Την ίδια στιγμή, νέες ενέργειες της Πολιτείας -αν και έρχονται καθυστερημένα- επιχειρούν την ανάσχεση αυτού του φαινομένου του ατμίσματος, που οδηγεί εκατοντάδες χιλιάδες νέα παιδιά στην παγίδα των εξαρτήσεων.
Τρία συναρμόδια υπουργεία -Υγείας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη- ανακοίνωσαν την Τετάρτη (19.11.2025) σειρά αυστηρών μέτρων για τον έλεγχο της πώλησης προϊόντων καπνού, ατμίσματος και αλκοόλ σε εφήβους.
Ωστόσο, όπως παραδέχθηκε και ο ίδιος ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, εάν κάποιος θέλει να παρανομήσει -αν και πιο δύσκολα- θα μπορεί να το κάνει.
Ας δούμε, όμως, πρώτα τα σοκαριστικά στοιχεία στοιχεία.
Ελλάδα και Σερβία, οι χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση του ατμίσματος στους νέους
Επιστήμονες του μη κερδοσκοπικού δικτύου Women for Oncology (W4O Hellas) σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν την Τετάρτη 19/11, παρουσίασαν στοιχεία από διεθνείς και ευρωπαϊκές μελέτες, που δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού:
Η Ελλάδα, μαζί με τη Σερβία, εμφανίζει τη μεγαλύτερη αύξηση ατμίσματος στην Ευρώπη.
- το 2019, το ποσοστό εφήβων που άτμιζε ήταν 35%·
- το 2024 έφτασε στο 52%, με τα κορίτσια να υπερέχουν.
Παράλληλα, το 78% των μαθητών εκτίθεται σε διαφήμιση για το άτμισμα, γεγονός που —σύμφωνα με τους ειδικούς— «διαμορφώνει επιθετικά ένα περιβάλλον κανονικοποίησης της χρήσης».
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 100 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως κάνουν χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων, ανάμεσά τους τουλάχιστον 15 εκατομμύρια παιδιά 13–15 ετών.
Στην Ευρώπη, από έρευνα σε 110.000 μαθητές από 37 χώρες, προκύπτει ότι:
- το 44% των μαθητών έχει δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο,
- το 22% έκανε χρήση τον τελευταίο μήνα,
- το 16% το δοκίμασε πριν τα 13,
- το 60% δηλώνει εύκολη πρόσβαση, με την αγορά από μεγαλύτερους μαθητές να λειτουργεί ως «παράκαμψη» της νομοθεσίας.
Άτμισμα: Τι προκαλεί το ηλεκτρονικό τσιγάρο στους εφήβους
Οι ειδικοί προειδοποίησαν για τις καρκινογόνες ουσίες, την υψηλή περιεκτικότητα σε νικοτίνη και τις βλάβες στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο των παιδιών, που αυξάνουν τον κίνδυνο εξάρτησης και άλλων ψυχικών και σωματικών προβλημάτων.
Την ίδια στιγμή, ένας στους τρεις εφήβους στην Ευρώπη πιστεύει λανθασμένα ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι ασφαλές, ενώ οι γιατροί εξηγούν πως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο:
- τα ηλεκτρονικά τσιγάρα περιέχουν νικοτίνη, ένα ισχυρό ναρκωτικό που αναστέλλει την ανάπτυξη του εγκεφάλου,
- δημιουργούν προβλήματα συγκέντρωσης, αυξημένο άγχος και έδαφος για νέες εξαρτήσεις,
- περιέχουν 60–70 τοξικές και καρκινογόνες ουσίες,
- ενέχουν κινδύνους για χρόνιες αναπνευστικές βλάβες, όπως αποφρακτική βρογχίτιδα και «popcorn lung»,
- αυξάνουν τριπλά την πιθανότητα ο έφηβος να ξεκινήσει στη συνέχεια κλασικό τσιγάρο.
«Δεν θέλουμε να φοβήσουμε τους νέους, αλλά να τους ενημερώσουμε»
Οι επιστήμονες τόνισαν ότι η βιομηχανία «αγοράζει χώρο» στη συνείδηση των παιδιών μέσω των 7.000+ αρωματικών ουσιών, που λειτουργούν ως παγίδα για νέους χρήστες: «Δεν είναι ένας τρόπος διακοπής. Είναι ένας τρόπος προσέλκυσης», τόνισαν με έμφαση.
