Σε αυξημένη επιτήρηση βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές μετά τη νέα επιδημική έξαρση του αιμορραγικού πυρετού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα, ενώ ο ΕΟΔΥ προχώρησε σε επικαιροποιημένες οδηγίες για ταξιδιώτες και επαγγελματίες υγείας. Την ίδια ώρα, ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς το ενδεχόμενο πανδημίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το συγκεκριμένο στέλεχος του ιού έχει προκαλέσει ασυνήθιστα μεγάλη επιδημική έξαρση.
Γκίκας Μαγιορκίνης: «O Έμπολα δεν έχει δυναμική πανδημίας»
Ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης αναφέρθηκε στις εξελίξεις γύρω από τον ιό Έμπολα, επισημαίνοντας ότι το συγκεκριμένο στέλεχος έχει προκαλέσει σημαντική επιδημική έξαρση, γεγονός που, όπως είπε, δεν είχε καταγραφεί στο παρελθόν σε αυτή την έκταση.
Όπως εξήγησε, ο ιός Έμπολα περιλαμβάνει «τρία με τέσσερα είδη που μπορούν να μολύνουν τον άνθρωπο», διευκρινίζοντας ότι το συγκεκριμένο είδος, που βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο της ανησυχίας, «δεν έχει ξαναπροκαλέσει τόσο μεγάλη επιδημική έξαρση».
Ο κ. Μαγιορκίνης υπογράμμισε παράλληλα την ανάγκη επικαιροποίησης των διαγνωστικών πρωτοκόλλων, σημειώνοντας ότι υπάρχει πιθανότητα ο συγκεκριμένος τύπος του ιού να μην εντοπίζεται εύκολα με τα υπάρχοντα διαγνωστικά εργαλεία.
Ωστόσο, εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς το ενδεχόμενο ευρείας διεθνούς διασποράς, ξεκαθαρίζοντας ότι «ο Έμπολα δεν έχει δυναμική πανδημίας». Όπως ανέφερε, ο ιός δεν μεταδίδεται από ασυμπτωματικούς φορείς, ενώ πρόσθεσε ότι «δεν υπάρχουν ανάλογα στοιχεία αυτή τη στιγμή» που να δείχνουν διαφορετική επιδημιολογική συμπεριφορά.
Τι είναι ο αιμορραγικός πυρετός Έμπολα;
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΕΟΔΥ, η επιδημία αιμορραγικού πυρετού Έμπολα (EVD)/ οφειλόμενη στο στέλεχος Bundibugyo (BVD), στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) και στην Ουγκάντα βρίσκεται σε εξέλιξη. Μέχρι τις 19/05/2026 έχουν αναφερθεί 30 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα, 500 ύποπτα κρούσματα και 130 ύποπτοι θάνατοι στην επαρχία Ituri της ΛΔΚ, 1 επιβεβαιωμένο κρούσμα στην επαρχία Goma, Βόρειο Κίβου της ΛΔΚ, καθώς και 2 επιβεβαιωμένα εισαγόμενα κρούσματα στην Καμπάλα της Ουγκάντα.
Ο αιμορραγικός πυρετός Έμπολα είναι μία πολύ σπάνια αλλά θανατηφόρος ιογενής λοίμωξη. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από 2 έως 21 ημέρες. Η νόσος εκδηλώνεται με αιφνίδια εμφάνιση υψηλού πυρετού, μυαλγίας, διάρροιας, κεφαλαλγίας, κόπωσης και κοιλιακού άλγους. Μπορεί επίσης να υπάρχει εξάνθημα, πονόλαιμος και επιπεφυκίτιδα. Ο ασθενής καθίσταται μολυσματικός μόλις εκδηλωθεί ο πυρετός.
Για το συγκεκριμένο στέλεχος του ιού Bundibugyo (BVD) δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία. Η αντιμετώπιση βασίζεται στην έγκαιρη αναγνώριση, την απομόνωση, την παροχή υποστηρικτικής φροντίδας, την ιχνηλάτηση επαφών και την αυστηρή τήρηση των μέτρων περιορισμού μετάδοσης της νόσου.
