Iatropedia

Ανακουφιστική φροντίδα: Τι αλλάζει στη χώρα και πώς θα στηθεί το απαραίτητο «δίχτυ» ασφαλείας για τον ασθενή

Middle aged Caucasian woman wearing headscarf sitting while young adult female doctor examining patient with stethoscope in medical setting related to breast cancer treatment

Η ανακουφιστική φροντίδα δεν αφορά μόνο τη διαχείριση του πόνου. Είναι η έμπρακτη αναγνώριση ότι κάθε άνθρωπος που έρχεται αντιμέτωπος με μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή ασθένεια, δικαιούται να διατηρήσει την ποιότητα της ζωής του και την αξιοπρέπειά του μέχρι το τέλος.

Πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση που αγκαλιάζει όχι μόνο τον ασθενή, αλλά και το περιβάλλον του, το οποίο συχνά «βουλιάζει» υπό το βάρος των καθημερινών φροντίδων, της αγωνίας και της έλλειψης εξειδικευμένης καθοδήγησης.

Στην Ελλάδα, η απουσία ενός οργανωμένου πλαισίου δημιουργούσε μέχρι σήμερα ένα οδυνηρό κενό στο σύστημα υγείας, μετατρέποντας τη διαδρομή της νόσου σε έναν μοναχικό αγώνα. Η δημοσίευση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα 2025–2030 έρχεται να απαντήσει σε αυτή την επείγουσα ανάγκη.

Τι πρέπει να αλλάξει στην πράξη

Η ανακουφιστική φροντίδα είναι η έμπρακτη αναγνώριση του δικαιώματος στην αξιοπρέπεια, στην ανακούφιση από τον πόνο και στην ψυχολογική υποστήριξη, σε μια περίοδο που η αγωνία και η εξάντληση κυριαρχούν.

Το νέο Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2025-2030, είναι μια εξέλιξη που η κοινότητα των ασθενών ανέμενε εδώ και χρόνια. Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας (ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ), έχοντας συμμετάσχει στη διαμόρφωση του σχεδιασμού, χαιρετίζει τη νέα εθνική στρατηγική, ωστόσο θέτει τον πήχη ψηλά, απαιτώντας άμεσα και ορατά αποτελέσματα για τους πολίτες.

«Η ανακουφιστική φροντίδα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι ενός συστήματος υγείας που σέβεται τον άνθρωπο, την οικογένεια και την αξιοπρέπεια στη δύσκολη πορεία μιας σοβαρής νόσου. Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης είναι ένα σημαντικό θεσμικό βήμα. Η αξία του θα κριθεί από την εφαρμογή του στην πράξη: από το αν θα δημιουργηθούν άμεσα υπηρεσίες, από το αν θα φτάσουν στους ασθενείς σε όλη τη χώρα, από το αν θα στηριχθούν ουσιαστικά οι οικογένειες και οι φροντιστές», επισημαίνει χαρακτηριστικά η Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Μέμη Τσεκούρα.

Αυτή τη δραματική καθυστέρηση της χώρας παραδέχεται ευθέως και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας. Κατά την παρουσίαση του σχεδίου, ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, έθεσε το ζήτημα στη σωστή του βάση, αναγνωρίζοντας τις στρεβλώσεις που επικρατούν σήμερα στο ΕΣΥ:

«Η Ελλάδα στο κομμάτι της ανακουφιστικής φροντίδας είναι για πάρα πολλά χρόνια πίσω. Είναι ζήτημα μεγάλης ανθρωπιάς, ανθρώπινης αξιοπρέπειας, κοινωνικής ευαισθησίας, αλλά και φροντίδας της πολιτείας σε ανθρώπους που θα πρέπει να έχουν αξιοπρεπείς συνθήκες φροντίδας μέχρι την τελευταία μέρα της ζωής τους. Στην πραγματικότητα σήμερα στο ΕΣΥ έχουμε ελάχιστες δυνατότητες ως προς αυτήν την παροχή. Πολλοί μένουν στα νοσοκομεία μας με διάφορους τρόπους, ενώ δεν είναι η δουλειά των νοσοκομείων να κρατάνε ανθρώπους για ανακουφιστική φροντίδα. Η ανακουφιστική φροντίδα έχει τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά».

Ανακουφιστική φροντίδα: Το σχέδιο για τις 500 νέες κλίνες

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης αναπτύσσεται σε 8 στρατηγικούς άξονες και 27 δράσεις, με σαφή προϋπολογισμό. Ο σχεδιασμός προβλέπει πολύ συγκεκριμένα βήματα για τη δημιουργία νέων δομών, με την ενσωμάτωσή τους να γίνεται πλήρως στο ΕΣΥ:

Το θεσμικό εργαλείο για να προχωρήσουν απρόσκοπτα οι παραπάνω ιδρύσεις είναι το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, του οποίου η επεξεργασία έχει ολοκληρωθεί. Αυτό θα καθορίσει τους αυστηρούς όρους ίδρυσης, λειτουργίας, αλλά και στελέχωσης των νέων δομών.

Το στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τα κτίρια και τα κρεβάτια, αλλά η ριζική αλλαγή κουλτούρας και προσέγγισης απέναντι στον ασθενή. Όπως τόνισε ο Υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, περιγράφοντας τον βαθιά κοινωνικό χαρακτήρα της νέας μεταρρύθμισης:

«Η Ανακουφιστική Φροντίδα δεν είναι μια ακόμη υπηρεσία υγείας. Είναι κυρίως ένα χρέος διασφάλισης της ατομικής αξιοπρέπειας για κάθε οργανωμένη πολιτεία. Δεν είναι μόνο μια αυτονόητη παροχή. Αλλά, μια πολιτική ενσυναίσθησης και σεβασμού προς τον συμπολίτη μας που την έχει ανάγκη. Σήμερα, η Ελλάδα κάνει ένα μεγάλο βήμα. […] Χτίζουμε ένα σύστημα που δεν περιορίζεται στη θεραπεία, αλλά αγκαλιάζει τον άνθρωπο σε όλη την διαδρομή της νόσου. Γιατί ο άνθρωπος είναι το επίκεντρό μας».