Την κυριαρχία της γρίπης τύπου Α στην Ευρώπη κατά την περίοδο 2025–2026 καταγράφει νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), που δημοσιεύθηκε στις 6 Νοεμβρίου. Ξεχωρίζει η μεγάλη παρουσία μιας νεότερης παραλλαγής του ιού, της υποομάδας Κ, ενώ οι εργαστηριακοί έλεγχοι δείχνουν ότι οι μεταβολές που συνδέονται με μειωμένη ευαισθησία στα αντιιικά φάρμακα εντοπίστηκαν σε σχετικά μικρά ποσοστά.
Η έκθεση βασίζεται σε δεδομένα από 30 ευρωπαϊκές χώρες, καλύπτοντας το διάστημα από τα τέλη Σεπτεμβρίου 2025 έως τα μέσα Αυγούστου 2026.
Συνολικά καταγράφηκαν 256.967 εργαστηριακές ανιχνεύσεις ιών γρίπης, από τις οποίες:
- 97,1% αφορούσε γρίπη τύπου Α (249.514 ανιχνεύσεις).
- 1,3% αφορούσε γρίπη τύπου Β (3.292 ανιχνεύσεις).
Στις υπόλοιπες 4.161 ανιχνεύσεις δεν είχε προσδιοριστεί ο τύπος του ιού. Από τους 56.946 ιούς γρίπης Α που εξετάστηκαν περαιτέρω, το 65% ανήκε στον υπότυπο Α(H3N2) και το 35% στον Α(H1N1)pdm09.
Γρίπη – Η νέα παραλλαγή που επικράτησε
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υποομάδα Κ του Α(H3N2). Από τα 9.538 δείγματα αυτού του υποτύπου που υποβλήθηκαν σε γενετική ανάλυση, το 92% ανήκε στην υποομάδα Κ, η οποία χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένες αλλαγές σε πρωτεΐνη της επιφάνειας του ιού.
Οι αλλαγές αυτές βοηθούν τους επιστήμονες να παρακολουθούν την εξέλιξη και τη διασπορά του ιού. Δεν σημαίνουν, ωστόσο, από μόνες τους ότι η συγκεκριμένη παραλλαγή προκαλεί σοβαρότερη νόσο.
Γενετικές μεταβολές εντοπίστηκαν και στον άλλο βασικό υπότυπο της γρίπης Α, τον Α(H1N1)pdm09. Στο 95% των δειγμάτων του που αναλύθηκαν εντοπίστηκε η νεότερη υποομάδα D.3.1.1.
Αντιιικά φάρμακα: Τι έδειξαν οι έλεγχοι
Ενθαρρυντική είναι η εικόνα που προκύπτει από τους εργαστηριακούς ελέγχους για τη δράση των αντιιικών φαρμάκων κατά της γρίπης. Στη μεγάλη πλειονότητα των δειγμάτων, οι επιστήμονες δεν εντόπισαν ενδείξεις ότι οι ιοί είχαν αναπτύξει αντίσταση στα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπισή τους.
Τα περισσότερα δείγματα ιών γρίπης που εξετάστηκαν δεν παρουσίασαν ενδείξεις αντοχής στα αντιιικά φάρμακα. Πρόκειται για φάρμακα που εμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό του ιού στον οργανισμό.
Σε ένα μικρό ποσοστό δειγμάτων, ωστόσο, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ορισμένα αντιιικά δυσκολεύονταν περισσότερο να εμποδίσουν τη δράση του ιού.
Συγκεκριμένα:
- Στον υπότυπο Α(H3N2), μόλις στο 0,2% των δειγμάτων που ελέγχθηκαν η οσελταμιβίρη δεν εμπόδιζε τον ιό τόσο αποτελεσματικά όσο συνήθως. Το ίδιο ποσοστό καταγράφηκε και για τη ζαναμιβίρη, ένα άλλο αντιιικό φάρμακο.
- Στον υπότυπο Α(H1N1), η οσελταμιβίρη είχε μειωμένη ικανότητα να αναστέλλει τον ιό στο 2,3% των δειγμάτων που εξετάστηκαν, ενώ σε επιπλέον 0,7% η ικανότητά της ήταν ακόμη πιο περιορισμένη.
- Στους ιούς γρίπης Β/Victoria, οι εργαστηριακές εξετάσεις δεν εντόπισαν ενδείξεις ότι τα αντιιικά φάρμακα είχαν δυσκολία να αναστείλουν τους ιούς.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι ενδείξεις αντοχής στα αντιιικά φάρμακα ήταν περιορισμένες στα δείγματα που εξετάστηκαν. Ωστόσο, οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν στο εργαστήριο και δεν δείχνουν πόσο αποτελεσματική ήταν η θεραπεία σε πραγματικούς ασθενείς.
Φωτογραφία: istock