Τρόπος μετάδοσης
Ο ιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω επαφής με αίμα, εκκρίσεις, ιστούς και άλλα σωματικά υγρά ατόμων που νόσησαν από αιμορραγικό πυρετό Έμπολα ατόμων που νόσησαν από αιμορραγικό πυρετό Έμπολα, ζωντανών ή νεκρών συμπεριλαμβανομένης και της επαφής ή επαναχρησιμοποίησης μολυσμένων βελονών από πάσχοντες. Ο ιός μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω επαφής με νεκρά ή ζωντανά μολυσμένα ζώα (π.χ. πίθηκοι, νυχτερίδες), καθώς επίσης και μέσω σεξουαλικής επαφής χωρίς προφύλαξη.
Οδηγίες για ταξιδιώτες
Ο κίνδυνος προσβολής ενός ταξιδιώτη κατά την επίσκεψή του στις προσβεβλημένες περιοχές και η εμφάνιση συμπτωμάτων μετά την επιστροφή είναι πολύ χαμηλός. Επιπλέον, η πιθανότητα εισαγωγής κρουσμάτων στην Ευρώπη θεωρείται πολύ χαμηλή.
Ο ΕΟΔΥ συνιστά στους ταξιδιώτες που κατευθύνονται σε περιοχές με ενεργά κρούσματα να αποφεύγουν:
- την επαφή με ζωντανά ή νεκρά ζώα
- τη συμμετοχή σε τελετές ταφής που περιλαμβάνει επαφή με τη σωρό
- την άμεση επαφή με ασθενείς και σωματικά υγρά αυτών, όπως σάλιο, αίμα, εμέσματα, ούρα
- την επαφή με αντικείμενα που έχουν χρησιμοποιηθεί από ασθενείς
- την κατανάλωση ανεπαρκώς μαγειρεμένης ζωικής τροφής
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού με αεροπλάνο εάν εμφανίσουν συμπτώματα συμβατά με τον αιμορραγικό πυρετό Έμπολα, πρέπει να ενημερώσουν το προσωπικό της καμπίνας έτσι ώστε να τηρηθούν τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης:
- ορισμός συγκεκριμένου ατόμου από το προσωπικό που θα ασχοληθεί με τον ασθενή
- απομόνωση του επιβάτη
- χορήγηση μάσκας
- χορήγηση σακούλας στην περίπτωση εμέτων
- ενημέρωση του αεροδρομίου προορισμού από τον κυβερνήτη
Κατά την άφιξη στον προορισμό ο ασθενής:
- παραλαμβάνεται από το ΕΚΑΒ με αυστηρή τήρηση όλων των απαιτούμενων μέτρων ατομικής προστασίας
- οδηγείται σε νοσοκομείο αναφοράς, με συγκεκριμένο χώρο νοσηλείας για τον ασθενή και με ορισμένο προσωπικό που θα ασχοληθεί με αυτόν
Μετά την επιστροφή
Λαμβάνοντας υπόψη το χρόνο επώασης της νόσου (2-21 μέρες), οι ταξιδιώτες που επιστρέφουν από προσβεβλημένη περιοχή και έχουν έρθει σε επαφή με ασθενείς ή υποψιάζονται πιθανή έκθεση στον ιό Ebola, θα πρέπει να λάβουν τις ακόλουθες προφυλάξεις:
- αυτοπεριορισμός και παρακολούθηση της υγείας του για 21 ημέρες
- άμεση αναζήτηση ιατρικής φροντίδας στην περίπτωση ανάπτυξης συμπτωμάτων με αναφορά στο πρόσφατο ταξίδι.
- άμεση ενημέρωση του Κέντρου Επιχειρήσεων (ΚΕΠΙΧ) του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) στο 1135 ή στο 210 5212054
Φωτογραφία: istock