«Δεν θέλουμε τα παιδιά μας να γίνουν ασθενείς μας», τόνισαν με έμφαση οι γιατροί- μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής της W4O, η οποία αποτελείται από τις Παθολόγους Ογκολόγους Ελένη Γαλάνη, Έλενα Λινάρδου, Ζένια Σαριδάκη, Αθηνά Χριστοπούλου και Αμάντα Ψυρρή.
Και πρόσθεσαν, «Η εξάρτηση από τη νικοτίνη έχει αλλάξει μορφή. Σήμερα στοχεύει τους νέους μέσα από γεύσεις, εικόνες και συσκευές που μοιάζουν αθώες, αλλά δεν είναι. Η ευθύνη μας είναι να πούμε την αλήθεια με τρόπο απλό, κατανοητό και ανθρώπινο, χωρίς φόβο και χωρίς διδακτισμούς. Ας αναπνεύσουμε ζωή. Αυτή είναι η πιο ωραία γεύση.»
Εκστρατεία ενημέρωσης για τους νέους με ambassadors ελληνίδες αθλήτριες
Η W4O Hellas παρουσίασε την πανελλαδική εκστρατεία ενημέρωσης για τους κινδύνους του ατμίσματος, μια πρωτοβουλία που «μιλάει τη γλώσσα των νέων, χωρίς φόβο και διδακτισμό».
Το νέο βίντεο της εκστρατείας προβλήθηκε για πρώτη φορά και έχει στο επίκεντρο τέσσερις παγκόσμιες πρωταθλήτριες της Εθνικής Ομάδας Υδατοσφαίρισης Γυναικών, Σοφία Τορνάρου, Φωτεινή Τριχά, Βασιλική Πλευρίτου και Ειρήνη Νίνου.
Οι τέσσερις αθλήτριες, μέσα από εικόνες δύναμης, αντοχής και ομαδικότητας, στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι το «όχι» στις εξαρτήσεις δεν είναι στερήση, αλλά επιλογή ζωής.
«Το να μην καπνίζουν τα παιδιά μας δεν είναι τυχαίο: είναι συνειδητή επιλογή και αποτέλεσμα ουσιαστικής ενημέρωσης», ανέφεραν οι εκπρόσωποι της W4O.
Δείτε το βίντεο:
Δείτε το διαφημιστικό μήνυμα για τους νέους:
Μέτρα για τον περιορισμό της πώλησης προϊόντων καπνού, ατμίσματος και αλκοόλ στους κάτω των 18 ετών
Το υπουργείο Υγείας, την Τετάρτη 19/11/2025 ανακοίνωσε τρεις νέες ψηφιακές πλατφόρμες που στοχεύουν στον αυστηρότερο έλεγχο των προϊόντων καπνού, του ατμίσματος και του αλκοόλ από ανηλίκους.
Συγκεκριμένα:
- Το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων (alto.gov.gr) θα καταγράφει όλες τις επιχειρήσεις που πωλούν προϊόντα καπνού, άτμισης και αλκοόλ, και οι μη εγγεγραμμένες δεν θα έχουν νόμιμη άδεια να τα διαθέτουν.
- Η πλατφόρμα events.gov.gr θα χρησιμοποιείται για την αναγγελία ιδιωτικών εκδηλώσεων με ανηλίκους, εξασφαλίζοντας ότι τηρούνται οι κανόνες γύρω από την κατανάλωση αλκοόλ
- Και, σημαντικότερο ίσως, εφαρμόζεται μηχανισμός επιβεβαίωσης ηλικίας (“age verification”) μέσω Gov.gr Wallet και Kids Wallet: οι πωλητές θα είναι υποχρεωμένοι να σκανάρουν έναν QR-κώδικα και θα λαμβάνουν επιβεβαίωση εάν ο πελάτης είναι ανήλικος, χωρίς να θίγονται τα προσωπικά δεδομένα τους.
Η διαδικασία αυτή αποκλείει την παραποίηση ταυτoτήτων -τακτική που ακολουθούνταν κατά κόρον από τους εφήβους τα προηγούμενα χρόνια- και διευκολύνει την ηλεκτρονική ιχνηλάτηση από τις εισαγγελικές και ελεγκτικές αρχές για περιπτώσεις καταστηματαρχών που παραβιάζουν τον νόμο.
Τα νέα μέτρα έρχονται ως συνέχεια του νόμου 5216/2025, ο οποίος έχει ήδη προβλέψει αυστηρές κυρώσεις — ακόμα και ποινικές — για την παράνομη πώληση σε ανηλίκους.
Φωτογραφία: iStock