Το σχέδιο της Ελλάδας για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων, με 243 δομές και υπηρεσίες σε όλη τη χώρα και 40 νέες δομές και παρεμβάσεις στον σχεδιασμό, παρουσίασε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη στη διεθνή συνάντηση υψηλού επιπέδου για τις εξαρτήσεις, που πραγματοποιείται στην κοινότητα San Patrignano, στο Ρίμινι της Ιταλίας.
Στο επίκεντρο της ελληνικής παρέμβασης βρέθηκε η προσπάθεια να περάσει η αντιμετώπιση των εξαρτήσεων από ένα κατακερματισμένο σύστημα υπηρεσιών σε ένα ενιαίο δίκτυο πρόληψης, θεραπείας, μείωσης της βλάβης και κοινωνικής επανένταξης.
Κεντρικό βήμα αυτής της αλλαγής ήταν η δημιουργία, τον Φεβρουάριο του 2025, του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), στον οποίο εντάχθηκαν υπηρεσίες που προηγουμένως λειτουργούσαν χωριστά. Σήμερα το δίκτυο αριθμεί 243 δομές και υπηρεσίες σε όλη τη χώρα.
Αγαπηδάκη – Νέες δομές και παρέμβαση στο κέντρο της Αθήνας
Ο σχεδιασμός προβλέπει παράλληλα 40 νέες δομές και δράσεις για τις εξαρτήσεις, με στόχο να αυξηθεί η πρόσβαση στη θεραπεία, στη μείωση της βλάβης και στην κοινωνική υποστήριξη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο Διυπουργικό Σχέδιο για την αντιμετώπιση της αστεγίας, της ευαλωτότητας και της εξάρτησης στο κέντρο της Αθήνας.
Σε αυτό περιλαμβάνεται ο σχεδιασμός μονάδων Safe Haven – Ασφαλούς Καταφυγίου, οι οποίες απευθύνονται σε ιδιαίτερα ευάλωτους ανθρώπους που κάνουν χρήση ουσιών και συχνά ζουν στον δρόμο. Η λογική είναι να υπάρχει ένας ασφαλής χώρος όπου ο άνθρωπος μπορεί να καλύψει βασικές ανάγκες, να έρθει σε επαφή με υπηρεσίες υγείας και στη συνέχεια να συνδεθεί με θεραπεία και κοινωνική φροντίδα.
Πρόληψη πριν εμφανιστεί η εξάρτηση
Ξεχωριστό μέρος του σχεδίου αφορά τα παιδιά, τους εφήβους και τους νέους, με στόχο η παρέμβαση να ξεκινά πριν εδραιωθεί μια εξαρτητική συμπεριφορά.
Η Ελλάδα συμμετέχει στην πρωτοβουλία CHAMPS του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα, που δίνει έμφαση στην επιστημονικά τεκμηριωμένη πρόληψη και στην έγκαιρη παρέμβαση.
Η προσέγγιση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις εξαρτήσεις από παράνομες ουσίες. Οι υπηρεσίες του ΕΟΠΑΕ καλύπτουν επίσης προβλήματα με το αλκοόλ και άλλες νόμιμες ουσίες, αλλά και συμπεριφορικές εξαρτήσεις, όπως ο τζόγος και η προβληματική χρήση του διαδικτύου.
Από τη θεραπεία στην επιστροφή στην καθημερινή ζωή
Στην παρέμβασή της η Ειρήνη Αγαπηδάκη έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην περίοδο που ακολουθεί τη θεραπεία. Το μοντέλο που προωθείται επιχειρεί να συνδέσει την αντιμετώπιση της εξάρτησης με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, τη στέγαση, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη και την πρόσβαση στην εργασία.
«Η ανάρρωση δεν είναι απλώς η έξοδος από την εξάρτηση. Είναι η επιστροφή στη ζωή», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η εξάρτηση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με αποκλεισμό και στιγματισμό.
Η Ελλάδα δήλωσε επίσης τη στήριξή της στην ευρωπαϊκή συνεργασία για τις εξαρτήσεις και στη Διακήρυξη του Ρίμινι, με στόχο την ανταλλαγή πρακτικών μεταξύ των χωρών σε θέματα πρόληψης, θεραπείας και κοινωνικής επανένταξης.
Φωτογραφία: EUROKINISSI