης – Εθνική Αρχή Διαφάνειας: Πάνω από 1.400 καταγγελίες για την Yγεία από το 2019 – Τι έδειξαν οι έλεγχοι
Στην προηγούμενη ενημέρωση η ΕΑΔ είχε παρουσιάσει συγκεκριμένα ευρήματα από ελέγχους σε ιδιωτικές μονάδες υγείας, κέντρα αισθητικής και χώρους εναλλακτικών θεραπειών. Είχε αναφερθεί, μεταξύ άλλων, σε ιατρικές πράξεις από μη γιατρούς, λειτουργία μονάδων χωρίς την παρουσία επιστημονικά υπευθύνου, παράνομα ιατρεία αισθητικής και περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών χωρίς τις απαιτούμενες άδειες.
Σήμερα (21.09.2026) η Αρχή επανέρχεται με περισσότερες διευκρινίσεις για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι έλεγχοι, την αξιολόγηση των καταγγελιών, τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του πρώην Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας στην ΕΑΔ και την ψηφιοποίηση των ελεγκτικών διαδικασιών.
Παράλληλα, παραθέτει αναλυτικότερα στοιχεία για το ελεγκτικό έργο έως τον Ιούνιο του 2026 και αναφέρει ότι πραγματοποιήθηκαν 287 έλεγχοι που αφορούσαν τη λειτουργία ιδιωτικών μονάδων υγείας.
Πώς γίνονται οι έλεγχοι και πώς αξιολογούνται οι καταγγελίες
Όπως επισημαίνει η ανεξάρτητη Αρχή, οι έλεγχοι διενεργούνται με σύγχρονες ελεγκτικές μεθοδολογίες, με αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών κανόνων, διεθνών προτύπων, βέλτιστων πρακτικών και του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου.
Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι:
- η τυποποίηση των διαδικασιών,
- η ενίσχυση της τεκμηρίωσης των ευρημάτων,
- η ομοιόμορφη αντιμετώπιση των ελεγχόμενων υποθέσεων.
Για τη διαδικασία αξιολόγησης των καταγγελιών, η ΕΑΔ επισημαίνει ότι αυτές εξετάζονται βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων και μεθοδολογιών, ώστε να εκτιμώνται:
- η σοβαρότητα,
- η βασιμότητα,
- η ελεγκτική προτεραιότητα,
- η δυνατότητα περαιτέρω διερεύνησής τους.
Τι άλλαξε μετά το πρώην ΣΕΥΥΠ
Σχετικά με το πρώην Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ), η ΕΑΔ διευκρινίζει ότι αυτό υπαγόταν απευθείας στον υπουργό Υγείας και διοικητικά λειτουργούσε σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης.
- Διαβάστε επίσης – Θάνατος Μαζωνάκη: «Μπλόκο» Γεωργιάδη στο ΣΕΥΥΠ, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί στον ΟΔΙΠΥ και η αδυναμία του ΙΣΑ για ελέγχους
Αντίθετα, ο ιδρυτικός νόμος της ΕΑΔ προβλέπει λειτουργική ανεξαρτησία, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, ενώ η Αρχή δεν υπόκειται σε έλεγχο και εποπτεία από κυβερνητικά όργανα, κρατικούς φορείς ή άλλες διοικητικές Αρχές. Τα ετήσια πεπραγμένα της αποστέλλονται στη Βουλή στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων και του ανθρώπινου δυναμικού του ΣΕΥΥΠ στην ΕΑΔ, σύμφωνα με την Αρχή, εντάχθηκε στη δημιουργία ενός ενιαίου και ανεξάρτητου ελεγκτικού θεσμού.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι τόσο ο διοικητής όσο και οι ελεγκτές-επιθεωρητές στελεχώνουν την Αρχή μέσω θεσμοθετημένων διαδικασιών, με συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης προσόντων.
Περισσότερα από 4.000 πορίσματα ελέγχων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ΕΑΔ για το διάστημα από την ίδρυσή της έως τον Ιούνιο του 2026:
- έχουν εκδοθεί περισσότερα από 2.500 πορίσματα που αφορούν ειδικούς ελέγχους προστασίας της δημόσιας υγείας,
- περισσότερα από 1.500 πορίσματα προέρχονται από το τακτικό ελεγκτικό έργο σε θέματα Υγείας,
- έχουν ολοκληρωθεί περίπου 1.400 διερευνήσεις,
- έχουν διενεργηθεί Ένορκες Διοικητικές Εξετάσεις,
- πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 40 προκαταρκτικές εξετάσεις κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών.
Οι περίπου 1.400 διερευνήσεις προέκυψαν από καταγγελίες, αναφορές και πληροφορίες, αλλά και από αιτήματα υπουργών και διοικητών οργανισμών σχετικά με τη λειτουργία εποπτευόμενων φορέων.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι ιδιωτικές μονάδες υγείας. Σύμφωνα με την ενημέρωση της ΕΑΔ (21.09.26), πραγματοποιήθηκαν 287 έλεγχοι που αφορούσαν τη λειτουργία ιδιωτικών μονάδων υγείας. Συνολικά, από το 2020 έως και τον Ιούνιο του 2026 πραγματοποιήθηκαν 1.576 τακτικοί έλεγχοι.
- 2020: 11
- 2021: 145
- 2022: 247
- 2023: 234
- 2024: 342
- 2025: 374
- 2026 έως τον Ιούνιο: 223
Τι ελέγχει η ΕΑΔ
Το αντικείμενο των ελέγχων είναι ιδιαίτερα ευρύ και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- την ιατρική και νοσηλευτική αντιμετώπιση,
- την τήρηση των κανόνων ιατρικής και νοσηλευτικής δεοντολογίας,
- τη νομιμότητα λειτουργίας φορέων υγείας,
- τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό,
- τη στελέχωση,
- τη διαχείριση και διανομή φαρμάκων,
- τη συνταγογράφηση και εκτέλεση συνταγών,
- τη λειτουργία ιδιωτικών φαρμακείων και ηλεκτρονικών καταστημάτων.
Έλεγχοι πραγματοποιούνται επίσης σε:
- ψυχιατρικές κλινικές και μονάδες ψυχικής υγείας,
- ΚΕΘΕΑ και ΟΚΑΝΑ,
- προνοιακούς φορείς,
- κέντρα αισθητικής,
- κέντρα φυσιοπαθητικής και δραστηριότητες συμπληρωματικής ή εναλλακτικής ιατρικής,
- ιαματικές πηγές,
- εμφιαλωτήρια,
- μονάδες αιμοκάθαρσης,
- άλλες δομές που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με υπηρεσίες υγείας.
Ιατρικές πράξεις από μη γιατρούς
Στα ευρήματα που έχει παραθέσει η ΕΑΔ περιλαμβάνονται περιπτώσεις:
- διενέργειας ιατρικών πράξεων από μη ιατρούς,
- λειτουργίας μονάδων χωρίς την παρουσία και επίβλεψη επιστημονικά υπευθύνου,
- παροχής υπηρεσιών από επαγγελματίες χωρίς τα απαιτούμενα δικαιώματα,
- ανεπαρκούς στελέχωσης ιδιωτικών κλινικών,
- λειτουργίας μονάδων χωρίς την προβλεπόμενη άδεια.
Σε άλλη περίπτωση, ιατρική πράξη πραγματοποιούνταν από εργαζόμενο ιατρείου, ενώ ο γιατρός παρείχε οδηγίες μέσω βιντεοκλήσης.
Πώς συντάσσεται ένα πόρισμα
Στην ενημέρωσή της η ΕΑΔ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διαδικασία που προηγείται της έκδοσης ενός πορίσματος. Όπως τονίζει, το πόρισμα αποτελεί αποτέλεσμα σύνθετης ελεγκτικής διαδικασίας και όχι μία απλή ή αυτοματοποιημένη καταγραφή διαπιστώσεων.
Κάθε υπόθεση αξιολογείται αυτοτελώς και προηγούνται:
- η συλλογή στοιχείων,
- η επεξεργασία και αξιολόγησή τους,
- η διασταύρωση δεδομένων,
- η εξέταση των πραγματικών περιστατικών,
- η τεκμηρίωση των ελεγκτικών διαπιστώσεων.
Παράλληλα, οι ελεγχόμενοι έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν τις απόψεις τους επί των ευρημάτων που τους αφορούν πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Η ψηφιοποίηση των ελέγχων
Ως σημαντικό στοιχείο εκσυγχρονισμού παρουσιάζεται από την ΕΑΔ και η ψηφιοποίηση των διοικητικών και ελεγκτικών διαδικασιών.
Η Αρχή σημειώνει ότι στο πρώην ΣΕΥΥΠ δεν υπήρχε ηλεκτρονικό πρωτόκολλο ούτε ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης της χρέωσης και της πορείας των υποθέσεων.
Η λειτουργία ηλεκτρονικού πρωτοκόλλου, σύμφωνα με την ΕΑΔ, αντικατέστησε τις παλαιότερες χειρόγραφες διαδικασίες και ενίσχυσε:
- την ιχνηλασιμότητα,
- τη διαφάνεια,
- την ασφάλεια,
- την ταχύτητα στη διαχείριση των υποθέσεων.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας της με το υπουργείο Υγείας, η ΕΑΔ αναφέρει επίσης ότι έχει συνδράμει σε συστημικούς ελέγχους σε εποπτευόμενους φορείς, όπως φαρμακαποθήκες, φαρμακεία, νοσοκομεία και δομές ψυχικής υγείας, καθώς και στη διερεύνηση καταγγελιών που διαβιβάζονται στην Αρχή.
26 εκθέσεις σε πειθαρχικά όργανα ή/και στην Εισαγγελία
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΔ, σε 26 περιπτώσεις εκθέσεις διαβιβάστηκαν στα αρμόδια πειθαρχικά όργανα για την αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών ή/και στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για ποινική αξιολόγηση.
Στην προηγούμενη ενημέρωση η Αρχή είχε αναφέρει επίσης ότι εκθέσεις είχαν διαβιβαστεί στους Ιατρικούς Συλλόγους για την αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών:
- 13 στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών,
- μία στον Ιατρικό Σύλλογο Πειραιά,
- μία στον Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης,
- μία στον Ιατρικό Σύλλογο Μαγνησίας.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι έλεγχοι οδήγησαν ακόμη σε διοικητικές κυρώσεις, πρόστιμα, ανάκληση αδειών ή προτάσεις για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου.
Φωτογραφία: istock